Кіріспе

1980 жылғы қысқы Олимпиада ойындары барысындағы шайбалы хоккей матчы. "Мұздағы керемет" – Нью-Йорк штатының Лейк-Плэсид қаласында өткен 1980 жылғы қысқы Олимпиада ойындары кезіндегі шайбалы хоккей матчы. Бұл матч 1980 жылдың 22 ақпанында АҚШ және КСРО құрамалары арасында ерлер хоккей турнирінің медальдар үшін күресінің аясында өтті. КСРО төрт рет алтын медальді қорғап, үлкен үміткер саналғанмен, АҚШ оларды 4:3 есебімен жеңіп, сенсация жасады. Кеңес Одағы алдыңғы алты қысқы Олимпиада ойынының бесеуінде алтын медальді жеңіп алған еді және Лейк-Плэсидте де жеңіске жететініне сенімді болды. КСРО құрамасының негізгі бөлігін халықаралық жарыстарда мол тәжірибесі бар, кәсіби деңгейдегі (де-юре ғана емес) толық уақытты ойыншылар құрады. Ал АҚШ құрамасы, бас бапкер Херб Брукстың жетекшілігінде, көбінесе әуесқой ойыншылардан тұрды, олардың арасында тек төрт ойыншы ғана екінші лигада аз ғана тәжірибесі бар болды. АҚШ турнирдегі және АҚШ ұлттық құрамасы тарихындағы ең жас команданы құрады. Топтық кезеңде КСРО және АҚШ құрамалары жеңіліссіз өтті; АҚШ бірнеше күтпеген нәтижелерге қол жеткізді, оның ішінде Швециямен 2:2 тең түсті және екінші орынға таласқан Чехословакияны 7:3 есебімен жеңді. Медальдар үшін күрестің алғашқы матчында АҚШ КСРО-мен ойнады. Бірінші кезеңді 2:2 есебімен тең аяқтағаннан кейін, екінші кезеңнен кейін кеңестік команда 3:2 есебімен көшбасшылық етті, АҚШ үшінші және шешуші кезеңнің ортасында екі гол соғып, алға шықты және 4:3 есебімен жеңіске жетті. Екі күннен кейін АҚШ финалда Финляндияны жеңіп, алтын медальді жеңіп алды. КСРО Швецияны жеңіп, күміс медальді иеленді. Бұл жеңіс Олимпиаданың және американ спортының ең танымал сәттерінің біріне айналды. Ойынның соңғы секундтарындағы Аль Майклстың ABC телеарнасындағы сөздері де кеңінен танылды, ол: "Кереметтерге сенерсіз бе? Иә!" деп айтқан еді. 1999 жылы Sports Illustrated журналы "Мұздағы кереметті" ХХ ғасырдың ең үздік спорттық оқиғасы деп атады. 2008 жылы Халықаралық мұз хоккей федерациясы (IIHF) өзінің 100 жылдығын тойлап, "Мұздағы кереметті" соңғы 100 жылдағы ең үздік халықаралық хоккей оқиғасы деп таныды.

