Кіріспе

Британдық дискі продюсері, дискі иесі және тележүргізуші (1950–2007)

Энтони Ховард Уилсон (20 ақпан 1950 – 10 тамыз 2007) – британдық дискі лейблінің иесі, радио және тележүргізуші, түнгі клубтың менеджері, импресарио және «Гранада Телевидениесі», BBC және Channel 4 телеарналарындағы журналист. Factory Records тәуелсіз лейблінің құралушыларының бірі және Haçienda түнгі клубының бас менеджері ретінде Уилсон Манчестердің ең табысты топтарының көптеген тобының қалыптасуына ықпал етті, олардың ішінде Joy Division, New Order және Happy Mondays. Уилсон өмірі бойы Манчестер мәдениетін насихаттау жұмысы үшін «Манчестер мырзасы» атанды. Майкл Винтерботтомның «24 Hour Party People» (2002) фильмінде Уилсонның рөлін Стив Куган, ал Антон Корбийннің «Control» (2007) фильмінде Крейг Паркинсон сомдады.

Ерте өмір

Уилсон 1950 жылғы 20 ақпанда Хоуп ауруханасында, Пендлтон, Салфорд, Ланкашир қаласында Сидней Уилсон мен Дорис Кнапфер отбасында дүниеге келді. Бес жасында ол Шешир графтығының Стокпорт қаласына жақын Марплге көшіп барды. "Он бір плюс" емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін Уилсон Сальфордтың Пендлтон қаласындағы Уэст-Лейндегі Де-Ла-Салл грамматикалық мектебінде білім алды. Стратфорд-апон-Эйвондағы "Гамлет" қойылымынан бастау алған әдебиет пен тілге деген құштарлығы осы мектепте дамыды. Уилсон 1968 жылы 17 жасында Олдхэмдегі Blue Coat мектебінде ағылшын тілі мен драма пәнінің мұғалімі ретінде еңбек жолын бастады. Кейін Кембридждегі Иисус колледжінде ағылшын тілі мамандығын бітірді. Пол Морлидің "Манчестерден махаббатпен: Тони Уилсонның өмірі мен ойлары" кітабында Уилсон бағдарлама кезінде ұйықтап қалғаны, бірақ қонақтардың бірі оның тобын Joy Division деп атағаны үшін оған шабуыл жасағанын естіп оянғаны айтылады. 1988 жылы Уилсон "The Other Side of Midnight" атты тағы бір Гранаданың апталық аймақтық мәдениеттік бағдарламасын жүргізді, ол музыка, әдебиет және өнердің барлық түрлерін қамтыды. 1992 жылы Лиза И'Ансонмен бірге Вембли стадионында Фредди Меркьюриге арналған еске алу концертінің BBC тікелей эфирін жүргізді. Ол 1990 жылдары "Topranko!" және Channel 4 телеарналарындағы қысқа ғана өмір сүрген теле-викториналардың, сондай-ақ MUTV арнасы үшін "Манчестер Юнайтед" тақырыбындағы "Masterfan" викторинасының жүргізушісі болды. 2006 жылы BBC-дің "The Politics Show" бағдарламасының аймақтық саяси жүргізушісі қызметін атқарды. Ол Xfm Manchester радиосындағы "Sunday Roast" және BBC Radio Manchester радиосындағы апталық шоуларды жүргізді. Қазан айында ол Blur тобының бас гитарисі Алекс Джеймс, Blue Peter бағдарламасының жүргізушісі Конни Хук және бұрын белгісіз жүргізуші Эмили Роузбен бірге Channel 4 Radio үшін 1980 жылдардағы музыкалық бағдарламаның 21 ғасырлық нұсқасын жүргізді, ол 2007 жылғы 2 наурызға дейін жалғасты. Оның соңғы музыкалық телешоуы 2006 жылдың желтоқсан айында Манчестердегі Channel M арнасында түсірілді. Уилсон ауырып қалғанға дейін "Жаңа жұма" деп аталған бір ғана бөлім жазылды.

Музыкалық мансап

Уилсонның танымал музыкаға қатысуы Гранаданың мәдениет және музыка бағдарламасы – «So It Goes» жүргізуінен басталды. 1970 жылдардың ортасында диско, прогрессивті рок және арена рок сияқты жанрлардың басымдығын көрген Уилсон осы музыкалық ортаны ұнатпады. 1976 жылдың маусымында Манчестердегі Lesser Free Trade Hall-да Sex Pistols тобының өнерін тамашалағаннан кейін, ол бұл оқиғаны «шындығында ақиқатқа жақын» деп сипаттады. Ол оларды бірінші сезонның соңғы бағдарламасына шақырды. Уилсон A Certain Ratio және Durutti Column сияқты көптеген топтардың менеджері болды, сондай-ақ Happy Mondays, Joy Division және New Order топтарының туған жері – Factory Records компаниясының бөлік иесі және менеджері болды. Бұл топтарды оның досы және бизнес серіктесі Роб Греттон басқарды. Ол сонымен қатар Haçienda түнгі клубы мен Dry Bar-ды құрып, басқарды. 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында бұл орта «Madchester» деп аталды. Factory Records немесе Haçienda-дан көп пайда таппады, бірақ екі жобаның да зор танымалдылығы мен мәдени маңызы болды. 2000 жылы Уилсон және оның бизнес серіктестері Music33 онлайн музыка дүкенін ашты. Оның өмірі мен сол дәуірдің жартылай көркемделіп бейнеленген нұсқасы 2002 жылы түсірілген «24 Hour Party People» фильмінде көрсетілді, онда Стив Куган Уилсон рөлін ойнады. Фильмнен кейін Уилсон сценарий негізінде роман жазды. Ол «A Cock and Bull Story» (2005) фильмінде өзін-өзі сомдап, кішігірім рөл ойнады, онда оның кейіпкері Куганмен сұхбаттасады. Уилсон сондай-ақ Иан Кертистің өмірінен алынған «Control» (2007) фильмін жасауға бірлесіп атсалысты, онда оның рөлін Крейг Паркинсон ойнады. Уилсон жыл сайынғы «In the City» және «Interactive City» музыка фестивальдері мен индустриялық конференциялардың серіктесі болды, сондай-ақ Factory Records компаниясының төртінші нұсқасы – F4 Records компаниясында да қатысты.

