Кіріспе

Scribus ('/s//k//r//aɪ//b//ə//s/) – көптеген үстел операциялық жүйелері үшін қолжетімді тегін және ашық кодты үстел басылымдарына арналған (DTP) бағдарламалық қамтамасы. Ол макеттеу, құрастыру және кәсіби сапалы суреттерді басу жабдықтары үшін файлдарды дайындау мақсатында жасалған. Scribus анимациялық және интерактивті PDF презентациялар мен формаларды жасауға да қабілетті. Мысалы, газеттер, брошюралар, жаңалықтар бюллетендері, плакаттар және кітаптар жасау үшін қолданылады. Scribus Qt-да жазылған және GNU General Public License лицензиясымен шығарылған. Unix, Linux, BSD, macOS, Haiku, Microsoft Windows, OS/2 (ArcaOS және eComStation-ды қоса) операциялық жүйелері үшін түпнұсқалық нұсқалар қолжетімді.

Жалпы сипаттамалардың шолу

Scribus TIFF, JPEG және PSD сияқты негізгі растрлік форматтарды қолдайды. Векторлық суреттерді импорттауға немесе тікелей өңдеу үшін ашуға болады. Қолдау көрсетілетін форматтардың тізіміне Encapsulated PostScript, SVG, Adobe Illustrator және Xfig кіреді. Кәсіби беттеу/кескінді орнату мүмкіндіктеріне CMYK түстері және ICC түс басқаруы кіреді. Онда Python тілінде скрипттерді жасауға арналған құрал бар. Ол 60 тілде қолжетімді. Жоғары сапалы басып шығару өзінің ішкі 3-деңгейлі PostScript драйвері арқылы жүзеге асырылады, ол TrueType, Type 1 және OpenType қаріптерімен қаріптерді ендіру және қосалқы жиынтықтарды қолдауды қамтиды. Ішкі драйвер 2-деңгейлі PostScript конструкцияларын және 3-деңгейлі конструкциялардың үлкен бөлігін толық қолдайды. PDF қолдауы ашықтық, шифрлау және PDF 1.5 спецификациясының көп бөлігін, соның ішінде қабаттарды (OCG), сондай-ақ PDF/X 3 форматын, интерактивті PDF нысандарын, түсініктемелерді және беттерге сілтемелерді қамтиды. Ағымдағы файл форматы SLA деп аталады, ол XML форматында. SLA-ның бұрынғы нұсқалары XML-ге негізделген. Мәтінді OpenDocument (ODT) мәтіндік құжаттарынан (мысалы, LibreOffice Writer), OpenOffice.org XML (OpenOffice.org Writer-дың SXW файлдарынан), Microsoft Word-тің DOC, PDB және HTML форматтарынан импорттауға болады (бірақ кейбір шектеулер бар). ODT файлдары әдетте абзац стильдерімен бірге импортталады, содан кейін олар Scribus-те жасалады. Мәтінді өзгертетін HTML тегтері, мысалы, қалың және көлбеу әріптер қолдау көрсетіледі. Word және PDB құжаттары тек қарапайым мәтін ретінде импортталады. ScribusGenerator – бұл Scribus-қа қосымша, мысалы, почталық таралымды жүзеге асыруға арналған кеңейтім.

Болашақта Scribus 1.6 (Scribus 1.5 даму тармағы арқылы)

Scribus 1.5.1 PDF/X 4 қолдауын қосты. Бастапқыда Scribus күрделі жазу жүйелерін дұрыс көрсетпегендіктен, Unicode таңбалық кодировканы қолдаса да, араб, еврей, үнді және Оңтүстік-Шығыс Азия жазу жүйелерінде жазылған тілдер үшін Unicode мәтінімен жұмыс істеу мүмкін болмады. 2012 жылдың тамызында үшінші тарап күрделі үнді жазу жүйелерін қолдау үшін жүйе жасағаны хабарланды. 2016 жылдың шілдесінде Scribus 1.5.3 және одан кейінгі нұсқаларында күрделі жазу жүйелерін қолдауға дайындалып, мәтін құрастыру механизмі бастапқы кодтан жаңадан жазылғаны туралы хабарланды. 2016 жылдың желтоқсанында Scribus 1.5.3svn нұсқасында OpenType-тің кеңейтілген мүмкіндіктері, сондай-ақ күрделі жазу жүйелері мен оңдан солға (RTL) бағыты қолдалатынын мәлімдеді. Scribus 1.4.7 OpenType баламалы глифтерін қолдамады, сондықтан лигатуралар сияқты элементтер автоматты түрде қосылмайтын; бұл мүмкіндік v1.5.3 нұсқасынан бастап қолжетімді болды.

