Кіріспе

Американдық музыкант (1961–2019)

Дэниел Дейл Джонстон (22 қаңтар 1961 – 11 қыркүйек 2019) – аутсайдерлік, ло-фи және альтернативті музыка салаларындағы маңызды тұлға ретінде танылған американдық әнші, музыкант және суретші. Джонстон психиатриялық емдеу орындарында ұзақ уақыт өткізді. Оның культты мәртебесі Нирвана тобының Курт Кобейні Джонстонның 1983 жылғы «Hi, How Are You» кассеталық альбомындағы «Jeremiah the Innocent» суреті бар футболкасын киген кезде кеңінен танылды. Джонстон бейнелеу өнерімен де айналысты, оның суреттері әлемнің галереяларында көрмелерге қойылды. Оның психикалық аурумен күресі 2005 жылғы «Жұмбақ және Дэниел Джонстон» деректі фильмінің негізгі тақырыбы болды. 2019 жылы күдікті жүрек талмасынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Джонстон Калифорния штатының Сакраменто қаласында дүниеге келді және Батыс Вирджиния штатының Нью-Камберленд қаласында өсті. Ол Уильям Дейл "Билл" Джонстон (1922–2017) және Мейбл Рут Войлс Джонстонның (1923–2010) бес баласының ең кішісі болды. Ол 1970-ші жылдардың соңында 59 долларлық Sanyo монокөшпарлы магнитофонында ән айтып, фортепиано мен аккордты органда ойнап музыка жаза бастады.

1980-1990 жылдар

1984 жылы Джонстон McDonald's-те жұмыс істеп, дүкенде үнтаспаларды таратты. Тірі өнер көрсетулеріне көп көрермен жиналды және оларды ынтамен күтті. Оның жергілікті даңқы арқасында 1985 жылы MTV телеарнасының "The Cutting Edge" бағдарламасында Остин қаласының "New Sincerity" музыкалық ағынынан шыққан орындаушылармен бірге көрсетілді. 1988 жылы Джонстон Нью-Йорк қаласына сапар шегіп, 1990 жылы продюсер Марк Крамермен "Noise New York" студиясында жазба жасады. 1989 жылы ол "Half Japanese" тобының әншісі Жа́д Фэйрмен бірлесіп "It's Spooky" альбомын шығарды. 1990 жылы Джонстон Техас штатының Остин қаласында өткен музыка фестивалінде өнер көрсетті. Батыс Вирджинияға әкесі Билл басқарған екі орындық жеке ұшақта қайтып келе жатқанда, Джонстон маниакальды психоздық күйге түсті; өзін "Достық рух" (Casper the Friendly Ghost) деп ойлап, ұшақтың контактісінен кілтті алып тастап, сыртқа лақтырды. Әкесі, бұрынғы АҚШ Әуе күштерінің ұшқышы, ұшақты "төңіректе тек ағаштар ғана болғанына" қарамастан, сәтті қондыруға қол жеткізді. Ұшақ қираса да, Джонстон мен әкесі жеңіл жарақаттармен құтылды. Осы оқиғаның нәтижесінде Джонстон қалаусыз психиатриялық ауруханаға жатқызылды. Джонстонға деген қызығушылық артты, себебі Курт Кобейн музыка журналисі Эверетт Тру оған сыйлаған Джонстонның "Hi, How Are You" альбомының мұқабасын бейнелейтін футболканы жиі киіп суретке түсті. Джонстон сол кезде психиатриялық ауруханада болса да, онымен келісімге қол қою үшін бәсекелес жарыс болды. Ол "Metallica" лейблдің тізімінде болғандықтан және олардың шайтандық күштер екеніне сенгендіктен "Elektra Records" компаниясымен көп альбомдық келісімге қол қоюдан бас тартты, олар оған зиян келтіретініне сенді. Ақырында ол 1994 жылдың ақпан айында "Atlantic Records" компаниясымен келісімшарт жасады және қыркүйек айында "Butthole Surfers" тобының Пол Лири продюсерлік еткен "Fun" альбомын шығарды. Бұл альбом коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. 1996 жылдың маусым айында "Atlantic" компаниясы Джонстонды лейблден шығарды. 2003 жылы жазба дүкені жабылғаннан кейін, ғимарат 2004 жылға дейін бос тұрды, содан кейін "Baja Fresh" мексикалық гриль франшизасы оны сатып алып, қабырғадағы суретті алып тастауды жоспарлады. Бірақ, аудан тұрғындары менеджерлер мен мердігерлерді суретті сақтап қалуға көндірді. 2018 жылы ғимаратта "Thai, How Are You" атты тайлық мейрамхана орналасқан. "Thai, How Are You" мейрамханасы 2020 жылдың қаңтар айында жұмысын тоқтатты. 2023 жылдың сәуір айында ғимарат бұзылды, бірақ қабырғадағы сурет сақталды. Иесі қазіргі уақытта дамыту жоспарлары жоқ екенін, бірақ қабырға болашақ жобаларға енгізілетінін мәлімдеді.