Кеңес және американдық командалар

Кеңес Одағы 1964 жылғы Олимпиада ойындарынан бастап төрт рет алтын медаль жеңіп, Лейк Плэсид ойындарына басты фаворит ретінде келді. 1960 жылы Сквау-Вэллиде өткен төрт Олимпиадада совет командалары 27–1–1 (жеңіс-жеңіліс-теңдік) есебімен қарсыластарын 175–44 есебімен ұтты. АҚШ-қа қарсы өткен ойындарда осы кезеңдегі жалпы есеп 28–7 болды. Совет командасы 1968 жылдан бері Олимпиада ойындарында жеңіліс көрген жоқ. Команда құрамында әлемдік деңгейдегі көрнекті хоккейшілер болды: Борис Михайлов (команда капитаны және оң қанат шегі), Владислав Третьяк (сол кездегі әлемдегі ең үздік қақпашы), жылдам және шебер Валерий Харламов, сондай-ақ қорғаушы Вячеслав Фетисов, шабуылшы Владимир Крутов және Сергей Макаров сияқты талантты, динамикалық ойыншылар. Осы командадан Третьяк, Харламов, Макаров және Фетисов хоккей даңқына ие болды. Көптеген совет ойыншылары сегіз жыл бұрынғы Саммит сериясында көзге түскен еді және американдық ойыншылардан айырмашылығы, олар кәсіби хоккейшілер болып, ұзақ жылдар бойы халықаралық жарыстарда өнер көрсеткен, өнеркәсіптік кәсіпорындарда немесе әскери ұйымдарда өз ұйымдарының командасында хоккей ойнау үшін жұмыс істеген. Батыс елдері Кеңес Одағының толық уақытты спортшыларды пайдалануына қарсылық білдірді, себебі Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) тек әуесқойларға қатысуға рұқсат беру саясатынан туындап, олар негізінен студенттерден құралған әуесқой командаларды пайдалануға мәжбүр болды. Бұл жағдай Канаданың 1972 және 1976 жылғы Олимпиададан бас тартуына әкелді, бірақ ХОК 1980-жылдардың соңына дейін ережелерді өзгертпеді. АҚШ-тың бас жаттықтырушысы Херб Брукс 1979 жылдың жазында Колорадо-Спрингсте іріктеу сынақтарын өткізді. Олимпиадаға іріктелген 20 ойыншының арасында 1976 жылғы Олимпиада командасынан Базз Шнайдер ғана қайта оралды. Тоғыз ойыншы Брукспен Миннесота университетінде ойнаған (оның ішінде Роб МакКланахан, Майк Рэмси және Фил Верхота), ал тағы төртеуі Бостон университетінен (Дэйв Силк, Джек О'Каллахан, қақпашы Джим Крейг және команда капитаны Майк Эрузион) келді. Бостон университеті мен Миннесота университеті студенттер арасындағы хоккейдегі қарсыластар болғандықтан (мысалы, олар 1976 жылы NCAA ұлттық жартылай финалында кездескен), Брукс іріктеу процесінде 300 сұрақтан тұратын психологиялық тест өткізді, ол оған әр ойыншының стресс жағдайында қалай әрекет ететінін түсінуге көмектесетін еді; тесттен бас тартқан әрбір ойыншы автоматты түрде сәтсіздікке ұшырар еді. Брукс 68 ойыншыдан іріктеп алды. АҚШ командасының орташа жасы 21 жас болды, бұл АҚШ тарихындағы Олимпиадаға қатысқан ең жас команда болды (сонымен қатар 1980 жылғы Олимпиада турниріндегі ең жас команда), бірақ Брукс әр ойыншының мүмкіндіктерін жақсы білген. Шабуылшы Джон Харрингтон айтқандай, "Ол қайда тоқтату керектігін білді. Ол сені "мен осыны істеймін, мен де соны істеймін" дейтін деңгейге жеткізіп, содан соң кері шегінер еді". Брукс команданы ұйымдастыруды жалғастырып, Эрузионды капитан етіп таңдау үшін үгіт жүргізді, ал Крейг 1979 жылғы әлем чемпионатында оның қақпашысы болған. Совет және американдық командалар ондаған жылдарға созылған "суық соғыстың" салдарынан табиғи қарсыластар еді. Сонымен қатар, президент Джимми Картер сол кезде 1979 жылғы желтоқсанда Ауғанстанға совет әскерлерінің басып кіруіне наразылық білдіріп, 1980 жылы Мәскеуде өтетін жазғы Олимпиадаға АҚШ бойкот жариялауды қарастырып отырды. 9 ақпанда, АҚШ және совет командалары Нью-Йоркте өткен көрнекі ойында кездескен күні, АҚШ Мемлекеттік хатшысы Сайрус Вэнс ХОК отырысында алдағы Мәскеу ойындарын айыптады. Президент Картер ақырында бойкотқа қолдау көрсетті.