Басқа бағдарламалар мен форматтарды қолдау

Scribus басқа үстел басылым бағдарламаларының, мысалы QuarkXPress немесе InDesign-тің түпкі файл форматтарын оқи немесе жаза алмайды; әзірлеушілер осы файл форматтарын кері инженериялау тым күрделі болады деп санайды және сондай-ақ осы бағдарламалардың жасаушылары тарапынан заңдық шаралар қолдану қаупі бар. Лицензиялық мәселелерге байланысты, бағдарламалық пакет Pantone түс сәйкестендіру жүйесін (PMS) қолдамайды, ол кейбір коммерциялық үстел басылым бағдарламаларында бар. Алайда, Pantone түстерін лицензиялық мәселелерсіз Scribus-ке алуға және енгізуге болады. Scribus 100-ден астам түс палитрасымен бірге келеді, олардың көпшілігі әртүрлі коммерциялық түс жеткізушілермен сыйға тартылған, сонымен қатар ғылыми, ұлттық және мемлекеттік түс стандарттары да кіреді.

Болашақта Scribus 1.6 (Scribus 1.5 даму тармағы арқылы)

Microsoft Publisher импорттау мүмкіндігі 1.5 нұсқасына қосылды, ал QuarkXPress тег файлдары, InDesign IDML және InCopy ICML форматтары әзірлеу тармағына енгізілді. Scribus 1.5.3 нұсқасынан бастап 300-ден астам түс палитрасы бар. Немец ұйымы freieFarbe e. V. CIELAB негізінде нақты түстерге арналған соңғы HLC түстер атласын жасады. Бұл тегін түс палитрасы Scribus 1.5.4+ нұсқасында да қолжетімді. Scribus 1.5.6 кіріктірілген ашық тип қаріптерімен және pdf 1.6 стандартымен PDF экспорттауды қолдайды. Python 3 енді сценарийлерде дефолтты тіл. Scribus 1.5.7 кері қайтару және қайта жасау әрекеттерін жақсартады. Qt 5.14 компиляцияның жаңа негізі болып табылады және үшінші тарап компоненттерінің жаңа нұсқалары бар. Келесі нұсқа 1.5.8, бәлкім 1.6.0 нұсқасына дейінгі соңғы қадам. Әзірлеушілердің пікірінше, 1.5.7 нұсқасы тұрақты. QT4 қолдауы көптеген жүйелерде аяқталуға жақын болғандықтан, 1.4 тармағы үшін жаңа нұсқалар жоқ. Scribus 1.5.8 MacOS және Dark Mode сияқты қазіргі UI мүмкіндіктері үшін толық Python 3 қолдауын ұсынады.

Маңызды пайдаланушылар

2019 жылдың қараша айында Үндістанның Керала штатындағы малаялам тіліндегі "Жанайгом" күнделікті газеті барлық десктоптық басылымдарын Scribus және Gimp бағдарламаларына көшіріп, 10 миллионнан астам үнді рупиясынан (шамамен 130 000 АҚШ доллары) үнемдеді.

Мақалалар

Scribus бағдарламасымен World Label-де тегін үстел басылымын жасау. Scribus 1.3.5 нұсқасын қолданып жапсырмалар жасау туралы блог жазбасы. IBM сайтынан Уильям фон Хагеннің Scribus арқылы ашық кодты үстел басылымы.