Пол Уильям "Бер" Брайант: Американ футбол жаттықтырушысының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық футбол жаттықтырушысы (1913–1983)

Пол Уильям "Бейр" Брайант (11 қыркүйек 1913 – 26 қаңтар 1983) – американдық жоғары оқу орнының футболшысы және жаттықтырушысы. Оны көптеген адамдар барлық уақыттағы ең ұлы жоғары оқу орнының футбол жаттықтырушыларының бірі деп санайды және ол 1958 жылдан 1982 жылға дейін Алабама университетінің футбол командасының бас жаттықтырушысы ретінде ең танымал. Алабаманың бас жаттықтырушысы қызметін атқарған 25 жыл ішінде ол алты ұлттық және 13 конференциялық чемпионатты жеңіп алды. 1982 жылы зейнетке шыққаннан кейін ол жоғары оқу орнының футбол тарихында бас жаттықтырушы ретінде ең көп жеңіс (323) рекордын иеленді. Пауль В. Брайант мұражайы, Пауль В. Брайант залы, Пауль В. Брайант көшесі және Брайант-Денни стадионы Алабама университетінде оның құрметіне аталды. Ол сонымен қатар өзінің танымал қара және ақ түсті "қара күйе" пішінді шляпасымен, тіпті ол көбінесе клеткалы шляпа тағып жүргенімен, күшті дауысымен, ойынға дайындық кезінде қақпа тіреуіне бейжай түрде сүйеніп тұруымен және жарыс жоспарын оралған күйде ұстауымен де танымал болды. Алабамаға келгенге дейін Брайант Мэриленд университетінде, Кентукки университетінде және Техас A&M университетінде бас футбол жаттықтырушысы болды.

Ерте өмір

Брайант Арканзас штатының Кливленд округіне қарасты Моро Боттомда Уилсон Монро Брайант пен Айда Килгор Брайанттан туған 12 баланың 11-і болды. Оның лақап аты 13 жасында карнавалда өткен іс-шара кезінде тұтқынға алынған аюмен күресуге келіскенінен туындады. Оның анасы оның дін қызметкері болғанын қалады, бірақ Брайант оған: "Жаттықтырушы болу уағыз айтуға өте ұқсас" деді. Ол Фордайс орта мектебінде оқыды, онда ересек күнінде өте биік болатын Брайант сегізінші сыныпта мектептің футбол командасында ойнай бастады. Соңғы курста Брайант шабуыл және қорғаныс позицияларында ойнады, ал команда 1930 жылы Арканзас штатының футбол чемпионатында жеңіске жетті.

Колледждегі карьерасы

Брайант 1931 жылы Алабама университетінің футбол командасына стипендия алып қабылданды. Ол дипломын аяқтамай бұрын мектепті тастағандықтан, Брайант күзге қарайғы семестрде білімін аяқтау үшін Таскалуза орта мектебіне түсуге мәжбүр болды, сонымен қатар колледж командасымен жаттығуларын жалғастырды. Брайант "Кримсон Тайд" командасының қанатын қорғаушысы (end) ретінде ойнады және мектептің 1934 жылғы ұлттық чемпионат командасының құрамына кірді. Командада ойнаған жылдары Брайант өзін "екінші қанат" деп сипаттаған, ол үлкен жұлдыз Дон Хатсонның қарама-қарсы тұрды, кейін ол Ұлттық футбол лигасының жұлдызына айналып, Профутбол Даңқ залына енді. Брайант 1934 жылы Оңтүстік-Шығыс конференциясының екінші құрамына, ал 1933 және 1935 жылдары конференцияның үшінші құрамына іліккен. Брайант 1935 жылы Теннессимен өткен ойында жартылай сынған аяғымен ойнады.

Көмекші және Солтүстік Каролина Ұшу алдындағы

1936 жылы Алабама университетін бітіргеннен кейін, Брайант бас бапкер А.Б. Холлингсворттың көмекшісі ретінде Теннесси штатының Джексон қаласындағы Юнион университетіне жұмысқа алынды, бірақ ол Алабама университетінде Фрэнк Томасқа көмекші бапкер болып жұмыс істеу ұсынылғанда бұл қызметтен бас тартты. Келесі төрт жылда команда 29–5–3 есебін көрсетті. 1947 жылы оған Пули Хьюберттің басшылығымен VMI-де желілік бапкер лауазымы ұсынылды, бірақ Брайант ұсыныстан бас тарды және Алабамамен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. 1940 жылы ол Алабамадан Вандербильт университетіне, бірінші жылдық студент Ред Сандерстің командасына желілік бапкер ретінде ауысты. 1940 жылғы маусымда Сандерс аппендициттен жазылып жатқанда, Брайант Комодорес командасының бас бапкері болды және олар Кентуккимен 7–7 есебімен тең түсті. 1941 жылғы маусымнан кейін Брайантқа Арканзас университетінің бас бапкері лауазымы ұсынылды. Алайда, Пёрл-Харборға шабуыл жасалғаннан кейін Брайант АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылудан бас тартты. 1942 жылы ол Джорджияның Pre Flight Skycrackers командасының бапкері болды. Содан кейін Брайант Солтүстік Африка маңында, АҚШ армиясының көлік кемесі SS Uruguay-де қызмет етті, жауынгерлік қимылдарға қатыспады. 1943 жылдың 12 ақпанында Солтүстік Атлантикада "Саламония" мұнай танкері рульдік ақауға ұшырап, кездейсоқ түрде SS Uruguay кемесіне соқтығысты. Танкердің мұрты Uruguay корпусында 21 метрлік тесік жасап, оның ішіне еніп, 13 сарбазды қаза қылды және 50 адамды жарақаттады. Uruguay экипажы уақытша бөгеу құрылып, зақымды тоқтатты және үш күннен кейін Бермудаға жетті. Президент Франклин Д. Рузвельт Uruguay капитаны Альберт Сполдингті көптеген адамдардың өмірін, кемесі мен жүгін сақтап қалғаны үшін Merchant Marine Distinguished Service Medal медалімен марапаттады. Кейіннен Брайант жалдамалы сарбаздарды даярлау және Солтүстік Каролина Әскери-теңіз күштерінің футбол командасын баптау үшін құрметпен босатылды. Ол теңіз күштерінде баптаған ойыншылардың бірі болашақ Pro Football Hall of Fame құрметті ойыншысы Отто Грэм болды. Теңіз күштерінде Брайант лейтенант-коммандер шеніне жетті. Келесі күні Брайант Бердпен кездескеннен кейін Мэриленд Террапинс командасының бас бапкері болып тағайындалды. Мэрилендтегі жалғыз маусымында Брайант команданы 6–2–1 есебіне жеткізді. Алайда, Брайант пен Бёрд арасында келіспеушіліктер туды. Ең айқын жағдайда, Брайант демалыста болғанда, Бёрд команда ережелерін бұзғаны үшін Брайантпен тоқтатылған ойыншыны қайтадан командаға алды. 1945 жылғы маусымнан кейін Брайант Мэрилендтен Кентукки университетінің бас бапкері лауазымына көшті.

