Кіріспе

1974 жылы Нобель сыйлығының лауреаты Абдус Салам және Жогеш Пати ұсынған Ұлы Біріктіру Теориясы. Физикада Пати–Салам моделі – Абдус Салам мен Жогеш Пати ұсынған Ұлы Біріктіру Теориясы (ҰБТ). Басқа ҰБТ-лар сияқты, оның мақсаты Стандартты Модельдің көрінетін кездейсоқтығы мен күрделілігін қарапайым, негізгі теория тұрғысынан түсіндіру болып табылады, бұл теория Стандартты Модельдегі әртүрлі бөлшектер мен күштерді біріктіреді. Пати–Салам біріктірілуі әдеттегі үштің орнына қызыл, жасыл, көк және күлгін (немесе бастапқыда лилак) деп аталатын төрт кварк түсті зарядының болуына негізделген, ал жаңа "күлгін" кварк лептондармен теңестіріледі. Модель сол-оң симметрияға ие және ауыр W' және Z' бозондарымен, сондай-ақ оң жақты нейтринолармен жоғары энергиялы оң жақты әлсіз өзара әрекеттесудің болуын болжайды. Бастапқыда төртінші түс "лилак" деп аталды, бұл "лептон" сөзімен әдемі үйлесімді болу үшін жасалды. Пати–Салам 1974 жылы ұсынылған Георги–Глашоу SU(5) біріктірілуіне балама болып табылады. Екеуі де SO(10) біріктіру моделіне енгізілуі мүмкін.

SU ((5) біріктіруден айырмашылықтар

Жоғарыда айтылғандай, Pati–Salam және Georgi–Glashow SU(5) біріктіру модельдері SO(10) біріктіруіне енгізілуі мүмкін. Екі модельдің арасындағы айырмашылық SO(10) симметриясының бұзылу жолында, нәтижесінде төмен энергия деңгейлерінде маңызды болуы немесе болмауы мүмкін, сондай-ақ қазіргі эксперименттерде анықталуы мүмкін әртүрлі бөлшектер туындайды. Егер әрбір модельді жеке қарастырсақ, ең маңызды айырмашылық әлсіз гиперзарядтың шығу тегінде. SU(5) моделінде сол-оң симметрия жоқ (бірақ модель кіріктірілген үлкен біріктіруде болуы мүмкін), және әлсіз гиперзаряд түстік зарядтан бөлек қарастырылады. Pati–Salam моделінде әлсіз гиперзарядтың бір бөлігі (көбінесе U(1)B L деп аталады) SU(4)C тобындағы түстік зарядпен бірігуді бастайды, ал әлсіз гиперзарядтың қалған бөлігі SU(2)R-де орналасады. Бұл екі топ бұзылғанда, екі бөлік бірге әдеттегі әлсіз гиперзаряд U(1)Y-ға бірігеді.

Үдемелілік

Жалпы инвариант ренормалданатын суперпотенциал – супер өрістердегі (кешенді) SU(4) × SU(2)L × SU(2)R және U(1)R инварианттық кубтық полином. Ол келесі мүшелердің сызықтық комбинациясы болып табылады: және – ұрпақ индекстері.

Солдан оңға қарай кеңейту

Бұл модельді сол-оң симметрияны қосу арқылы кеңейтуге болады. Ол үшін бізге қосымша хиральді мультиплеттер ('4', '2', '1')H және керек.