Көрмелер

Сол жылы өткен көрмелерде Кеңес клубтары Ұлттық хоккей лигасы (НХЛ) командаларына қарсы 5–3–1 есебімен ойнады. Ал бір жыл бұрын Кеңес ұлттық құрамасы НХЛ All Stars командасын екі ойыннан біреуін жеңіп (2–4, 5–4 және 6–0 есебімен), Challenge Cup-ты ұтып алды. 1979–80 жылдары Солтүстік Американың басым бөлігіндегі үздік хоккейшілер канадалықтар болды, бірақ 1970-жылдар бойы АҚШ-та туған кәсіби ойыншылардың саны артып келе жатқан еді. 1980 жылғы АҚШ Олимпиада құрамасында үміткер жас ойыншылар көп болды, ал кейбіреулері турнирден кейін дереу НХЛ-де ойнауға келісімшартқа қол қойды. 1979 жылдың қыркүйегінде, Олимпиададан бұрын американдық құрама көрмелік ойындарды бастады. Олар бес ай ішінде Еуропа және АҚШ командаларымен барлығы 61 ойын өткізді. Осы ойындар арқылы Брукс командасына еуропалық стильдегі ойынды сіңірді, кең ашық ойынға және жеткілікті денелік контактіге баса назар аударды. Ол, американдықтардың кеңестік командамен бәсекелесуі үшін осы ғана жол бар деп сенді. Көрмелік матчтардың бастапқы күндерінен бастап, ол команданы конькимен жылдамдықты спринттер арқылы жаттықтырды: алаңның соңынан көк сызыққа және кері, содан кейін алаңның соңынан қызыл сызыққа және кері, содан кейін алаңның соңынан алыс көк сызыққа және кері, ал соңында алаңның соңынан бастап, барлық қашықтықты кері қайтару. Кейбір ойыншылар осы жаттығуларды «Гербилер» деп атады. Команда жеткілікті күш жұмсамайды деп ойлаған ашулы Брукс, ойыннан кейін оларды «Гербилер» жаттығуын жасауға мәжбүрледі, ал кейін арена күзетшілері шамды сөндіріп, «Гербилер» жаттығуы қараңғыда да жалғасты. Брукс команданы бір сағаттан астам уақыт жаттықтырды. Екі команда келесі күні тағы да кездесті, АҚШ 9–0 есебімен жеңіске жетті. Көрме маусымының соңында, нашар ойын көрсеткені үшін Брукс Эрузионды (капитанды) құрамадан шығарып, Крейгті Стив Янасзакпен алмастыру туралы ойлады, бірақ ол оларды әрқашан қолдаған еді. Кеңес бас бапкері Виктор Тихонов кейіннен бұл жеңіс «үлкен мәселеге айналғанын» айтты, себебі кеңестік команда американдық құраманы бағаламады. Ойын американдықтар үшін мұз аренасынан тыс да қымбатқа түсті, өйткені қорғаушы Джек О'Каллахан тізесінен жарақат алды; алайда, Брукс О'Каллаханды тізімде қалдырды, бұл АҚШ турнир бойында шамамен 19 ойыншымен ғана ойнағанын білдірді. О'Каллахан кеңестік командаға қарсы өткен ойынға оралды, бірақ оның ойын уақыты шектеулі болды.

Олимпиадалық топтық ойын

Олимпиадалық топтық ойындарда америкалықтар көптеген байқаушыларды физикалық тұғырдан дайын және ұйымшыл ойындарымен таң қалдырды. 12 ақпанда фаворит саналған Швецияға қарсы өткен алғашқы ойында АҚШ құрамасы 27 секунд қалғанда қақпашы Джим Крейгті алмастырып, шабуылды күшейтіп, 2–2 есебімен драматикалық тең түсті. Екінші топта кеңестік команда қарсыластарын жеңіліссіз, көбінесе үлкен есеппен жеңіп өтті. Олар Жапонияны 16–0, Нидерландыны 17–4, Польшаны 8–1, Финляндияны 4–2, ал Канаданы 6–4 есебімен жеңіп, келесі кезеңге оңай ілікті, бірақ финдер мен канадалықтар да кеңестік командаға екі период бойы қиындық туғызды. Ақырында, КСРО және Финляндия өз тобынан кейінгі кезеңге өтті.

Ойын қорытындысы

Жұма күнгі ойын алдында ABC оны кешкі сағат 5:00-ден 20:00-ге дейін ауыстыруды сұрады, осылайша оны тікелей эфирде көрсетуге болар еді. Алайда, IIHF бұл өтінішті қабылдамады, себебі кеңестік тарап ойынды Мәскеу уақытымен таңғы 4:00-де, ал емес таңғы 1:00-де көрсетуге болатынына шағымданды. Нәтижесінде ABC АҚШ көрермендері үшін ойынды тікелей эфирде көрсетпеуге шешім қабылдады және оны Олимпиадалық хабарламалардың ең үздік уақытында көрсету үшін кешіктірді. Ойын эфирге түсер алдында ABC Олимпиадасының жүргізушісі Джим МакКей ойынның бұрыннан өткенін, бірақ оның нәтижелерін жарияламауға уәде бергенін ашық айтты. Ерлер арасындағы слалом жарысын көрсету үшін ойынның кейбір бөліктері уақыт бойынша өңделді. ABC-нің кешкі 8:00-ден 8:30-ға дейінгі уақыт тікелей эфирі анимациялық фильм "The Pink Panther in: Olym Pinks" көрсетуге арналды. Күні бүгінге дейін, АҚШ-та теледидардан ойынды көргендер оның тікелей эфирде болғанына сенеді. Сыйымдылығы 8500 адамдық арена толы болды. Ойыннан бұрын Брукс ойыншыларына қағазға жазылған мәлімдемесін оқып берді, онда: "Сен ойыншы болу үшін дүниеге келдің. Сен осы жерде болуың керек еді. Осы сәт сенікі" деді. Брукс олардың жеңе алатынына сенді және кейін былай деді: "Кеңестіктер өздерінің тамақтарын кесуге дайын еді. Бірақ біз пышақты алып, оларға беруге дайын болу үшін, соған жетуіміз керек еді. Сондықтан ойын күні таңертең команданы жинап: "Бұл тағдыр. Бұл сенің сәтің, және ол орындалады" дедім. Бұл сәл еріншектік еді, мен олардың "Міне, тағы да Херб" деп ойлағанын көрдім, бірақ мен оған сендім".