After graduating from the University of Alabama in 1936, Bryant was hired as the line coach under head coach A. B. Hollingsworth at Union University in Jackson, Tennessee, but he left that position when offered an assistant coaching position under Frank Thomas at the University of Alabama. Over the next four years, the team compiled a 29–5–3 record. In 1947, he was offered a position as the line coach for VMI under Pooley Hubert, but Bryant ultimately declined the offered and signed a two year contract to stay with Alabama. In 1940, he left Alabama to become the line coach at Vanderbilt University under first year Red Sanders. During their 1940 season, Bryant served as head coach of the Commodores for their 7–7 tie against Kentucky as Sanders was recovering from an appendectomy. After the 1941 season, Bryant was offered the head coaching job at the University of Arkansas. However, Pearl Harbor was bombed soon thereafter, and Bryant declined the position to join the United States Navy. In 1942 he served as the ends coach for the Georgia Pre Flight Skycrackers. Bryant then served off North Africa, on the United States Army Transport SS Uruguay, seeing no combat action. On February 12, 1943, in the North Atlantic the oil tanker USS Salamonie suffered a steering fault and accidentally rammed the SS Uruguay amidships. The tanker's bow made a 70 foot (21m) hole in Uruguay's hull and penetrated her, killing 13 soldiers and injuring 50. The Uruguay's crew contained the damage by building a temporary bulkhead and three days later she reached Bermuda. President Franklin D. Roosevelt decorated Uruguay's Captain, Albert Spaulding, with the Merchant Marine Distinguished Service Medal for saving many lives, his ship and her cargo. Bryant was later granted an honorable discharge to train recruits and coach the North Carolina Navy Pre Flight football team. One of the players he coached for the Navy was the future Pro Football Hall of Fame quarterback Otto Graham. While in the navy, Bryant attained the rank of lieutenant commander. After meeting with Byrd the next day, Bryant received the job as head coach of the Maryland Terrapins. In his only season at Maryland, Bryant led the team to a 6–2–1 record. However, Bryant and Byrd came into conflict. In the most prominent incident, while Bryant was on vacation, Byrd brought back a player that was suspended by Bryant for not following the team rules. After the 1945 season, Bryant left Maryland to take over as head coach at the University of Kentucky.

Кентукки штаты

Брайант Кентуккиде сегіз маусым жаттықтырды. Брайанттың басшылығымен Кентукки командасы алғаш рет 1947 жылы қатысып, 1950 жылы Оңтүстік-Шығыс конференциясында бірінші титул жеңіп алды. 1950 жылғы Кентукки Уайлдкэтс футбол командасы мектеп тарихындағы ең жақсы 11–1 есебімен аяқтады және маусымды Шугар Боулда Бад Уилкинсонның жоғары санаттағы Оклахома Сунерс клубына қарсы жеңіспен аяқтады. Сол дәуірде боул ойындарынан бұрын AP сауалнамасының соңғы нәтижелері жарияланғандықтан, Кентукки реттелігі бойынша маусымды #7 орында аяқтады. Алайда, сол кездегі бірнеше басқа сауалнамалар, сондай-ақ кейіннен қолданылған Сагарин рейтингтік жүйесі Брайанттың 1950 жылғы Уайлдкэтс командасын ұлттық чемпиондар деп жариялады, бірақ NCAA және Колледж Футбол деректер қоймасы бұл талапты мойындамайды. Брайант Кентуккиді Ұлы көлдер боулі, Оранж Боул және Cotton Bowl Classic турнирлеріне де қатыстырды. Кентукки футбол бағдарламасын ең үлкен жетістікке жеткізгенімен, Брайант 1953 жылғы маусымнан кейін қызметтен кетті, себебі Адольф Рупптың баскетбол командасы мектептің басты спорты болып қала береді деп ойлады. Баскетбол бағдарламасын дүрліктірген ұпай кесу оқиғасы Кентуккидің бар күшін баскетболға жұмылдырды, тіпті 1952 жылы оқиға жарияланғаннан кейін де Руппті қызметте қалдырды. Брайант сол жылы Арканзасқа жұмысқа түсуге тырысты, бірақ мектеп рұқсат бермеді. Рупп отставкаға кетпейтіні расталғаннан кейін, Брайант кетіп қалуға одан да бекем ниеттенді. Лексингтоннан кеткеннен кейін, 1969 жылы Алабама штатының спорт директоры болған Брайант Руппке телефон соғып, Алабаманың жаңа баскетбол жаттықтырушысы үшін ұсыныстары бар ма деп сұрады. Рупп 1940 жылдардың соңында Кентуккиде резервтік ойыншы болған С.М. Ньютонды ұсынды. Ньютон "Кримсон Тайд" командасын үш рет қатарынан SEC чемпионатында жеңіске жеткізді.

