Кіріспе

Мадридтегі темір жол станциясы, Испания.

Мадрид Аточа (lang es), сондай-ақ Мадрид Пуэрта де Аточа – Альмудена Грандес деп аталады, Мадридтегі ең алғашқы ірі темір жол станциясы. Бұл станция қала маңындағы пойыздарға (Cercanías), Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыстан келген аймақтық пойыздарға, Наварра, Кадис және Уэльва (Андалусия) және Ла-Риожадан келетін қалааралық пойыздарға, сондай-ақ Жирона, Таррагона және Барселона (Каталония), Уэска және Сарагоса (Арагон), Севилья, Кордова, Малага және Гранада (Андалусия), Валенсия, Кастельон және Аликанте (Леванте аймағы) бағыттарындағы AVE жоғары жылдамдықты пойыздарға қызмет көрсетеді. Бұл пойыздарды Испанияның ұлттық теміржол компаниясы Renfe басқарады. 2019 жылдан бастап бұл станция Францияның Марсель қаласына күнделікті қызмет көрсетеді.

Шолу

Станция Аргансуэла ауданының Аточа елді мекенінде орналасқан. Бастапқы фасады Plaza del Emperador Carlos V алаңына қарап тұр, сол алапта Calle de Atocha, Paseo del Prado, Paseo de la Infanta Isabel, Avenida de la Ciudad de Barcelona, Calle de Méndez Álvaro, Paseo de las Delicias, Paseo de Santa María de la Cabeza және Ronda de Atocha сияқты көптеген көшелер тоғысады. Аточа станциясы – Испанияның ұлттық теміржолдарының Мадрид Аточа Серканияс және Мадрид Пуэрта де Аточа станцияларынан, сондай-ақ Мадрид метросының Аточа РЕНФЕ станциясынан құралған теміржол кешені. RENFE – 1941 жылдан бері жүк және жолаушылар пойыздарын пайдаланатын мемлекеттік компания.

