Кіріспе

Теріге флеш-лампамен емдеу

Интенсивті импульстік жарық (IPL) – косметика және медицина мамандарының эстетикалық және терапиялық мақсаттарда қолданатын технологиясы, оның ішінде шашты алып тастау, фотожасарту (мысалы, тері пигментациясын, күннен зақымдануын және жіп тәрізді тамырларды емдеу), сондай-ақ акне сияқты дерматологиялық ауруларды жеңілдету үшін. IPL көбінесе оптометрия және офтальмология салаларында да қолданылады, әсіресе май бездерінің дисфункциясынан туындаған булану түріндегі құрғақ көз ауруын емдеу үшін. Технология жоғары қуатты, қолмен ұсталатын, компьютермен басқарылатын флеш-пушканы пайдаланады, ол көрінетін спектрдің 400-ден 1200 нм-ге дейінгі диапазонында интенсивті, кең спектрлі жарық импульсын шығарады. Әдетте, қысқа толқынды ұзындықтарды, әсіресе зиянды ультракүлгін сәулелерді сүзу үшін әртүрлі кескіш сүзгілер қолданылады. Нәтижесіндегі жарық спектрі шаштағы меланин немесе қан тамырларындағы оксигемоглобин сияқты белгілі бір құрылымдар мен хромофорларға бағытталған, олар қыздырылып, жойылып, содан кейін организмге қайта сіңіріледі. IPL лазерлік емдеумен ұқсастықтары бар, себебі екеуі де жарықты нысаналарын қыздыру және жою үшін қолданады. Алайда, лазерлер бір ғана толқын ұзындығын (түсті) пайдаланады, ол әдетте тек бір хромофорға сәйкес келеді және тек бір жағдайды емдейді, ал IPL кең спектрді пайдаланады, оны алмастырылатын сүзгілермен қолданғанда бірнеше жағдайға қарсы қолдануға болады. Бұл IPL техникінің белгілі бір хромофорға сәйкес келетін тиісті сүзгіні таңдауы арқылы жүзеге асырылады.

Сипаттама

Интенсивті импульсті жарық – 500 нм-ден 1200 нм-ге дейінгі толқын ұзындығы диапазонындағы когерентті емес жарықтың қарқынды импульстарын қолдану. Ксенон шамдары кең спектрлі, жоғары қуатты жарық шығарады. Теріні құрылғымен тікелей жанасудан қорғау үшін салқындату қолданылады. IPL-ді реттейтін ережелер мемлекеттік құқық саласына қарай өзгеріп отырады. Кейде косметикалық және медициналық деңгейдегі құрылғылар арасында айырма жасалады, көбінесе заңнамалық шектеулерді айналып өту мақсатында. IPL-ге FDA-ның алғашқы мақұлдауы 1995 жылы телангиэктазияларға берілген. Оның қолданылуы медициналық және косметикалық орталарда жылдам тарады. Емдеу көбінесе қауіпсіз және тиімді, бірақ гиперпигментация сияқты асқынулар туындауы мүмкін. Бұл қан тамырларының, пигменттелген жасушалардың немесе шаш түбірлерінің селективті фототермолизіне әкеледі.

Шашты алып тастау

IPL шаштың өсуін баяулатуға мүмкіндік береді, әсіресе қара түсті, жуан шаштарға тиімді. IPL лазерлік эпиляциядан өзгеше, ол когерентті монохроматикалық лазер сәулесін қолданады.

Хаттама

Тері бетіне кең спектрлі жарық түсіріліп, меланинге бағытталды. Бұл жарық тері арқылы өтіп, шаш өскіндеріне немесе шаш түбіршегіне жетеді. Түбіршекте әдетте меланиннің ең жоғары концентрациясы орналасқан. Шаш түбіршегінің барлығы бір уақытта "белсенді" болмайды, сондықтан емдеу тек белсенді шаш түбіршегіне ғана әсер етеді. IPL емдеуі денедегі шаштардың жалпы санын қанағаттанарлық деңгейде азайтады, бірақ барлық шашты толығымен жоюға әкелмейді. Белгілі бір тері аурулары, денсаулықтағы бұзылыстар және қабылданатын дәрілер жарыққа негізделген шаш алу емдеуінің қауіпсіздігіне әсер етуі мүмкін. Фотосезімталдық тудыратын дәрілер немесе терінің зақымдануы емдеуге қарсы көрсетім болып табылады. IPL құрылғысын өндіруші Remington компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, барлық IPL және лазерлік құрылғыларды тек ақ және орташа тері түсіне ие адамдарда ғана қолдану керек, ал олар қара шаштарда ең жақсы нәтиже береді.

Тиімділік

1997 жылдың тамызында IPL сәулесімен емделген екі науқастың сақалындағы түктерінің толығымен кеткені хабарланды. Маңыздысы, бұл зерттеулерде әртүрлі шаш түсіне, тері түріне және терінің әртүрлі аймақтарына ие пациенттерде әртүрлі IPL құрылғылары қолданылған. Сондықтан нәтижелерді тікелей салыстыру қиын. АҚШ-тың Денсаулық сақтау басқармасы (FDA) тұрақты түрде шаш алуды – "емдеу курсынан кейін қайта өсетін шаштар санының ұзақ мерзімді және тұрақты азаюы" деп түсіндіреді. Яғни, қайта өсетін шаштардың саны шаш түбірлерінің толық өсу циклынан әлдеқайда басым болуы керек, ал бұл цикл дене бөлігіне қарай төрттен он екі айға дейін ауыспалы. IPL лазерлік шаш алуға қарағанда әлдеқайда тиімсіз екені анықталды, бірақ көптеген пациенттер шаштың айтарлықтай азаюына ризашылық білдіреді. 2009 жылғы зерттеуде екінші буын IPL көзінің шаш алу жылдамдығы бағаланды. Нәтижелерге сәйкес, төрт айдан кейін пациенттердің шаштарының 75%-ы, ал сегіз айдан кейін 80%-ы азайған.

Медициналық қолдану

IPL алғаш рет қан тамырларының ауруларын емдеу үшін жасалған. Ол импульстік бояғыш лазерлермен кемінде бірдей тиімді және күлдіреу мен гиперпигментация қаупін азайта отырып, тереңірек енуге қабілетті. IPL мейбом безінің дисфункциясы сияқты құрғақ көз ауруларын емдеу үшін де қолданылуы мүмкін. IPL пигменттелген зақымдарды жылдам қалпына келтіруге көмектеседі. Дисхромияны бірнеше сеанстан кейін жоюға болады. Фотоқартаюға қарсы емдеу зерттелген. IPL курсы бетті жаңарту үшін қолданылуы мүмкін, бұл терінің серпімділігін жақсартады және коллаген өндірісін ынталандырады. Динамикалық әжімдерді емдеу үшін IPL бетке инъекциялармен бірге қолданылуы мүмкін. Үйге қолдануға арналған IPL құрылғылары да жасалған. IPL дерматологиялық жағдайлардың кең ауқымын емдеуде қолданылады, оның ішінде фотозақымдануға байланысты пигментацияның бұзылуы және тамырлық өзгерістер, Сиватте поикилодермиясы, розацея, акне вульгар, май бездерінің гиперплазиясы, капиллярлардың зақымдануы, телангиэктазиялар, тамырлық зақымдар (ұсақ қан тамырлары), пигменттелген зақымдар (көк тоқыл, бауыр дақтары, туа бойындағы дақтар), мелазма, актиникалық кератоз, фотожаңарту, базальды жасушалық карцинома және Боуэн ауруы (жасыма жасушалық карцинома).