Техас А&М

1954 жылы Брайант Техас A&M университетінің бас бапкері лауазымына қабылданды. Ол сондай-ақ спорттық директор болып та қызмет атқарды. 1954 жылы «Аггис» командасы қиын 1–9 маусымды өткізді, ол Техас штатының Джанкшен қаласындағы жаттығу лагерінен басталды. «Аман қалғандар» «Джанкшен Бойз» деп аталды. Екі жылдан кейін Брайант 1956 жылы Техас A&M «Аггис» футбол командасын Оңтүстік-Батыс конференциясының чемпионатында 34–21 есебімен Техас «Лонгхорнз» командасын жеңіп, Остин қаласында жеңіске жеткізді. Келесі жылы Брайанттың жұлдызы Джон Дэвид Кроу Гейсман кубогын жеңіп алды, ал 1957 жылы «Аггис» Хьюстон қаласындағы №20 «Райс Оулз» командасынан жеңілгенге дейін титул үшін күресті. Брайант, Кентуккидегідей, Техас A&M құрамына афроамерикандық студенттерді қабылдауға тырысты. «Біз Оңтүстік-Батыс конференциясындағы соңғы интеграцияланбаған футбол командасы болармыз», - деді Техас A&M өкілі. «Онда футболдан соңғы орынды аламыз», - деп жауап берді Брайант. 1957 жылғы маусымның соңында Техас A&M-де 25–14–2 жалпы көрсеткіш жинаған Брайант бас бапкер лауазымына ие болу үшін Таскалузаға оралды, Дженнингс Б. Уитвортты алмастырып, Алабама штатының спорттық директоры болып тағайындалды. Брайанттың Алабамадағы алғашқы көктемгі жаттығуы Джанкшенде болған оқиғаға ұқсас болды. Брайанттың кейбір көмекшілері бұл командадан ондаған ойыншылар кеткендіктен, одан да қиын болды деп ойлады. Брайант келгенге дейінгі үш жылда төрт ойын жеңгеннен кейін (соңғы уақытта Алабаманың заманауи тарихындағы жалғыз жеңіліссіз маусымымен қоса), Брайанттың алғашқы маусымында «Тайд» 5–4–1 есебімен жеңіске жетті. Келесі жылы, 1959 жылы Алабама «Оберн» командасын жеңіп, алғашқы Либерти Боулға қатысты, «Кримсон Тайд» алғаш рет алты жылдан кейін «Оберн» командасын жеңіп, боул ойынына қатысты. 1960 жылы Брайант Алабама штатын 8–1–2 есебімен және AP сауалнамасының қорытындысында №9 орынға жеткізді. 1961 жылы квотербек Пэт Траммелл және футбол жұлдыздары Ли Рой Джордан мен Билли Нейборспен Алабама 11–0 есебімен жеңіске жетіп, Арканзас штатын 10–3 есебімен жеңіп, ұлттық чемпион атанды. Келесі үш жылда (1962–1964 жж.) Джо Намат квотербек ретінде өнер көрсетті және Брайанттың ең жақсы маусымдарының бірі болды. 1962 жылы «Кримсон Тайд» 10–1 есебімен жеңіске жетті, ал маусым Бад Уилкинсонның «Оклахома Сунерс» командасына қарсы Оранж Боулда 17–0 есебімен жеңіске жетті. 1963 жылы «Кримсон Тайд» 9–2 есебімен жеңіске жетті, ал Sugar Bowl-да «Оле Мисс» командасын 12–7 есебімен жеңді, бұл екі Оңтүстік-Шығыс конференциясының көршілері арасындағы жиырма жылға жуық уақыттан бері бірінші ойын болды және отыз жылда екінші ойын. Алабама AP сауалнамасында №8 орынды иеленді. 1964 жылы «Тайд» тұрақты маусымда 10–0 есебімен жеңіске жетті және тағы бір ұлттық чемпионатты жеңіп алды, бірақ Оранж Боулда Техас штатына 21–17 есебімен жеңілді. «Тайд» 1964 жылы ұлттық титулды Арканзас штатымен бөлісті, өйткені «Рейзорбэкс» Cotton Bowl Classic жеңіп алды және Остинде Техас штатын жеңді. 1968 жылға дейін AP және UPI сауалнамалары бокал ойындарынан бұрын өз чемпионаттарын жариялады (1965 жылғы маусымды қоспағанда). AP бұл тәжірибені 1968 жылғы маусымға дейін тоқтатты, бірақ UPI 1973 жылға дейін жалғастырды. 1965 жылы «Кримсон Тайд» командасы 9–1–1 есебімен жеңіске жетті және Orange Bowl-да Небрасканы 39–28 есебімен жеңгеннен кейін чемпион атанды. Ұлттық чемпионат маусымынан кейін, Брайанттың 1966 жылғы Алабама командасы жеңіліссіз жүріп, Sugar Bowl-да күшті Небраска командасын 34–7 есебімен жеңді. Алайда, Алабама штаты AP сауалнамасында Мичиган штаты мен чемпион «Нотр-Дам» командаларынан кейін үшінші орынды иеленді, олар тұрақты маусымның соңғы ойындарында 10–10 есебімен тең ойнаған болатын. Аллен Барра жазған Брайанттың өмірбаянында автор ірі сауалнама қызметтері Алабама губернаторы Джордж Уоллес интеграцияға қарсы болғандықтан үшінші жыл қатарынан Алабаманы ұлттық чемпион ретінде сайлаудан бас тартқанын айтады. 