Кіріспе
1974 жылы Нобель сыйлығының лауреаты Абдус Салам және Жогеш Пати ұсынған Ұлы Біріктіру Теориясы. Физикада Пати–Салам моделі – Абдус Салам мен Жогеш Пати ұсынған Ұлы Біріктіру Теориясы (ҰБТ). Басқа ҰБТ-лар сияқты, оның мақсаты Стандартты Модельдің көрінетін кездейсоқтығы мен күрделілігін қарапайым, негізгі теория тұрғысынан түсіндіру болып табылады, бұл теория Стандартты Модельдегі әртүрлі бөлшектер мен күштерді біріктіреді. Пати–Салам біріктірілуі әдеттегі үштің орнына қызыл, жасыл, көк және күлгін (немесе бастапқыда лилак) деп аталатын төрт кварк түсті зарядының болуына негізделген, ал жаңа "күлгін" кварк лептондармен теңестіріледі. Модель сол-оң симметрияға ие және ауыр W' және Z' бозондарымен, сондай-ақ оң жақты нейтринолармен жоғары энергиялы оң жақты әлсіз өзара әрекеттесудің болуын болжайды. Бастапқыда төртінші түс "лилак" деп аталды, бұл "лептон" сөзімен әдемі үйлесімді болу үшін жасалды. Пати–Салам 1974 жылы ұсынылған Георги–Глашоу SU(5) біріктірілуіне балама болып табылады. Екеуі де SO(10) біріктіру моделіне енгізілуі мүмкін.
In physics, the Pati–Salam model is a Grand Unified Theory (GUT) proposed in 1974 by Abdus Salam and Jogesh Pati. Like other GUTs, its goal is to explain the seeming arbitrariness and complexity of the Standard Model in terms of a simpler, more fundamental theory that unifies what are in the Standard Model disparate particles and forces. The Pati–Salam unification is based on there being four quark color charges, dubbed red, green, blue and violet (or originally lilac), instead of the conventional three, with the new "violet" quark being identified with the leptons. The model also has left–right symmetry and predicts the existence of a high energy right handed weak interaction with heavy W' and Z' bosons and right handed neutrinos. Originally the fourth color was labelled "lilac" to alliterate with "lepton". Pati–Salam is an alternative to the Georgi–Glashow SU(5) unification also proposed in 1974. Both can be embedded within an SO(10) unification model.
SU ((5) біріктіруден айырмашылықтар
Жоғарыда айтылғандай, Pati–Salam және Georgi–Glashow SU(5) біріктіру модельдері SO(10) біріктіруіне енгізілуі мүмкін. Екі модельдің арасындағы айырмашылық SO(10) симметриясының бұзылу жолында, нәтижесінде төмен энергия деңгейлерінде маңызды болуы немесе болмауы мүмкін, сондай-ақ қазіргі эксперименттерде анықталуы мүмкін әртүрлі бөлшектер туындайды. Егер әрбір модельді жеке қарастырсақ, ең маңызды айырмашылық әлсіз гиперзарядтың шығу тегінде. SU(5) моделінде сол-оң симметрия жоқ (бірақ модель кіріктірілген үлкен біріктіруде болуы мүмкін), және әлсіз гиперзаряд түстік зарядтан бөлек қарастырылады. Pati–Salam моделінде әлсіз гиперзарядтың бір бөлігі (көбінесе U(1)B L деп аталады) SU(4)C тобындағы түстік зарядпен бірігуді бастайды, ал әлсіз гиперзарядтың қалған бөлігі SU(2)R-де орналасады. Бұл екі топ бұзылғанда, екі бөлік бірге әдеттегі әлсіз гиперзаряд U(1)Y-ға бірігеді.
Үдемелілік
Жалпы инвариант ренормалданатын суперпотенциал – супер өрістердегі (кешенді) SU(4) × SU(2)L × SU(2)R және U(1)R инварианттық кубтық полином. Ол келесі мүшелердің сызықтық комбинациясы болып табылады: және – ұрпақ индекстері.
and are the generation indices.
Солдан оңға қарай кеңейту
Бұл модельді сол-оң симметрияны қосу арқылы кеңейтуге болады. Ол үшін бізге қосымша хиральді мультиплеттер ('4', '2', '1')H және керек.