Кіріспе

1942–2017 Американдық Дисней комикс журналы

Дональд Дак, сондай-ақ «Дональд Дак және Достары» деп те аталады, – Дональд Дак кейіпкері басты рөлде ойнайтын және 1942 жылдың қазанынан 2017 жылдың маусымына дейін әртүрлі баспагерлер тарапынан жарияланған американдық Дисней комикс кітаптарының сериясы. Көптеген ерте Дисней комикс атаулары сияқты, «Дональд Дак» Dell Comics-тің «Four Color» сериясының жеке нөмірлері ретінде басталды. Ол 1952 жылдың қарашасында, 26-шы нөмірінен бастап, өз алдына тұрақты серия ретінде жарық көрді. «Дональд Дак» Карл Баркстің көптеген ерте әңгімелерін қамтыды, соның ішінде алғашқы американдық «Дональд Дак» комикс кітабындағы «Дональд Дак пираттардың алтынын табады» әңгімесі де бар. Комикстің алғашқы тоғыз жылындағы барлық әңгімелер Баркс жазып, суреттеген. Комикс көптеген түрлі баспагерлерден өтті. «Western Publishing» 1962 жылдан 1984 жылға дейін (85-тен 245-ке дейінгі нөмірлер) кітапты шығарды, содан кейін «Gladstone Publishing» 1986 жылдан 1998 жылға дейін (246-дан 307-ге дейінгі нөмірлер) оны қайта жаңғыртты. 2003 жылдан 2006 жылға дейін комикс «Дональд Дак және Достары» деп аталды. «Boom! Studios» осы атаумен сериалды жалғастырды, бірақ 2009–2011 жылдардағы серияның соңында «Дональд Дак» атауына қайта оралды (347-ден 367-ге дейінгі нөмірлер). «IDW» 2015 жылдың мамыр айында «Дональд Дакты» басып шығаруды қолға алғанда, олар 1-ші нөмірден қайта бастады, бірақ «мұра» нөмірін екінші нөмір ретінде сақтап қалды (1-ші нөмір де 368-ші нөмір болып саналады). «IDW» 2017 жылы кітапты тоқтатты; соңғы саны маусым айында 21-ші (#388) нөмір болды.