1967 жылғы Алабама командасы жұлдызды квотербек Кенни Стейблер қайтып келген ұлттық чемпионатқа үміткер ретінде бағаланды, бірақ олар қақпадан шығып, Флорида штатымен 37–37 есебімен тең ойнады. Алабама командасы 8–2–1 есебімен 8-ші орынды иеленді, ал Cotton Bowl-да Техас A&M командасына 20–16 есебімен жеңілді, оны Брайанттың бұрынғы ойыншысы және көмекші бапкері Джин Сталлингс баптады. 1968 жылы Брайант бұрынғы жетістіктеріне тең келе алмады, өйткені команда №17 орынды алып, 8–3 есебімен аяқтады, ал Миссуриге 35–10 есебімен жеңілді. 1969 және 1970 жылғы командалар тиісінше 6–5 және 6–5–1 есебімен аяқтады. Осы сәтсіз әрекеттерден кейін көп адам 57 жастағы Брайанттың өліміне күмәндана бастады. Ол өзі де осылай сезіне бастады және жаттықтырушыдан зейнеткерлікке шығуға немесе колледж футболын Ұлттық футбол лигасына (NFL) тастауға шешім қабылдады. Көп жылдар бойы Брайант қара нәсілді ойыншыларды қабылдамағаны үшін расизмге кінәлі деп айыпталды. (Ол 40-шы жылдардың соңында Кентуккиде осыны істеуге тырысқан, бірақ сол кездегі Университет президенті Герман Донован рұқсат бермеді.) Брайант оның бапкерлік мансабына әсер еткендей, сол кездегі әлеуметтік ахуал мен Алабамадағы белгілі сегрегацияшыл Джордж Уоллестің үлкен ықпалы оған мұны істеуге мүмкіндік бермеді деді. Ол әкімшілікті осыны істеуге көндіре алды, нәтижесінде 1969 жылы Уилбур Джексон Алабаманың алғашқы қара нәсілді стипендиялы ойыншысы ретінде қабылданды және 1970 жылғы көктемде қол қойды. Колледжден ауысқан Джон Митчелл 1971 жылы Алабаманың алғашқы қара нәсілді ойыншысы болды, өйткені жаңа студенттер ойнауға құқылы емес еді. Олар екеуі де университетке өзінің мінез-құлқымен және ойынымен үлкен үлес қосты, осылайша көптеген адамдарға есік ашып, құшақтауды жылырақ етті. 1973 жылға қарай команданың үштен бірі қара нәсілді ойыншылардан тұрды, ал Митчелл сол маусымда «Тайд» командасының алғашқы қара нәсілді бапкері болды. 1971 жылы Брайант қайта оянды. Бұл Алабаманың ескі күшті шабуылдан жаңа «уишбон» формациясына көшуін қамтыды. Техас футбол бапкері Даррелл Ройалдың көмекшісі Эмори Беллард «уишбон» формациясын ойлап тапқан, Ройал Брайантқа оның негіздерін үйретті, бірақ Брайант Ройал ешқашан қолданбаған «уишбон» формациясының табысты нұсқаларын жасады. Бұл өзгеріс «Кримсон Тайд» командасы үшін он жылдықты табысқа жеткізді. 1971 жылы Алабама «Кримсон Тайд» футбол командасы тұрақты маусымда жеңіліссіз болды және AP сауалнамасында №2 орынға көтерілді, бірақ Orange Bowl-да жоғары санаттағы Небраскадан 38–6 есебімен жеңілді. 1972 жылы Брайант Алабаманы 10–0 есебімен бастады, бірақ «Темір Боулда» №9 «Оберн» және Cotton Bowl-да №7 «Техас» командаларынан жеңілді. Брайанттың 1973 жылғы құрамы тұрақты маусымда жеңіліссіз болды және «Нотр-Дам» командасымен ұлттық чемпионатты бөлісті. Кейін «Нотр-Дам» Sugar Bowl-да Алабаманы 24–23 есебімен жеңді. UPI осыдан кейін бокал ойындарынан кейін ғана соңғы сауалнамасын жариялады. «Кримсон Тайд» 1974 жылы да ұқсас нәтижелерге жетті. Команда тұрақты маусымда жеңіліссіз болды, бірақ Orange Bowl-да №9 «Нотр-Дам» командасынан 13–11 есебімен жеңілді. 1975 жылы маусым «Миссури Тайгерс» командасынан 20–7 есебімен жеңіліспен басталды. Алабама содан кейін барлық ойында жеңіске жетті, Sugar Bowl-да Пенн Стейт командасын жеңіп, 11–1 есебімен аяқтады, бірақ соңғы AP сауалнамасында №3 орынды иеленді. Алабама 1976 жылы 9–3 есебімен жеңіске жетті. «Кримсон Тайд» Liberty Bowl-да №7 «UCLA» командасын 36–6 есебімен жеңіп маусымды аяқтады. Алабама соңғы AP сауалнамасында №11 орынды иеленді. 1977 жылы Алабама маусымның екінші ойынында Небраскадан 31–24 есебімен жеңілді. Алабама содан кейін барлық ойында жеңіске жетті, Sugar Bowl-да №9 «Огайо Стейт» командасын 35–6 есебімен жеңді, бірақ «Нотр-Дам» ұлттық чемпион атанды және Алабама №2 орынды иеленді. 1978 жылы Алабама «Кримсон Тайд» футбол командасы қыркүйекте «USC» командасынан жеңілгеніне қарамастан, ұлттық титулды бөлісті. «Троянс» жыл соңында үш жеңіліспен «Аризона Стейт» командасына жеңілді және №3 орынға түсті. Жыл соңында №2 Алабама Sugar Bowl-да жеңіліссіз және жоғары санаттағы «Пенн Стейт» командасын жеңіп, жеңіске жету үшін соңғы минуттағы гол соққысын сақтап қалды. Брайант 1979 жылы Sugar Bowl-да Арканзас штатын 24–9 есебімен жеңіп, 12–0 есебімен жеңіске жетіп, алтыншы және соңғы ұлттық титулын жеңіп алды.