Бірінші кезең

Алдыңғы бірнеше ойындағыдай, АҚШ командасы ойынның басында қалып қойды. Владимир Крутов Алексей Касатоновтың күшті шабуылын АҚШ қақпашысы Джим Крейгтің қақпасына бағыттап, 9:12 минутта кеңестік командаға 1–0 есебімен көшпелі жеңіс сыйлады. 14:03 минутта Базз Шнайдер сол жақтан 50 фут қашықтықтан соққы беріп, ойынды теңестірді. Джонсон гол соққаннан кейін ойын сағатын тоқтатуға үлкермегендіктен, бірден шатасу туды, сағат 0:00 көрсетті. Төреші Карл Густав Кайсла бірінші үзіліс басталар алдында сағатқа бір секунд қосылып, ортадағы сызықта допты тастау рәсімі өтуі керек деп шешті. Кеңес командасының көп бөлігі киім ауыстыру бөлмесіне қарай туннель арқылы кеткен соң, ұзақ үзіліс болды. Соңында үш кеңестік шаңғышы және қосалқы қақпашы Мышкин соңғы допты тастауға шықты. Бірінші кезең 2–2 есебімен тең аяқталды.

Екінші кезең

Тихонов Джонсон голынан кейін дереу Третьякты резервтік қақпашы Владимир Мышкинмен ауыстырды, бұл екі команданың ойыншыларын да таң қалдырды. Ол бұл қадамын «мансабымдағы ең үлкен қателік» деп атады. Бірнеше жыл өткен соң, Джонсон қазіргі НХЛ командаласы Виачеслав Фетисовтен бұл шешім туралы сұрағанда, Фетисов: «Жаттықтырушы ақылдан безген» деді. Джонсон 8:39-да Мышкинның астынан шайбаны өткізіп, есепті теңестірді, дәл сол кезде көптен күткен қуатты шабуыл аяқталып жатқан еді. Бірнеше алмасудан кейін Марк Павелич жоғары слотта қорғаныссыз қалған Эрузионға пас берді. Жаңа ғана мұзға шыққан Эрузион Мышкинге шайбаны атып, оны Василий Первухин тосқанын басты. Бұл гол АҚШ командасына 4:3 есебімен алға шығуға мүмкіндік берді, бұл ойын барысындағы алғашқы жетекшілік еді, ал ойын аяқталуға дәл 10 минут қалған еді. Америкалықтар үшін «өмірдегі ең ұзақ 10 минут» деп есептелген кезде, алғаш рет есеп бойынша артта қалған кеңес командасы аяусыз шабуылға шықты. Эрузионның голынан кейін көп ұзамай Мальцев оң қақпа тірегінен секіріп кеткен шайбаны атып жіберді. Брукс ойыншыларына: «Өзіңнің ойыныңды ойна. Өзіңнің ойыныңды ойна» және «Сабырлылық пен бақылау» деп қайталап айтты. АҚШ командасы қорғанысқа шегінудің орнына шабуылды жалғастырып, қақпаға бірнеше шайба атып жіберді. Кеңес ойыншылары кездейсоқ атуларын бастады, Сергей Стариков «біз үрейлендік» деп мойындады. Сағаттың көрсеткіші бір минуттан асты, кеңес командасы шайбаны американдық аймаққа қайтарды, Михайлов Владимир Петровқа пас берді, ол қақпадан тысқары атып жіберді. Америкалықтар Тихоновтың соңғы секундтарда қақпашыны алмастыратынын күтті. Олардың таңғалуына орай, Мышкин алаңда қалды. Кейін Стариков: «Біз тіпті жаттығуларда да алтыға бес ешқашан ойнаған емеспіз, өйткені Тихоновқа мұндай тактика ұнамады», - деді. Крейг Петровтың күшті соққысын 33 секунд қалғанда қақпадан шығарды. Харламов шайбаны қайтадан атып жіберді, ал уақыт 20 секундтан төмен түсті. Содан кейін Джонсон шайбаны тауып алып, Кен Морроуға пас берді. Командасы жеңіс құрметіне мұз үстінде шауып жүргенде, Херб Брукс киім ауыстыратын бөлмеге жүгіріп барып жылады. Кеңес ойыншылары әдеттегідей ойыннан кейінгі қол алысуды күтіп, өздерінің көк сызығынан тыныш қарап отырды. Кейбір ойыншылар кейін жеңіске дағдыланғандықтан, оның қуанышын жоғалтып, американдықтардың мерекелеуін қызығушылықпен қарағанын мойындады. Ойыннан кейін киім ауыстыратын бөлмеде ойыншылар спонтанды түрде «God Bless America» әнін шырқады.