Төрт түсті бір реті бар

Бірінші американдық Дональд Дак комиксі, «Дональд Дак пираттық алтынды табады» атты туындысы, 1942 жылғы қазан айында «Төрт түс» журналының 9-шы саны ретінде жарияланды. Бұл әңгімені Боб Карп жазды, ал суреттерін Карл Баркс және Джек Ханна салған, осылайша Баркс «Жақсы қаз суретшісі» ретінде ондаған жылдық мансабын бастады. Баркс 1942 жылдан 1951 жылғы мамыр айына дейін «Дональд Дак» журналының «Төрт түс» сериясының барлық 21 санының авторы болды, сонымен қатар жалпы саны 29 болған олардың 24-ін жазды. 1943 жылы Баркс Уолт Диснейдің «Комикстер мен әңгімелер» журналында Дональд Дак туралы 10 беттік әңгімелерді жариялай бастады, көбінесе Дональдты оның немерелері Хьюи, Дьюи және Луимен, немесе көршісі Джонспен бәсекелестірді. Тарихшы Альберто Бекаттини атап көрсеткендей, Дональд Дак туралы әңгімелер кейіпкерді байытты: «Төрт түсті комикстерде жарияланған ұзақ оқиғаларда Дональд пен оның немерелері команда ретінде әрекет етті, және сәттілік оған міндетті түрде жағымды болмаса да, қаз көбінесе жеңіске жетіп, оқырмандарға оны одан да жақын сезіндіретін қасиеттер мен сезімдерді көрсетті». Екінші саны, «Дональд Дак және мумия сақинасы» («Four Color #29, қыркүйек 1943»), Баркс жазған және салған алғашқы ұзақ Дональд Дак туралы әңгіме болды және ол көп ұзамай стандартқа айналатын үлгіні орнатты. Дональд пен оның немерелері өмір мен өлімге қатысты оқиғаға тартылады, бірақ көңілді әзілдер оқиғаның ауырлығын жеңілдетіп береді. Онда жаман қылмыскерлер, жаңылысқандықтар, күлкілі жағдайлар және күтпеген соңғы аяқталу бар. Балалар сонымен қатар Баркс жинаған «National Geographic» журналынан мұқият көшірілген Мысыр ескерткіштерінің егжей-тегжейлі суреттері бар экзотикалық жерлерді аралайды. Дональд пен оның немерелері «WDC&S» журналының 10 беттік әңгімелерінде көбінесе үйге жақын болса, «Төрт түс» комикстері қаздарды экзотикалық жерлерге жіберді. Үшінші саны, «Қатып қалған алтын» (1945 жылғы қаңтар), оларды Аляскаға алып барды; төртіншісі, «Өзеннің қорқынышы!» (1946), Нью-Орлеанға қарай саяхат жасап бара жатқан үй қайығында өтеді; ал бесіншісі, «Жанжалды аңғар» (1947 жылғы мамыр), Орталық Америкадағы Вулкановия еліне саяхатты қамтиды. Осы кезеңдік оқиғалар Барксқа қаздардың мінезін тереңдетуге көмектесті – оларды жаңа ортаға ғана емес, сонымен қатар олардың реакция жасай алатын оқиғалар мен тәжірибелердің түрлерін кеңейтуге мүмкіндік берді. Бастапқыда Дональд Дак комикстері шамамен жыл сайын жарық көрді – алғашқы төрт саны 1942, 1943, 1945 және 1946 жылдары шықты, бірақ 1947 жылдан бастап Баркс жылына үш комикс шығарды. Олардың ішінде «Жанжалды аңғар», «Гроттың арбағы» (1947 жылғы тамыз) және «Айғыр тауындағы Рождество» (1947 жылғы желтоқсан) болды, бұл Дональдтың ағасы Скрудж МакДак туралы алғашқы әңгіме. Баркстың Скрудж туралы екінші оқиғасы, «Ескі қамалдың құпиясы», 1948 жылғы маусымда «Дональд Дак» журналында жарияланды. 1950 жылы Дональд Дак комикстері жылына бес рет, ал 1951 жылы жылына алты рет шығарылатын болды. Осы кезде басқа жазушылар мен суретшілер Дональд Дак комикстерін жасауға тартылды. 1951 жылдың алғашқы үш саны Баркстің туындылары болды: «Қауіпті маскировка» (1951 жылғы қаңтар), «Мұндай варминт жоқ» (1951 жылғы наурыз) және «Ескі Калифорнияда» (1951 жылғы мамыр), бірақ олардан кейін «Дональд Дак және сиқырлы фонтан» (1951 жылғы шілде, Дель Коннелл жазған және Боб Мур салған), «Крокодил жинаушы» (1951 жылғы қыркүйек, Дон Кристенсен және Фрэнк МакСавидж) және «Жұқпалы байлыққа» (1951 жылғы қараша, Фрэнк МакСавидж) жарық көрді. 1952 жылы Баркс алты Дональд Дак комиксінің төртеуін жазды, соның ішінде «Шактаун үшін Рождество» (1952 жылғы қаңтар) және «Алтын кезбе» (1952 жылғы шілде) классикалық туындылары бар.