In 1954, Bryant accepted the head coaching job at Texas A&M University. He also served as athletic director. The Aggies suffered through a grueling 1–9 season in 1954, which began with the infamous training camp in Junction, Texas. The "survivors" were given the name "Junction Boys". Two years later, Bryant led the 1956 Texas A&M Aggies football team to the Southwest Conference championship with a 34–21 victory over the Texas Longhorns at Austin. The following year, Bryant's star back John David Crow won the Heisman Trophy, and the 1957 Aggies were in title contention until they lost to the #20 Rice Owls in Houston, amid rumors that Alabama would be going after Bryant. Again, as at Kentucky, Bryant attempted to integrate the Texas A&M squad. "We'll be the last football team in the Southwest Conference to integrate", he was told by a Texas A&M official. "Well", Bryant replied, "then that's where we're going to finish in football." At the close of the 1957 season, having compiled an overall 25–14–2 record at Texas A&M, Bryant returned to Tuscaloosa to take the head coaching position, succeeding Jennings B. Whitworth, as well as the athletic director job at Alabama. Bryant's first spring practice back at Alabama was much like what happened at Junction. Some of Bryant's assistants thought it was even more difficult, as dozens of players quit the team. After winning a combined four games in the three years before Bryant's arrival (including Alabama's only winless season on the field in modern times), the Tide went 5–4–1 in Bryant's first season. The next year, in 1959, Alabama beat Auburn and appeared in the inaugural Liberty Bowl, the first time the Crimson Tide had beaten Auburn or appeared in a bowl game in six years. In the 1960 season, Bryant led Alabama to a 8–1–2 record and a #9 ranking in the final AP Poll. In 1961, with quarterback Pat Trammell and football greats Lee Roy Jordan and Billy Neighbors, Alabama went 11–0 and defeated Arkansas 10–3 in the Sugar Bowl to claim the national championship. The next three years (1962–1964) featured Joe Namath at quarterback and were among Bryant's finest. The 1962 Crimson Tide went 10–1, and the season ended with a 17–0 victory in the Orange Bowl over Bud Wilkinson's Oklahoma Sooners. The Crimson Tide finished #5 in the AP Poll The 1963 Crimson Tide went 9–2, and the ended with a 12–7 victory over Ole Miss in the Sugar Bowl, which was the first game between the two Southeastern Conference neighbors in almost twenty years, and only the second in thirty years. Alabama finished #8 in the AP Poll In 1964 the Tide went 10–0 in the regular season and won another national championship, but lost 21–17 to Texas in the Orange Bowl. The Tide ended up sharing the 1964 national title with Arkansas, as the Razorbacks won the Cotton Bowl Classic, and had beaten Texas in Austin. Before 1968, the AP and UPI polls gave out their championships before the bowl games (with the exception of the 1965 season). The AP ceased this practice before the 1968 season, but the UPI continued until 1973. The 1965 Crimson Tide went 9–1–1 and repeated as champions after defeating Nebraska, 39–28, in the Orange Bowl. Coming off back to back national championship seasons, Bryant's 1966 Alabama team went undefeated, beating a strong Nebraska team, 34–7, in the Sugar Bowl. However, Alabama finished third in the AP Poll behind Michigan State and champions Notre Dame, who had previously played to a 10–10 tie in a late regular season game. In a biography of Bryant written by Allen Barra, the author suggests that the major polling services refused to elect Alabama as national champion for a third straight year because of Alabama Governor George Wallace's recent stand against integration. The 1967 Alabama team was billed as another national championship contender with star quarterback Kenny Stabler returning, but they stumbled out of the gate and tied Florida State, 37–37, at Legion Field. Alabama finished the year #8 at 8–2–1, losing 20–16 in the Cotton Bowl Classic to Texas A&M, coached by former Bryant player and assistant coach Gene Stallings. In 1968 Bryant again could not match his previous successes, as the team finished #17 went 8–3, losing to the Missouri, 35–10, in the Gator Bowl. The 1969 and 1970 teams finished 6–5 and 6–5–1 respectively. After these disappointing efforts, many began to wonder if the 57 year old Bryant was washed up. He himself began feeling the same way and considered either retiring from coaching or leaving college football for the National Football League (NFL). For years, Bryant was accused of racism for refusing to recruit black players. (He had tried to do so at Kentucky in the late 40s but was denied by then University President, Herman Donovan.) Bryant said that the prevailing social climate and the overwhelming presence of noted segregationist George Wallace in Alabama, first as governor and then as a presidential candidate, did not let him do this. He finally was able to convince the administration to allow him to do so, leading to the recruitment of Wilbur Jackson as Alabama's first black scholarship player who was recruited in 1969 and signed in the Spring of 1970. Junior college transfer John Mitchell became the first black player for Alabama in 1971 because freshmen, thus Jackson, were not eligible to play at that time. They would both be a credit to the university by their conduct and play, thus widening the door and warming the welcome for many more to follow. By 1973, one third of the team's starters were black, and Mitchell became the Tide's first black coach that season. In 1971 Bryant began engineering a comeback. This included abandoning Alabama's old power offense for the relatively new wishbone formation. Darrell Royal, the Texas football coach whose assistant, Emory Bellard virtually invented the wishbone, taught Bryant its basics, but Bryant developed successful variations of the wishbone that Royal had never used. The change helped make the remainder of the decade a successful one for the Crimson Tide. The 1971 Alabama Crimson Tide football team went undefeated in the regular season and rose to #2 in the AP Poll, but were dominated by top ranked Nebraska 38–6 in the Orange Bowl. In the 1972 season, Bryant led Alabama to a 10–0 start before falling to #9 Auburn in the Iron Bowl and #7 Texas in the Cotton Bowl. Bryant's 1973 squad went undefeated in the regular season and split national championships with Notre Dame. Notre Dame later defeated Alabama, 24–23, in the Sugar Bowl. The UPI thereafter moved its final poll until after the bowl games. The Crimson Tide fared very similarly in the 1974 season. The team went undefeated in the regular season but fell to the #9 Notre Dame in the Orange Bowl 13–11. The 1975 season started off with a 20–7 setback to the Missouri Tigers. Alabama won every game after that, including the Sugar Bowl over Penn State, to finish 11–1 but finished #3 in the final AP Poll. Alabama went 9–3 in the 1976 season. The Crimson Tide finished the season with a 36–6 victory over #7 UCLA in the Liberty Bowl. Alabama finished #11 in the final AP Poll In the 1977 season, Alabama suffered a 31–24 loss to Nebraska in the second game of the season. Alabama won every game after that including a 35–6 victory over #9 Ohio State in the Sugar Bowl but Notre Dame ended up as National Champions and Alabama was ranked #2. The 1978 Alabama Crimson Tide football team split the national title with USC despite losing to the Trojans in September. The Trojans lost later in the year to three loss Arizona State and drop to number3. At the end of the year, number2 Alabama would beat undefeated and top ranked Penn State in the Sugar Bowl, with the famous late game goal line stand to preserve the victory. Bryant won his sixth and final national title in 1979 after a 24–9 Sugar Bowl victory over Arkansas to cap a 12–0 season. Bryant led Alabama to a 10–2 record and a #6 ranking in the final AP Poll in the 1980 season. The season ended with a 30–2 victory over #6 Baylor in the Cotton Bowl. In 1981, Bryant led the Crimson Tide to a 9–2–1 record and a #7 ranking in the final AP Poll. Bryant coached at Alabama for twenty five years, winning six national titles (1961, 1964, 1965, 1973, 1978, and 1979) and thirteen SEC championships. Bryant's win over in state rival Auburn, coached by former Bryant assistant Pat Dye on November 28, 1981, was Bryant's 315th as a head coach, which was the most of any head coach at that time. His all time record as a coach was 323–85–17.