Алтын медаль

АҚШ алтын медальді КСРО-ны жеңгендіктен емес, ол медальді жеңіп алды. 1980 жылы медальдар сараңы қазіргідей жекелей шығару емес, дөңгелек турнир форматында өтті. Сол кездегі Олимпиада ережелері бойынша, Швециямен өткен топтық ойын Кеңес Одағы мен Финляндияға қарсы медальдар сараңындағы ойындармен бірге есептелді. Америка Құрама Штаттарының бірінші орыннан төртінші орынға дейін келуі математикалық тұрғыдан мүмкін болды. Бүгінде мұз хокеі үшін пьедестал қолданылмайды; командалар соңғы ойыннан кейін әрқайсысының көк сызығында тізіледі. Финляндияны жеңіп, алтын медальді қамтамасыз еткеннен кейін ойыншылар президент Джимми Картерден құттықтау телефоны алды. 1980 жылғы 3 наурыздағы Sports Illustrated журналының мұқабасында Хайнц Клютмайер американдық ойыншылардың американдық туды көтеріп, қуанышпен тойлап тұрғанын бейнеледі. АҚШ командасы сондай-ақ журналдың "Жылдың спортшылары" сыйлығына ие болды.

1980 жылғы қысқы Олимпиададан кейін

1981 жылғы Канада кубогында АҚШ 1980 жылғы Олимпиада құрамасының жеті ойыншысымен қайтадан Кеңес Одағымен кездесті. Кеңес командасы Эдмонтон қаласында өткен алғашқы турда 4:1 есебімен жеңіске жетті. 1982 жылы Финляндияда өткен әлем чемпионатына Майк Рамзи, Марк Джонсон, Базз Шнайдер және Джон Харрингтон қатысып, американдықтар тағы да кеңестік командамен кездесті, бірақ АҚШ қайтадан 8:4 есебімен жеңілді.