Dell Comics сериясы

1952 жылдың қараша айындағы санынан бастап Dell компаниясы Дональд Дақты екі ай сайын жарық көретін жеке басылымдардан екі ай сайын жарық көретін серияға ауыстырды. Dell алғашқы Дональд Дақ басылымын #26 деп атады, бұрынғы басылымдарды серияның бөлігі ретінде есептеді. Алайда, нөмірлеу қате болды, себебі Four Color #422 нақтыда "Дональд Дақ" аталған 29-шы Four Color басылымы еді. Жаңа серияның бірінші саны Карл Баркстің Хэллоуин оқиғасымен – "Сыйлық немесе қорқыту" ("Trick or Treat") – басталды, ол 1952 жылдың қазан айында жарық көрген Дональд Дақ туралы осы аттас қысқаметражды фильмге негізделген. Бұл Баркстің Дональд Дақ комиксіне бірнеше жылға соңғы үлесі болды. 1953 жылы Баркстің назары үш ай сайын жарық көретін Скрудж МакДак комиксін жасауға ауысты, ал екі ай сайын жарық көретін Дональд Дақ комиксі басқа авторларға берілді. Баркс Дональд Даққа уақыт-уақытпен оралып, келесі он сегіз жылда тағы сегіз оқиға жазды, соның ішінде басқа суретшілер салған үш оқиғамен аяқталды: "Лoup Garouдың қырсықтары" ("Pawns of the Loup Garou") Дональд Дақ #117 (1968 жылдың қаңтары, Тони Стробл салған), "Бір күндік офицер" ("Officer for a Day") #126 (1969 жылдың шілдесі, Стробл да салған) және "Қаздан бір күн" ("A Day in a Duck's Life") #138 (1971 жылдың шілдесі, Кей Райт салған). 1954 жылдан 1972 жылға дейінгі басылымдардың көп бөлігін Тони Стробл салған, соның ішінде "Кичи Кау алмазы" (#40, 1955 жылдың наурызы), "Радуга аралындағы кездесу" (#41, 1955 жылдың мамыры), "Экипажы жоқ таинсты кеме" (#47, 1956 жылдың мамыры), "Мұздықтың құпиясы" (#51, 1957 жылдың қаңтары), "Уаммиге біреу" (#65, 1959 жылдың мамыры), "Тас ақшаның құпиясы" (#69, 1960 жылдың қаңтары) және "Саргасс теңізінің құпиясы" (#72, 1960 жылдың шілдесі). Моби екі басылымнан кейін "The Jewels of Skull Rock" (#114, 1967 жылдың шілдесі) басылымында қайта пайда болды, содан кейін қазан айында жеке сериясына көшті. 1972 жылы Стробл "Уэстерн" компаниясын тастап, Disney Studio Program үшін жазуға кірісті; оның Дональд Дақ туралы соңғы оқиғасы "Сиренаның үскірігі" ("The Siren's Whistle") #142 басылымында (1972 жылдың наурызы) жарық көрді. Уитман таңбасымен шыққан Дональд Дақтың бірінші басылымы #212, ол 1979 жылдың қазан айында жарық көрді. Комикс көбінесе қайта басылымдардан тұрды, тек бірнеше түпнұсқа оқиғалар болды. Сату төмендеді және шығарылым кестесі тұрақсыз болды. 1982 жылдың қаңтарында шыққан #235 басылымында сол оқиғалар қайта басылды, сондай-ақ сол мұқаба да қолданылды. Серия 1984 жылы аяқталды, #245 басылымында 1968 жылдан бастап Вик Локман/Тони Строблдің үш оқиғасы қайта басылды.