Жеке өмір және өлім

Брайант өмірінің көп бөлігінде темекі шегуші және ішкіш болған, ал денсаулығы 1970 жылдардың соңында нашарлай бастады. 1977 жылы жүрек ұстасынан құлап, алкогольге қарсы емделуге түсуді шешті, бірақ бірнеше ай сабадас болғаннан кейін ішуді қайта бастады. 1980 жылы Брайант жеңіл инсульт алды, бұл оның денесінің сол жағын әлсіретті, 1981 жылы тағы бір жүрек ұстасы болды және соңғы жылдары көптеген дәрілер қабылдады. Өлімі алдында Брайант ұшақта Роберт Шуллер евангелисімен кездесіп, дін туралы ұзақ әңгімелесті, бұл жаттықтырушыға үлкен әсер еткен сияқты. 1982 жылғы маусымда LSU және Теннесси командаларына 1970 жылдан бері алғаш рет жеңіліп, қыркүйек айында 69 жасқа толған Брайант зейнетке шығуын жариялады: «Бұл менің мектебім, менің оқу орным. Мен оны және ойыншыларымды жақсы көремін. Бірақ менің ойымша, олар осы жылы мен берген жаттықтырудан жақсырақ жаттықтыруға лайық болды». Оның соңғы жеңілісі Бо Джексонның бірінші курсындағы Оберн командасына қарсы болды. Оның соңғы ойыны Мемфис, Теннесси штатындағы Либерти Боулда Иллинойс университетіне қарсы 21–15 есебімен жеңіс болды. Ойыннан кейін Брайанттан зейнетке шыққаннан кейін не істемек екені сұралды. Ол: «Шамасы, бір аптадан соң қайтыс болармын» деді. Осы сөздерді айтқаннан кейін төрт апта өткен соң, және келесі күні, 1983 жылдың 25 қаңтарында, Брайант кеудесіндегі ауырсықтан кейін Таскалузадағы Друид қалалық ауруханасына жатты. Бір күннен кейін, электрокардиограммаға дайындалып жатқанда, ол ауыр жүрек ұстасынан қайтыс болды. Оның жеке дәрігері доктор Уильям Хилл Брайанттың денсаулығының нашарлығын ескерсек, өмірінің соңғы бес жылында Алабама штатын екі ұлттық чемпионатқа жеткізгеніне таңырқады. Брайанттың өлімі туралы алғашқы хабарды Берт Банк (WTBC Radio Tuscaloosa) және NBC радиожелісі (Стан Мартин және Стюарт Стогел) хабарлады. Өлген кезде оның қолындағы жалғыз әшекей – «Junction Boys» деген жазуы бар алтын жүзік болды. Ол Бірмингемдегі Элмвуд зиратында жерленген. Өлімінен кейін бір ай өткен соң, президент Рональд Рейган Брайантқа елдің ең жоғары азаматтық наградасы – Президенттік бостандық медалін табыс етті. Брайанттың өлімінен кейін төрт күн өткен соң өткен XVII Супербоул алдында бір минуттық үнсіздік сақталды.