Кейінгі мансабы

АҚШ құрамасының 20 ойыншысының 13-і НХЛ-де ойнады. Олардың бесеуі 500-ден астам НХЛ ойынын, ал үшеуі 1000-нан астам НХЛ ойынын өткізді. Нил Бротен НХЛ-ге ауысудан бұрын «Алтын гүлістер» үшін тағы бір маусым ойнады және ол 17 маусымда 1099 НХЛ ойынында өнер көрсетті, оның 992-і «Миннесота Норт Старс» / «Даллас Старс» франшизасымен. Ол 1994-95 маусымның ортасында «Нью-Джерси Девилз» командасына ауыстырылмас бұрын, «Жұлдыздардың» капитаны болды. Екі мәрте All Star болған ол мансабында 923 ұпай жинады (289 гол, 634 ассист), бір маусымда 100 ұпай жинаған алғашқы американдық ойыншы болды және 1995 жылы «Devils» құрамында Стэнли кубогын жеңіп алды. Бротен 1979 жылы Миннесота университетінде NCAA чемпионатын жеңіп алған болатын. Бұл, 1980 жылы Олимпиадалық алтын медальмен және 1995 жылы Кубок жеңісімен (Бротен Кубок жеңіс голын 4-ші ойында соқты, ал қарсыласы «Детройт Ред Уингс» командасының ойыншысы Виачеслав Фетисов құлап қалды), оны спорт тарихында колледж, кәсіби және Олимпиадалық деңгейде чемпионат жеңген алғашқы ойыншы етті. «Даллас Старс» командасы Бротэннің 7-ші нөмірін алып тастады. Кен Морроу 1980 жылы «Нью-Йорк Айлендэрс» командасының мүшесі ретінде Стэнли кубогын жеңіп алып, сол жылы Олимпиадалық алтын медаль мен Кубокты жеңіп алған алғашқы хоккейші болды. Ол НХЛ-де 550 ойын ойнап, тағы үш Кубок жеңіп алды, барлығы да «Аралдықтармен». Кейін Морроу «Аралдықтар» командасында скаутингтің директоры болып жұмыс істеді. Майк Рамзи 18 жыл ішінде 1070 ойын өткізді. Осы жылдардан он төртін «Буффало Сэйбрс» командасында өткізді, олармен 911 ойын ойнады және бес рет All Star болды, команданың капитаны болды 1990-1992 жылдары. 1995 жылы ол Стэнли кубогының финалында «Детройт Ред Уингс» командасымен ойнады, бірақ оның командасын Нил Бротен мен «Нью-Джерси Девилз» жеңіп алды. 2000 жылы Рамси «Миннесота Уайлд» командасының көмекші жаттықтырушысы болды. Дейв Кристиан 14 жыл бойы НХЛ-де болды, олардың басым бөлігі алғашқы «Виннипег Джетс» (ол команданың капитаны болды) және «Вашингтон Капиталз» үшін. 1990 жылы ол «Бостон Брюинз» командасында Стэнли кубогының финалында ойнады, бірақ «Брюинз» «Эдмонтон Ойлерз» командасына бес ойыннан кейін жеңілді. Ол карьерасын 1,009 ойында 783 ұпаймен (340 гол, 443 ассист) аяқтады және 1991 жылы All Star командасына кірді. Марк Джонсон Нью-Джерсиде үйін табуға дейін НХЛ-дегі бірнеше командада ойнады, 11 маусымда 669 ойында 508 ойыншы ұпай жинады (203 гол, 305 ассист). Кристиан, Рамзи және Бротен сияқты ол да 1984 жылы НХЛ All Star болды және «Хартфорд Уэйлерс» командасының капитаны болды. 2002 жылы Джонсон Висконсин университеті-Мэдисонның әйелдер командасының жаттықтырушысы болды, ол 2006, 2007 жылдары (Баджерс керемет орын алған Лейк Плэсид аренасында жеңіп алған), 2009, 2011, 2019, 2021 және 2023 жылдары Ұлттық чемпионаттарға алып барды. Джонсон сондай-ақ 2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарында күміс медальді жеңіп алған әйелдер шайбалы хоккей командасының бас бапкері болды. Джек О'Каллахан 1982 және 1989 жылдар аралығында «Чикаго Блэкхокс» және «Нью-Джерси Девилз» командаларында 390 NHL тұрақты маусым ойындарында ойнады. Марк Павелич 1981-1992 жылдар аралығында НХЛ-де «Нью-Йорк Рейнджерс», «Миннесота Норт Старс» және «Сан-Хосе Шаркс» командаларында 355 NHL тұрақты маусым ойындарында ойнады. Дейв Силк 1980 және 1985 жылдар аралығында «Бостон Бруинс», «Виннипег Джетс», «Детройт Ред Уингс» және «Нью-Йорк Рейнджерс» командаларында 249 NHL тұрақты маусым ойындарында ойнады. Джим Крейг 1980-1984 жылдар аралығында «Атланта Флеймс», «Бостон Бруинс» және «Миннесота Норт Старс» командалары үшін 30 НХЛ ойынында ойнады. Команда капитаны Майк Эрузионе 1980 жылғы Олимпиададан кейін жоғары деңгейдегі хоккей ойнаған жоқ, өйткені ол өзінің барлық хоккей мақсаттарын алтын медальмен орындады деп санады. 1980-1990 жылдары хоккей телеарнасында талдаушы болып жұмыс істеді. Брукстің көмекші жаттықтырушысы және бас менеджерінің көмекшісі Крейг Патрик «Нью-Йорк Рейнджерс» пен «Питтсбург Пингвинстерді» басқарды және жаттықтырды. Патрик бас менеджер болған кезде екі рет Стэнли кубогын жеңіп алған «Пингвинс» командасындағы табыстарының нәтижесінде ол 2002 жылы Хоккей даңқы залына кірді. Сол жылы ол 2002 жылы Солт-Лейк-Ситиде күміс медальді жеңіп алған Герб Брукс жаттықтырушысының бас менеджері болды. Команданың жаттықтырушысы Херб Брукс Олимпиададан кейін бірнеше НХЛ командаларын жаттықтырды, әртүрлі нәтижелер. Ол Олимпиадаға 1998 жылы Франция құрамасының жаттықтырушысы ретінде оралды, бұл НХЛ ойыншылары қатысқан алғашқы Олимпиада болды. Брукс 2002 жылы АҚШ құрамасын күміс медальға жеткізді, оның ішінде 22 раундтық ойында Ресеймен (Кеңес Одағының мұрагері) 2:2 тең түсу және жартылай финалда 3:2 есебімен жеңіс (Бұл жартылай финал «Мұз үстіндегі ғажайып» ойынынан дәл 22 жыл өткен соң өтті). Брукс 2003 жылдың 11 тамызында Миннесота штатындағы Форест Лейк қаласының жанындағы жол апатында 66 жасында қайтыс болды. 2005 жылы «Мұз үстіндегі ғажайып» ойыны өткен Лейк Плэсидтегі Олимпиада орталығының мұз аренасы оның құрметіне қайта аталды. Келесі жылы Брукс өмірден өткен соң Хоккей даңқы залына енгізілді. Ал Майклс Лейк Плэсидтегі шайбалы хоккейге комментатор болып тағайындалды, өйткені ол ABC телеарнасының хабар тарату тобының мүшесі ретінде бұрын осы спорт түрін көрсеткен (1972 жылғы Саппоро қаласындағы Қысқы Олимпиадада). Майклс 1980 жылы осы шараны жамылғаны үшін «Жылдың спорт комментаторы» атанды. Майклс ABC телеарнасында спортты 26 жыл жамылды, содан кейін Джон Мэдденмен және одан кейін Крис Коллинзуортпен бірге NBC телеарнасында «Sunday Night Football» ойындарын көрсетті.