Гладстон баспасы

Глэдстон баспасы 1986 жылы Disney комикстерін шығаруға лицензия алды және қазан айында төрт негізгі комиксті жариялай бастады: Walt Disney’s Comics and Stories, Uncle Scrooge, Mickey Mouse және Donald Duck. Глэдстонның тәсілі – ең жақсы классикалық әңгімелерді (Donald Duck жағдайында Carl Barks-тың қайта басылымдарын) және Дания мен Нидерландыдан келген жаңа әңгімелерді теңдей жариялау болды. Глэдстон Donald Duck-ты #246 санынан бастады (1986 жылғы қазан), Barks-тың 1952 жылғы «Алтын адам» атты әңгімесін қайта басып шығарды, ал #250 саны (1987 жылғы ақпан) 1942 жылы шыққан «Төрт түс» комиксінің алғашқы санынан алынған «Donald Duck пираттық алтынды табады!» әңгімесіне дейін соқты. Глэдстон сондай-ақ Нидерландының Donald Duck Weekblad журналында алғаш рет жарияланған Volker Reiche және Daan Jippes-тің әңгімелерін, ал Данияның Anders And & C:o журналынан Vicar мен Daniel Branca-ның әңгімелерін басып шығарды. Жаңа комикстер сәтті болды, ал 1987 жылы Глэдстон екінші Donald Duck кітабын, Donald Duck Adventures-ті жариялай бастады. #262 санында (1988 жылғы наурыз) Глэдстонның Donald Duck комиксі Аль Талияферроның Donald Duck комиксінен 1938 жылғы бір эпизодын бастырып шығарды, онда Гас Гус Donald-тың бақытсыз туысы ретінде таныстырылды. Гас мұқабада болды, ал оған қоса мәтіндік бөлімде кейіпкердің мультфильмдердегі, комикстердегі және комикстердегі тарихы сипатталды. 1990 жылы Walt Disney компаниясы Глэдстонның Disney комикстерін сатуда табысқа жеткенін көріп, Глэдстонның лицензиясын алып тастады және өзінің Disney Comics желісін бастады. Глэдстонның Donald Duck журналының соңғы саны – екі есе үлкен #279 саны (1990 жылғы мамыр). Келесі айда Disney өзінің алғашқы комикстерін жариялады, қайтадан төрт негізгі комикспен бастады. Walt Disney’s Comics & Stories және Uncle Scrooge комикстері өздерінің сақталып қалған нөмірлерін жалғастырды, бірақ Mickey Mouse және Donald Duck комикстері Mickey Mouse Adventures және Donald Duck Adventures деп қайта аталды, жаңа #1 санынан бастап. Келесі 20 санында, әрбір комиксте шамамен 10 беттік әңгіме Carl Barks (немесе #283 санында Don Rosa) жазған, ал қалған беттер Талияферроның қайта басылымдарымен, хронологиялық тәртіппен толтырылды. Комикстің тарихи бағыты 286-шы санында (1994 жылғы қыркүйек) жалғасты, ол кейіпкердің 60 жылдығына арналған 64 беттік арнайы комикс болып табылды, онда Don Rosa-ның мерейтойлық әңгімесі және 1937 жылы итальяндық комиксте жарияланған Федерико Педроккидің «Paolino Paperino e il mistero di Marte» («Donald Duck және Марстың құпиясы») атты алғашқы Donald Duck әңгімесінің қайта басылымы жарияланды. #300 саны (1997 жылғы қаңтар) да Barks/Taliaferro форматын бұзып, апталық Donald Duck Weekblad журналының 2000-шы санына арналған Эверт Герадтс пен Мау Хейманстың голландтық әңгімесін жариялады. Бұл санда Марко Ротаның «Andold Wild Duck» әңгімелерінің бірінші американдық басылымы да болды. Глэдстон 10 беттік әңгіме/Талияферро форматын #307 санымен (1998 жылғы наурыз) аяқтады.

Gemstone Publishing баспасы

Бес жылдан кейін баспагер Стив Геппи Дисней комикстерін шығаруға лицензия алды және Глэдстон тоқтаған жерден жалғастырды, тіпті сол шығармашылық топты сақтап қалды. Қазір Gemstone Publishing басқаруындағы команда комиксті "Дональд Дак және достары" деп қайта атады және Глэдстонның нөмірлеуін жалғастырды, 2003 жылдың қыркүйегінде #308 саны жарық көрді. Алдыңғы Глэдстон басылымдары көбінесе өткенге қарайтын болса, жаңа "Дональд Дак және достары" Даниялық Egmont баспасы үшін жасалған жаңа оқиғаларды жариялады. Көптеген комикстерде үш оқиғадан тұратын: 10-16 беттік Дональд Дак оқиғасы, 10 беттік Микки Маус оқиғасы және Дональд Дак әлемінің басқа кейіпкерлерін көрсететін 6-10 беттік оқиға (Скрудж аға, Гиро Гирлоуз, Дейзи Дак және әже Дак сияқты). Оқиғалардың көп бөлігі 1990-шы жылдардың соңы мен 2000-шы жылдардың басында жазылған, және олардың авторларының көпшілігі АҚШ-та бұрын белгілі болмаған, мысалы Ноэль Ван Хорн, Пэт және Кэрол Макгреал, Сезар Фериоли және Стефан Петруча. Сату күткеннен төмендеген кезде, Gemstone бұрынғы сәтті стратегиясына қайта оралды: Карл Баркс оқиғаларын жариялауға кірісті. #325 (2005 жылдың наурызы) басылымында "Анді тауларында жоғалды!", #332 (қазан 2005 ж.) басылымында "Трюк немесе сыйлық", #339 (мамыр 2006 ж.) басылымында "Ежелгі Парсыда" және #344 "Лоуп Гарудың қырқындары" жарияланды. Gemstone-ның Дисней комикстерін шығаруы 2006 жылдың желтоқсанында аяқталды; "Дональд Дак және достары" комиксінің соңғы саны #346 болды.