Саясат

Вильсон өзін социалист деп таныстырып, принцип бойынша жеке медициналық қызметтер үшін төлеуден бас тартты. Вильсон сонымен қатар аймақтық идеяның белсенді жақтаушысы болды. Рут Тернер сияқты басқалармен бірге ол Солтүстік-Батыс Англияға аймақтық ассамблея құру жөнінде референдум өткізуге рұқсат беру науқанын бастады, бұл топ АҚШ Тәуелсіздік Декларациясының бір жолынан алынған "Необходимая группа" деп аталды. Оның науқаны сәтті аяқталды, британ үкіметі дауыс беру өтетінін жариялады, бірақ Солтүстік-Шығыс Англия аймақтық басқару деңгейін енгізуге қарсы дауыс берген соң бұл жобадан бас тартылды. Кейін Вильсон осы мәселе бойынша бірнеше саяси шараларда сөз сөйледі. Ол Ситуационист идеяларын қолдануымен де белгілі болды.

Қарым-қатынастар

Уилсон екі рет үйленді, біріншісі Линдсей Ридпен, ал екіншісі Хиллари Шерлокпен, олардан Оливер ұлы және Изабель қызы дүниеге келді. 1990 жылы ол бұрынғы «Англия сұлуы» және «Ұлыбритания сұлуы» Иветт Ливзимен қарым-қатынас бастады, ол 2007 жылы қайтыс болғанға дейін оның сүйіктісі болды. Ливзи содан бері Дэвид Ноланның 2009 жылы жарық көрген «Сіздің пікір білдіруге құқығыңыз бар» атты Уилсонның өмірбаянын жазуға көмектесті.

Ауру

2007 жылы Уилсонның бүйрек қатерлі ісігі пайда болып, бір бүйрегі алынып тасталғаннан кейін, дәрігерлер оған Sutent дәрісін қабылдауды ұсынды. Манчестер алғашқы медициналық көмек NHS Траст ұйымы дәрі-дәрмектің ай сайынғы 3500 фунт стерлинг тұратын құнын қаржыландырудан бас тартты, ал Кристи ауруханасында онымен бірге емделген және Чеширде, бірнеше шақырым қашықтықта тұратын науқастарға дәрі-дәрмек қаражаты бөлінді. Бұл "In the City" фестивалінің Оңтүстік жарты шардағы нұсқасын жасау жоспарларын кейінге жылдыруға мәжбүр етті. Оталған операцияға қарамастан, қатерлі ісігі прогрессірлеп, химиялық терапия тиімсіз болды. Уилсон 2007 жылдың 10 тамызында 57 жасында Манчестердегі Кристи ауруханасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның қайтысы туралы хабардан кейін Манчестер қалалық әкімдігіндегі ту жартылай төмен түсіріліп, құрмет көрсетілді. Мұрагерлік құжаттарына сәйкес, оның мүлкі салықтан кейін 484 747 фунт стерлингке бағаланды. Бұл сомаға Кіші Питер көшесіндегі пәтерінің құны да кіреді. Уилсон 2007 жылдың 4 шілдесінде қол қойған өсиетнамасында 17 жыл бойы бірге болған 39 жастағы Иветт Ливзиге үйден түскен табысын берді. Ол сондай-ақ алты бизнеске иелігінің үлесін де оған қалдырды. Оның ұлы Оливер мен қызы Изабел қалған мүлкін бөлісті. Уилсонның жерлеу рәсімі 2007 жылдың 20 тамызында Манчестердегі Мулбери көшесіндегі Сент-Мэри шіркеуінде (The Hidden Gem) өтті. Музыкалық қойылымдардың ішінде Happy Mondays тобының "Bob’s Yer Uncle" әні таңдалды. Фабрика империясындағы барлық нәрсе сияқты, Уилсонның табынына да Фабрика каталогының нөмірі – FAC 501 берілді. Ол Манчестердегі Хорлтон-кум-Хардидегі Оңтүстік зиратында жерленген. Оның қара гранитті ескерткішін Питер Савилл мен Бен Келли жасады.

Уилсонның естелігіне арнап Майк Гарри өлең жазып, ол BBC арнасында жарияланды.