Күміс медаль

Кеңес Одағының киім ауыстыратын бөлмесінде Тихонов бірінші құрамдағы ойыншыларды – Третьяк, Харламов, Петров және Михайловты бөліп алып, әрқайсысына: "Бұл сіздердің жеңілісіңіз!" деді. "Мұздағы кереметтен" кейін екі күн өткен соң, Кеңес командасы Швецияны 9:2 есебімен жеңіп, күміс жүлдеге ие болды. Кеңес ойыншылары жеңіліске сонша ренжіді ki, әдеттегідей күміс медальдарын өздерінің есімдерін жазу үшін тапсырмады. Бұл нәтиже Кеңес Одағы мен оның жаңалықтар құралдарын таң қалдырды. Ойынның тікелей эфирдегі кеңес радиосы мен теледидарындағы хабаршы ойын аяқталғаннан кейін бірнеше секунд өткен соң эфирден шығып, советтердің жеңілісінің соңғы есебін ғана хабарлады.

1980 жылғы қысқы Олимпиададан кейін

Соғыстан кейін де КСРО 1991 жылы тарағанға дейін Олимпиадалық хоккейдегі басты күш болып қала берді. Кеңес командасы 1985 жылға дейін Әлем чемпионаттарында ешқандай ойынды ұтпады, ал АҚШ-қа қарсы алғашқы жеңіліске 1991 жылға дейін ұшырамады. 1980-ші жылдар бойы НХЛ командалары кеңестік ойыншыларды таңдау арқылы солтүстік Америкаға келтіріп, оларды ойнауға ынталандыруды жалғастырды. Кеңес эмигранты Виктор Нечаев 1982–83 маусымында «Лос-Анджелес Кингс» командасы сапында қысқа ғана уақыт ойнады, ал 1988–89 маусымында Кеңес Одағының мұз үстіндегі хоккей федерациясы тәжірибелі Сергей Приахиннің «Калгари Флеймс» командасына қосылуына келісім берді.