Студиялар!

Үш жылдан кейін, Boom! Studios Disney лицензиясын алып, жаңа комикстерді шығара бастады, соның ішінде Дональд Дак және достары, #347 санынан бастап (қараша 2009). Boom! студиясы бастауында екі жаңа стратегия қолданды. Біріншісі – коллекционерлерді әр санының бірнеше данасын сатып алуға ынталандыру үшін әртүрлі мұқабаларды пайдалану; 347-ден 356-ға дейінгі әр санының әрқайсысында екі немесе үш мұқаба болды. Екінші стратегия – Микки Маус және Дональд Дак комикстері үшін дәстүрлі емес кішіжолдарды пайдалану, заманауи сюжеттермен жаңа аудиторияны тартуға тырысу болды. Boom! студиясының "Микки және достары" итальяндық фантастикалық әлемдегі "Миккидің сиқыршылары" әңгімесімен басталды, ал "Дональд Дак және достары" "DoubleDuck" кішіжолымен басталды, онда Дональд құпия агентке айналады. "DoubleDuck" дәстүрлі Дональд Дак оқиғаларынан қараңғырақ – түс схемасы да қараңғырақ, сондай-ақ комедиялық емес, қараңғы тонға ие. Кейіпкерлердің барлығы құпияларын сақтайды және бір-біріне сенбейді; басты кейіпкерлердің бірі қос агент екені анықталады. Boom! студиясы "DoubleDuck" сюжетінің 12 санын жариялады, #347-ден #358-ге дейін, бастапқыда Topolino журналында жарияланған төрт толық әңгімеден тұрады. Келесі төрт санында (#359–362) Дональд Дактың жекпе-жек өнері туралы әңгімелер жарияланды. Алғашқы екеуі 1989 жылы жарық көрген итальяндық "Күннің шығуының ұлы" әңгімесін қайта басып шығарды. Үшінші және төртінші басылымдар Италия мен Даниядан алынған Дональдтың жекпе-жек өнері туралы басқа әңгімелерді қайта басып шығарды. 2011 жылы Disney комикстері қиындыққа тап болғанда, Boom! студиясы Gladstone және Gemstone студияларының соңғы қадамын қайталап, Карл Баркстың әңгімелерін басып шығарды. Комикстер желісі "Disney комикстерінің 70 жылдығына" арналған мерекелік шара ретінде қайта құрылды, барлық комикстер өткендегі сүйікті әңгімелерді, мерейтойлық әңгімелерді және жалғауларды қайта басып шығарды. #363 санында (2011 жылдың ақпаны) Баркстің 10 беттік "Лохтың құпиясы" және екі жақында жарық көрген голланд әңгімесі жарияланды, олар дәстүрлі Дак комикстерінің тән кейіпкерлері мен оқиға орындарына оралды. Комикстің атауы да "Дональд Дак және достарынан" "Дональд Дакқа" өзгертілді. #364 және #365 сандарында (2011 жылдың наурыз-сәуір айлары) Дональд Дактың ең алғашқы оқиғаларының бірі жарияланды: 1938 жылғы итальяндық комикс Paperino e altre avventure-ден "Дональд Дак, арнайы тілші". #366 санында (2011 жылдың мамыр айы) "Дональд Дак қайтадан пираттардың алтынын табады!", 1962 жылғы итальяндық жалғасы Баркстің алғашқы Дак комиксіне, 1942 жылғы "Дональд Дак пираттардың алтынын табады" ертегісіне жарық көрді. Соңғы сан, #367 (2011 жылдың маусымы), Карл Баркс жазған және Даан Джиппес салған 2006 жылғы әңгімені қайта басып шығарды. Boom! студиясының Disney комикстері желісі 2011 жылы аяқталды.