Тарих

Бұл жерде Мадридтің алғашқы теміржол станциясы 1851 жылдың 9 ақпанында Estación de Mediodía (Atocha Mediodía қазір Арғансуэла ауданының атауы және ескі испан тілінде оңтүстік дегенді білдіреді) деген атпен ашылды. Ғимараттың көп бөлігі өрттен қирағаннан кейін, MZA теміржол компаниясы оны қайта салып, 1892 жылы қайта ашты. Оның орнын алмастырған сәулетші, қазылған темірді жаңарту стилінде, Густав Эйфельмен бірлесіп жұмыс істеген Альберто де Паласио Элиссанье болды. Жобаға инженер Генри Сент-Джеймс та қатысты. Аточа деген ат станцияға жақын жердегі Аточа анамызға арналған базиликаның құрметіне берілді. Пойыз платформалары шамамен 27 метр биіктігі және 157 метр ұзындығы бар, кері тілінген корпус пішіндес шатырмен жабылған, ішінара жабылды. Болат және шыныдан жасалған шатыр екі кірпіштен тұрған ғимараттың арасында орналасқан. Бұл теміржол кешені жылдар бойы кеңейді. 1985 жылы Рафаэль Монеоның жобалары негізінде толық қайта жаңарту жобасы басталды. 1992 жылы бастапқы ғимарат терминал ретінде пайдаланудан тоқтатылып, дүкендер, кафелер мен түнгі клубтар орналасқан залға айналдырылды. Париждегі Орсей мұражайы сияқты, конкорсқа жаңа мақсат берілді, Аточада бұл – таңғажайып жабық тропикалық бақ. Монео жобалаған қазіргі заманғы терминал да жаңа жылдам пойыздарға, аймақтық және қала маңындағы жолаушылар желілеріне қызмет ету үшін іргелес жерге салынды. Басты желілер жаңа терминалда аяқталады; аймақтық және қала маңындағы пойыздар платформалары жер астында, Paseo de la Castellana астында солтүстікке қарай созылатын теміржол туннеліне кіреберісінде орналасқан. Станцияға екі Мадрид метро станциясы – Estación del Arte (Музейо Рейна София жанында орналасқан) және Atocha Renfe метро станциясы қызмет көрсетеді. Соңғысы жаңа терминал ғимараты салынып жатқан кезде қосылды және тікелей теміржол вокзалына қосылып, 1-жолға қолжетімділік береді. 11-жолға қосылыс 2020 жылдың бірінші жартысында салынады, жұмыстар 2022 жылдың қарашасында басталып, 2026 жылдың соңына дейін аяқталады. 2021 жылдың 19 желтоқсанында Мадрид қауымдастығының аймақтық үкіметі Испанияның теміржол индустриясының либерализациялануы және испан нарығына жаңа теміржол компанияларының кіруіне байланысты Atocha Renfe станциясының атын "Atocha" деп өзгертетінін жариялады. Бастапқыда станция "Atocha Constitución del 78" ("78 жылғы Аточа Конституциясы") деп аталатын болды, оны вице-президент Игнасио Агуадо 2021 жылдың 16 ақпанында жариялады және оның саяси партиясы "Азаматтар" (Cs) ұсынды, бірақ 2021 жылғы Мадрид аймақтық сайлаудан кейін Мадрид Ассамблеясындағы барлық орыннан айырылғаннан кейін бұл жоспар тоқтатылды. Келесі айда, 2022 жылдың 3 наурызында, Испанияның орталық үкіметі төрт ай бұрын қайтыс болған жазушы Альмудена Грандестің құрметіне Пуэрта-де-Аточаны қайта атау туралы екінші шешім қабылдады. Атау өзгеруі 2022 жылдың 19 қарашасында күшіне енді. Испанияның орталық үкіметі 2023 жылдың 13 маусымында Пуэрта-де-Аточа станциясын 500 миллион евроға кеңейтуді мақұлдады, бұл жоғары жылдамдықты қызметтер үшін екі платформасы бар жаңа төрт жолды жер асты станциясын салуды, жоғары жылдамдықты пойыздарға Аточа мен Шамартинді қамтамасыз етуді, қолданыстағы станция ғимаратын жаңартуды және Калле-де-Мендес-Альваро бойындағы жаңа оңтүстік вестибюльді салуды қамтиды.

2004 жылғы Мадридтегі пойыздардағы бомбалаулар

2004 жылдың 11 наурызында сағаттар бойынша келіп тұрған, жолаушылармен толы пойыздар бірнеше үйлесімді шабуылдарда жарылды, нәтижесінде 193 адам қаза тауып, 1800-ге жуық адам жарақат алды. Испанияның сот жүйесі жүргізген ресми тергеу шабуылдарды исламист террористік топтың ұйымдастырғанын анықтады.

2004 жылғы шабуылдарға арналған ескерткіштер

2004 жылдың 10 маусымында Аточа станциясындағы қайғылы және минималистік ескерткіш шабуылдың құрбандарына арналды. Ескерткіште виртуалды қасиетті орын бар. Шабуылға ұшыраған станцияларға келгендер арнайы консольдер арқылы қолдарының силуэтін және хабарлама қалдыра алады. Испанияда "11 М" деп белгілі болған осы оқиғаға арналған екінші ескерткіш – Аточаның жанындағы Буэн Ретиро саябағындағы "Еске алу орманы" (Bosque del Recuerdo). Бұл ескерткіш сол күні қаза болған әрбір адам үшін – 192 зәйтүн және кипарис ағашынан тұрады, сондай-ақ 2004 жылдың 3 сәуірінде қаза болған полиция қызметкерінің есіне де ағаш отырғызылған. Ол бірнеше күдіктіні ұстауға тырысқан кезде болған қанаушылық шабуылдың салдарынан қаза тапты, оның төртеуі сол бомбадан көз жұмды. Алғашқыда "Кеткендер орманы" (Bosque de los Ausentes) деп аталған бұл орын, апатты шабуылдың бірінші жылдығында атын өзгертті. Орманды өзен ағып өтеді, ал су – өмірдің символы.