Bryant was a heavy smoker and drinker for most of his life, and his health began to decline in the late 1970s. He collapsed due to a cardiac episode in 1977 and decided to enter alcohol rehab, but resumed drinking after only a few months of sobriety. Bryant experienced a mild stroke in 1980 that weakened the left side of his body, another cardiac episode in 1981, and was taking a battery of medications in his final years. Shortly before his death, Bryant met with evangelist Robert Schuller on a plane flight and the two talked extensively about religion, which apparently made an impression on the coach. After a sixth place SEC finish in the 1982 season that included losses to LSU and Tennessee, each for the first time since 1970, Bryant, who had turned 69 that September, announced his retirement, stating, "This is my school, my alma mater. I love it and I love my players. But in my opinion, they deserved better coaching than they have been getting from me this year." His final loss was to Auburn in Bo Jackson's freshman season. His last game was a 21–15 victory in the Liberty Bowl in Memphis, Tennessee, over the University of Illinois. After the game, Bryant was asked what he planned to do now that he was retired. He replied, "Probably croak in a week." Four weeks after making that comment, and just one day after passing a routine medical checkup, on January 25, 1983, Bryant checked into Druid City Hospital in Tuscaloosa after experiencing chest pain. A day later, when being prepared for an electrocardiogram, he died after suffering a massive heart attack. His personal physician, Dr. William Hill, said that he was amazed that Bryant had been able to coach Alabama to two national championships in what would be the last five years of his life, given the poor state of his health. First news of Bryant's death came from Bert Bank (WTBC Radio Tuscaloosa) and on the NBC Radio Network (anchored by Stan Martyn and reported by Stewart Stogel). On his hand at the time of his death was the only piece of jewelry he ever wore, a gold ring inscribed "Junction Boys". He is interred at Birmingham's Elmwood Cemetery. A month after his death, Bryant was awarded the Presidential Medal of Freedom, the nation's highest civilian award, by President Ronald Reagan. A moment of silence was held before Super Bowl XVII, played four days after Bryant's death.

Жамандау туралы іс

1962 жылы Брайант Фурман Бишердің мақаласын жариялағаны үшін "The Saturday Evening Post" газетіне ар-намысқа тиетін жала жабу туралы сотқа шағым түсірді ("Колледж футболы қызуға басты"). Мақалада ол 1961 жылы "Джорджия Техникалық университетінің Сары Жакеттеріне" қарсы өткен ойында өз ойыншыларын қатыгездікке ұқсас әрекеттерге итермелегені айтылды. Алты айдан кейін журнал "Колледж футболындағы тәртіпсіздік туралы әңгіме" деген мақала жариялады, онда Брайант пен "Джорджия Булдогс" командасының спорт директоры және бұрынғы бапкер Уолли Баттс 1962 жылғы ойынды "Алабама" штатының пайдасына өзгерту үшін сөз байласты деген айып тағылды. Баттс та "Curtis Publishing Co." компаниясын ар-намысқа тиетін жала жабу үшін сотқа берді. 1963 жылдың тамызында АҚШ-тың Солтүстік Джорджия округінің соты Баттс пайдасына шешім шығарды, бірақ "Curtis Publishing" компаниясы Жоғарғы Сотқа шағым жасады. "Curtis Publishing Co. v. Butts 388 U. S. 130 (1967)" ісінің нәтижесінде "Curtis Publishing" компаниясы Баттске $3,060,000 өтемақы төлеуге міндеттелді. Бұл іс маңызды прецедент болып саналады, өйткені ол жаңалықтар ұйымының "қоғамдық тұлғаны" қаралау үшін қандай жағдайларда жауапкершілікке тартылатынының шарттарын белгіледі. 1964 жылдың қаңтарында Брайант екі ісі бойынша да "Curtis Publishing" компаниясымен $300,000 өтемақы төлеу туралы соттан тыс келісімге келді.

