Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бромхлордифторметан (БХФ), сондай-ақ кодтық нөмірлері Халон 1211 және Фреон 12В1 арқылы да белгілі, CF2ClBr химиялық формуласы бар галоалкан. Ол өрт сөндіру үшін, әсіресе қымбат жабдықтарды немесе басқа өрт сөндіру құралдарының қалдықтарынан зақымдануы мүмкін заттарды қорғау үшін қолданылады. Ол қысыммен сұйық күйде сақталады және өрт сөндіру кезінде буланып, жануды тоқтатады. Галондардың, оның ішінде Халон 1211-дің қолданылуы, озон қабатына тигізетін зиянды әсеріне байланысты азайып келеді. Қоршаған ортаға зиянды әсерін азайту және тиімді өрт сөндіру мүмкіндіктерін сақтап қалу үшін баламалар әзірленді.
Bromochlorodifluoromethane (BCF), also referred to by the code numbers Halon 1211 and Freon 12B1, is a haloalkane with the chemical formula CF2ClBr. It is used for fire suppression, especially for expensive equipment or items that could be damaged by the residue from other types of extinguishers. It is stored as a liquid under pressure and vaporizes when discharged to suppress fires. The use of halons, including Halon 1211, has decreased over time due to their adverse impact on the ozone layer. Alternatives have been developed to mitigate environmental concerns while still providing effective fire suppression capabilities.
Өрт сөндіру құралы ретінде пайдалану
Бромталған галоалкандар алғаш рет Екінші дүниежүзілік соғыста ұшақтар мен танктердегі өрт сөндіргіштерде қолданылды. БКФ 1960 жылдардың ортасында мұражайлар, серверлік бөлмелер және телекоммуникациялық орталықтар сияқты аса құнды материалдардың жанында тиімді газ тәрізді өрт сөндіру құралы ретінде енгізілді. БКФ теңіз және көлік салаларында, кемелердің машина бөлімдерінде және көлік құралдарында да кеңінен қолданылды. Оның өрт сөндіру құралы ретіндегі тиімділігі коммерциялық ұшақтардағы өрт сөндірудің басты таңдауына әкелді және көбінесе цилиндрлі, қолға ұсталатын баллондарда кездеседі. Өрт сөндіру құралы ретінде оның артықшылықтары – көміртетрахлорид сияқты химиялық заттарға қарағанда уыттылығы төмен, ал ковалентті байланысқан қосылыс болғандықтан, тоқ өткізгіш иондар түзбейді, сондықтан электр жабдықтарында қолдануға болады. BCF – өте тиімді өрт сөндіру құралы, себебі ол ағынды, аз уытты, төмен қысымды сұйық газ және A, B және C типтес барлық кең таралған өрт түрлеріне қарсы тиімді. Ол негізінен портативті және дөңгелекті өрт сөндіргіштерде, авиация және теңіз машиналарын қорғауға арналған шағын қондырғыларда қолданылады және Halon 1301 сияқты кеңінен орнатылған жүйелерде қолданылмады. BCF салыстырмалы түрде аз уытты. 15 минуттық әсерде өлімге әкелетін концентрация шамамен 32% құрайды.
Brominated haloalkanes were first used during World War II in fire extinguishers for aircraft and tanks. BCF was introduced as an effective gaseous fire suppression agent in the mid 1960s for use around highly valuable materials in places such as museums, mainframe rooms, and telecommunication switching centers. BCFs were also widely used in the maritime industries in the engine rooms of ships and also in the transport industry in vehicles. Its efficiency as a fire extinguishing agent has also led it to be the predominant choice of fire extinguishing agent on commercial aircraft and is typically found in cylindrical hand held canisters. Its advantages as a fire extinguishing agent are that it has lower toxicity than chemicals such as carbon tetrachloride and that since it is a covalently bonded compound, it does not form conductive ions, therefore being usable on electrical equipment. BCF is an excellent fire extinguishing agent, as it is a streaming agent with low toxicity, a low pressure, liquefied gas, and effective on all common types of fires, A, B, and C. It is mainly used in portable and wheeled extinguishers, and small spot protection units for aviation and marine engine applications, and was never widely used in fixed systems like Halon 1301 was. BCF has fairly low toxicity. The lethal concentration for 15 minute exposure is about 32%.
Реттеу
Озон қабатын бұзатын заттар туралы Монреаль хаттамасының бөлігі ретінде БКФ және ұқсас хлорфторкөміртектердің өндірісіне 1994 жылдың 1 қаңтарынан бастап көптеген елдерде тыйым салынды. Галон 1211 сондай-ақ, қуатты жылухана газы болып табылады, оның 100 жылдық жаһандық жылыну әлеуеті көмірқышқыл газынан 2070 есе артық, ал атмосферадағы өмір сүру мерзімі 16,0 жылды құрайды. Галон 1211-ді қайта өңдеу оны пайдалануда ұстап тұруға мүмкіндік береді, бірақ бөлшектердің қолжетімділігі бірнеше өндірушілермен ғана шектелген, бұл қиындық тудыруы мүмкін. Галон 1211 АҚШ-та жоғары құнына қарамастан кеңінен қолданылады, АҚШ әскері оның ең ірі пайдаланушысы болып табылады. Еуропа мен Австралия авиация, әскери және полиция сияқты "маңызды қолданыстардан" басқа барлық жағдайларда оны қолдануға тыйым салған. UL тізіміндегі галон 1211 өрт сөндіргіштерін өндіру 2009 жылдың қазан айында тоқтатылуға тиіс еді. Болашақ тізімдеме мәселесі әлі де талқыланып жатыр. Галотрон I, алмастырғыш өрт сөндіруші зат, 1211-ге тең рейтинг алу үшін үлкен көлемді қажет етеді.
The production of BCF and similar chlorofluorocarbons has been banned in most countries since January 1, 1994 as part of the Montreal Protocol on ozone depleting substances. Halon 1211 is also a potent greenhouse gas with a 100 year global warming potential 2,070 times that of carbon dioxide and an atmospheric lifetime of 16.0 years. Recycling of Halon 1211 allows it to remain in use, although parts availability is limited to a few manufacturers and can be an issue. Halon 1211 is still widely used in the United States, despite its high cost, with the US military being the biggest user. Europe and Australia have banned its use for all but "critical applications" such as aviation, military, and police use. The manufacture of UL Listed halon 1211 extinguishers was supposed to cease on October, 2009. The future listing is still in discussion. Halotron I, the replacement extinguishing agent, requires a larger volume to get the same ratings as 1211.