Кіріспе

Заң мәселелерінде әрекет етуге уәкілетті тұлға

Нотариус – заң мәселелерінде, атап айтқанда, құжаттарға қол қоюға куәлік ету сияқты іс-әрекеттер атқаруға уәкілетті тұлға. Нотариат кәсібінің нысаны жергілікті заң жүйелеріне байланысты өзгереді. Нотариус заңгерлік маман болғанымен, адвокаттан өзгешелігі – ол өзінің қызметін пайдаланған адамды өкілдік етпейді және даулы мәселелермен айналыспайды. Scriveners Worshipful Company нотариусқа қатысты ескі ағылшын терминін қолданады және 1373 жылдан бері Лондон орталығында қызмет ететін нотариустардың қауымдастығы болып табылады.

Жалпы құқық пен азаматтық құқық нотариустары

Көптеген жалпы құқық жүйелерінде Америка Құрама Штаттарында нотариус деп аталатын, заң құжаттарын нотариатқа растайтын және басқа да міндеттердің ішінде ант қабылдау мен растауды жүзеге асыратын мемлекеттік лауазым иесі бар. Нотариустар мемлекеттік лауазым иелері болғанымен, оларға үкіметтен жалақы төленбейді; олар алымдар алу арқылы табыс табуы мүмкін, басқа жұмыстарымен байланысты тегін қызметтер көрсетуі мүмкін (мысалы, банк қызметкерлері) немесе қоғамдық мүдде үшін тегін қызметтер көрсетуі мүмкін. Құрама Штаттарда (Пуэрто-Рикодан басқа) кез келген адам – заңгер болсын, болмасын – нотариус ретінде аккредиттелуі мүмкін. Азаматтық құқық негізіндегі жүйелердің көпшілігінде (Пуэрто-Рико және Квебек сияқты) азаматтық құқық нотариусы болады, ол жалпы құқық нотариусынан гөрі көптеген функцияларды атқаратын заңгер. Олар – жалпы құқықтағы адвокаттар мен солиситорлар сияқты көптеген қызметтерді ұсынатын білікті заңгерлер (келісімшарттарды келісу және жасау, заң кеңестері беру, мүліктік мәселелерді реттеу, компания құру және оның мәртебесін белгілеу, өсиеттер мен сенімхаттарды жасау, заңдарды түсіндіру, делдалалық және т.б.), бірақ сотқа ұсынылатын дауларға қатысудан басқа. Құрама Штаттарда қол қою агенті, сондай-ақ несиелік қол қою агенті деп те аталады, ипотекалық және жылжымайтын мүлік құжаттарын нотариатқа растауға маманданған нотариус. Азаматтық құқық жүйелеріндегі нотариустар жылжымайтын мүлікке қатысты барлық мәселелерге маманданған, мүліктің меншік құқығын, жеңілдіктер немесе ипотекалар сияқты кез келген салмақтардың болуын растау үшін құжаттарды тексеруді жүзеге асырады. Көбінесе, адвокат нотариусының жағдайында, ұсынылатын сертификатқа қол қоюды талап етілмейді. Мысалдарға көшірмелерді куәландыратын сертификаттар және заң туралы сертификаттар жатады, мысалы, компанияның белгілі бір әрекеттерді орындау қабілетіне қатысты сертификаттар немесе мұрагерлік құқықты түсіндіру.

Онлайн жүйелер

АҚШ-та Вирджиния, Техас, Огайо және Невада сияқты көптеген штаттар экранды бөлісу немесе веб-камералармен, сондай-ақ сәйкестендіру процедураларын пайдалана отырып, нотариустардың онлайн куәлік беруіне рұқсат беретін заңдар қабылдады. Штат заңнамасына сәйкес, нотариустар қашықтықтан нотариаттық қызметтерге рұқсат берген штаттардың бірінде болуы тиіс. Вирджиния 2012 жылы онлайн нотариаттық куәландыруға рұқсат берген алғашқы штат болды. Техас және Невада 2017 жылы ұқсас заңдарды қабылдады, олар 2018 жылдың шілдесінен бастап күшіне енді. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ-та 4 миллионнан астам нотариус бар.