Мұра

Брайанттың бұрынғы ойыншылары мен көмекші жаттықтырушыларының көптегені колледж деңгейінде және Ұлттық футбол лигасысында бас жаттықтырушылар болды. Дэнни Форд (Клемсон, 1981), Говард Шнелленбергер (Флориданың Майами, 1983) және Джин Сталлингс (Алабама, 1992), «Жанкшн Бойздың» бірі, барлығы NCAA бағдарламаларының бас бапкерлері ретінде ұлттық чемпионаттар жеңіп алды, ал Джои Джонс, Майк Райли және Дэвид Катклифф NCAA-дағы белсенді бас бапкерлер. Чарльз МакКлендон, Джерри Клейборн, Сильвестр Крум, Джим Оуэнс, Джеки Шеррилл, Билл Батл, Бад Мур және Пэт Дай да көрнекті NCAA бас бапкерлері болды. Крум 2004 жылдан 2008 жылға дейін Миссисипи штатының алғашқы афроамерикалық бас бапкері болды. Супер Боул LV-тің жеңімпазы Брюс Арианс 1981–82 жылдары Брайанттың командасында жүгірушілер жаттықтырушысы болды. Арианс сондай-ақ Аризона Кардиналдарының табысты бас бапкері болды, оларды 2015 жылы NFC Чемпионат ойынына екінші рет қатысуға жеткізді. Оззи Ньюсом 1974 жылдан 1977 жылға дейін Алабамада Брайант үшін ойнады, он үш маусым (1978–1990) Кливленд Браунс үшін кәсіби футбол ойнады және 1999 жылы Профутбол Даңқы залына енгізілді. Ньюсом 1996 жылдан 2018 жылға дейін Кливленд Браунс/Балтимор Рейвенс командасының бас менеджері болды. Ньюсом 2000 жылы «Рейвенс» командасының Super Bowl XXXV чемпионатындағы және 2012 жылы Super Bowl XLVII чемпионатындағы бас менеджері болды. Джек Парди, «Жанкшн Бойздың» бірі, он алты маусым Лос-Анджелес Рамс және Вашингтон Редскинс командаларында NFL-де қорғаушы болып ойнады, Хьюстон университетінің колледж бас бапкері болды және Чикаго, Вашингтон және Хьюстон командаларының бас бапкері болды. Брайанттың рөлін 1984 жылғы «Аю» фильмінде Гэри Бьюзи, 1994 жылғы «Форрест Гамп» фильмінде Сонни Шройер, 2002 жылғы «Жанкшн Бойз» фильмінде Том Беренджер және 2015 жылғы «Вудлон» фильмінде Джон Войт сомдады. Брайант сондай-ақ Drive By Truckers тобының «Southern Rock Opera» альбомындағы «Three Great Alabama Icons» әнінде аталады. 1980 жылы Time журналына берген сұхбатында Брайант «Жанкшн Бойзға» тым қатал болғанын мойындады және «Егер мен олардың ойыншыларының бірі болсам, мен де кетіп қалар едім» деді.

Many of Bryant's former players and assistant coaches went on to become head coaches at the collegiate level and in the National Football League. Danny Ford (Clemson, 1981), Howard Schnellenberger (Miami of Florida, 1983), and Gene Stallings (Alabama, 1992), one of the Junction Boys, all won national championships as head coaches for NCAA programs while Joey Jones, Mike Riley, and David Cutcliffe are active head coaches in the NCAA. Charles McClendon, Jerry Claiborne, Sylvester Croom, Jim Owens, Jackie Sherrill, Bill Battle, Bud Moore and Pat Dye were also notable NCAA head coaches. Croom was the SEC's first African American head coach at Mississippi State from 2004 through 2008. Super Bowl LV winning NFL head coach Bruce Arians was a running backs coach under Bryant in 1981–82. Arians also served as a successful head coach of the Arizona Cardinals, leading them to just their second ever appearance in the NFC Championship Game in 2015. Ozzie Newsome, who played for Bryant at Alabama from 1974 to 1977, played professional football for the Cleveland Browns for thirteen seasons (1978–1990), and was inducted into the Pro Football Hall of Fame in 1999. Newsome was the general manager of the Cleveland Browns Baltimore Ravens from 1996 through 2018. Newsome was the GM of the Ravens' Super Bowl XXXV championship team in 2000, and their Super Bowl XLVII championship team in 2012. Jack Pardee, one of the Junction Boys, played linebacker in the NFL for sixteen seasons with the Los Angeles Rams and Washington Redskins, was a college head coach at the University of Houston, and an NFL head coach with Chicago, Washington, and Houston. Bryant was portrayed by Gary Busey in the 1984 film The Bear, by Sonny Shroyer in the 1994 film Forrest Gump, Tom Berenger in the 2002 film The Junction Boys, and Jon Voight in the 2015 film Woodlawn. Bryant is also mentioned as one of the titular 'Three Great Alabama Icons' in the song of the same name by the Drive By Truckers on their album Southern Rock Opera. In a 1980 interview with Time magazine, Bryant admitted that he had been too hard on the Junction Boys and "If I were one of their players, I probably would have quit too."

Бас бапкерлік рекорд

Бас бапкерлік қызметін 38 маусым бойы атқарған Брайанттың 37 маусымы жеңіспен аяқталды және ол барлығы 29 постсезондық боул ойынына қатысты, оның ішінде 24 рет қатарынан Алабама штатында. Ол он бес боул ойынында жеңіске жетті, оның ішінде сегіз Sugar Bowl жеңісін қамтиды. Брайант әлі күнге дейін үш жүз ойын жеңіп, отыз жеңісті маусымды жасаған ең жас колледж футболы бас бапкері ретіндегі рекордты сақтап тұр.