НХЛ мансабы

1989-90 маусымда Кеңес билігі тағы алты 1980 жылғы Олимпиада ойындарының қатысушысы – Гельмут Балдерис, Виачеслав Фетисов, Алексей Касатонов, Владимир Крутов, Сергей Макаров және Сергей Стариков – НХЛ клубтарына қосылуға рұқсат берді, бірақ олар соңғы әлем чемпионатында (оны олар алтынмен жеңіп алды) ойнауға келіскеннен кейін ғана. Макаров 1989-90 жылдары «Жылдың жаңа ойыншысы» ретінде Кальдер мемориалдық трофейін жеңіп алды, бұл сыйлықты жеңіп алған ең үлкен ойыншы болды. Фетисов 1995 жылы Майк Рамзимен бірге «Детройт Ред Уингс» командасында болды, ол Нил Бротен мен «Нью-Джерси Девилс» командасына қарсы Стэнли кубогы финалында жеңілді. Фетисов мансабын 1997 және 1998 жылдары «Ред Уингс» командасымен Кубок жеңіп аяқтады; алғашқы Кубок жеңісі Фетисовті Стэнли кубогын, Олимпиададағы алтын медальдарды және Әлем чемпионаттарындағы алтын медальдарды жеңіп алғандардан тұратын «Үш алтын клубтың» мүшесі етті.

Ерекше реванш

АҚШ және КСРО келесі кездесуін 1988 жылғы қысқы Олимпиада ойындарында өткізді. 1980 жылғыдай, Кеңес Одағы жұлдызды ардагерлермен қатысты, ал американдықтар колледж ойыншыларынан команда құрды. Кеңес Одағы кездесуде 7:5 есебімен жеңіске жетіп, алтын медальді иеленді, ал АҚШ жетінші орынды алды. Екі команда 1992 жылғы Олимпиада ойындарында жартылай финалда қайта кездесті. Онда Біріккен команда (Кеңес Одағының мұрагері) 5:2 есебімен жеңіске жетті. Кейбір жұлдыздар Кеңес Одағынан НХЛ-де ойнау үшін кеткенімен, Біріккен команда өздерінің отандық кәсіби лигасынан көптеген ардагерлерді сақтап қалды, ал американдықтарды негізінен колледж ойыншылары көрсетті. Біріккен команда ақырында алтын медальді жеңіп алды, ал АҚШ төртінші орынды иеленді. Герб Брукс басқарған АҚШ және Виачеслав Фетисов басқарған Ресей 2002 жылғы Солт-Лейк-Ситиде өткен қысқы Олимпиада ойындарында екі рет кездесті, оның ішінде 2:2 есебімен айналымдық турнирде тең түсті және 3:2 есебімен жартылай финалда американдықтар жеңіске жетті. Жарым финалдық ойын "Мұздағы керемет" ойынынан дәл 22 жыл өткен соң өтті. Алайда, екі команда да медаль ұта алмады; американдықтар төртінші орынды алды (жартылай финалда Канадаға есе жіберді), ал ресейліктер бесінші орынды алды (ширек финалда Финляндияға есе жіберді).

Америка Құрама Штаттары

Жоқ, жағдай. Аты-жөні Жасы Туған жері Колледж 30 G*Jim Craig22North Easton, MABoston U. 3 Д*Кен Морроу23Флинт, МИБоулинг Грин 5 Д*Майк Рамси19Минеаполис, МНМиннесота 10 С*Марк Джонсон22Мэдисон, ВИВисконсин 24 ЛВ*Роб МакКланахан22Сент-Пол, МНМиннесота 8 РВ*Дэйв Силк21Сицитат, МАБостон университеті. 6 ДБилл Бейкер (А)22Гранд-Рапидс, МНМиннесота 9 С*Нил Бротен20Розо, МНМиннесота 23 РД*Дэйв Кристиан20Уорроуд, МНСолтүстік Дакота 11 РВ*Стив Кристофф21Ричфилд, МНМиннесота 21 ЛВ*Майк Эрузион (С)25Винтроп, МАБостон университеті. 28 РВ*Джон Харрингтон22Вирджиния, МНМиннесота Дулут 1 G*Стив Янашак22Сент-Пол, МНМиннесота 17 Д*Джек О’Каллахан22Чарльзтаун, МАБостон университеті. 16 С*Марк Павелич21Ивелет, МНМиннесота Дулут 25 ЛВ*Базз Шнайдер25Гранд-Рапидс, МНМиннесота 19 РВ*Эрик Стробель21Рочестер, МНМиннесота 20 Д*Боб Сутер22Мэдисон, ВИВисконсин 27 ЛВ*Фил Верхота22Дулут, МНМиннесота 15 С*Марк Уэллс21Сент-Клэр Шорс, МИБоулинг Грин