2000 жылдар

2004 жылы Джонстон «The Late Great Daniel Johnston: Discovered Covered» атты екі дискілік жинағын жариялады. Бірінші дискіде Том Уэйтс, Бек, TV on the Radio, Джад Фейр, Eels, Bright Eyes, Кальвин Джонсон, Death Cab for Cutie, Sparklehorse, Mercury Rev, The Flaming Lips және Starlight Mints сияқты артистер орындаған әндерінің каверлері болды, ал екінші дискіде Джонстонның әндерінің түпнұсқалық жазбалары ұсынылды. 2005 жылы Техас штатындағы Infernal Bridegroom Productions театр компаниясы Джонстонмен бірлесіп, оның музыкасына негізделген «Speeding Motorcycle» атты рок-операны жасау үшін Multi Arts Production/MAP Fund грантын алды. 2006 жылы Джефф Фейерзиг Джонстон туралы «The Devil and Daniel Johnston» деректі фильмін шығарды; төрт жылға созылған фильм Джонстонның (және кейбір жағдайларда басқалардың) өмірі мен музыкасын көрсету үшін жылдар бойы жинаған көптеген жазбаларды пайдаланды. Фильм 2005 жылғы Санденс кинофестивалінде «Режиссер сыйлығын» алып, жоғары бағаланды. Фильм Джонстонның туындыларына қызығушылықты арттырып, оның гастрольдік өнер шебері ретінде беделін көтерді. 2006 жылы Джонстонның лейблі Eternal Yip Eye Music оның «Welcome to My World» атты тұңғыш хиттер жинағын шығарды. Келесі бірнеше жыл бойы Джонстон әлемдік турлар ұйымдастырып, медиа назарында болды. Оның туындылары Лондонның Aquarium Gallery, Нью-Йорктің Clementine Gallery және 2006 және 2008 жылдары Ливерпуль биенналесінде көрсетілді. 2009 жылы оның туындылары Калифорния штатының Сакраменто қаласындағы Verge Gallery-дегі «The Museum of Love» көрмесінде қойылды. 2008 жылы Джонстонның ағасы және менеджері Дик Джонстон «суретшінің өмірі мен музыкасына негізделген фильмнің 2011 жылы шығатыны туралы келісімге қол жеткізілгенін» мәлімдеді. Сондай-ақ, ол «Дэниел Джонстонның» фирмалық аяқ киімдері үшін Converse компаниясымен келісім жасалғанын хабарлады. 2008 жылдың басында Jeremiah the Innocent коллекциялық фигуркасы төрт түрлі түсте шектеулі санда жарық көрді. Кейін сол жылы Adjustable Productions Джонстонның алғашқы концерттік DVD-ін – «The Angel and Daniel Johnston – Live at the Union Chapel» шығарды, онда 2007 жылы Лондонның Ислингтон қаласындағы өнер көрсетілімі көрсетілді. «Is and Always Was» альбомы 2009 жылдың 6 қазанында Eternal Yip Eye Music лейблінде жарық көрді. 2009 жылы Мэтт Гронинг Джонстонды 2010 жылы Майнхед, Англияда өткізілген All Tomorrow's Parties фестивалінде өнер көрсетуге шақырғаны хабарланды. Сол жылы Dr. Fun Fun және Smashing Studios «Hi, How Are You» атты iPhone платформалық ойынын жасады. Ойын Frogger-ге ұқсас, бірақ Джонстонның суреттері мен музыкасы қолданылды. Джонстон оны жасау кезінде ойнап, ұнатыпты, бірақ ол iPhone-мен таныс емес еді.

2010 жылдар

2012 жылдың 13 наурызында Джонстон өзінің алғашқы комикс кітабын – Space Ducks – An Infinite Comic Book of Musical Greatness SXSW фестивалінде, BOOM! Studios баспасынан шығарды. Комикс Space Ducks альбомымен және iOS қосымшасымен байланысты. Джонстон скейтборд пен киім компаниясы Supreme-мен бірнеше коллекция (киім-кешек пен түрлі аксессуарлардан тұратын) бойынша жұмыстасты. 2012 жылдың 1 наурызында Бруклинде тұратын фотограф Жунг Ким Джонстонмен бірлескен фотокітап және көшпелі көрме жобасын жариялады, оның атауы – DANIEL JOHNSTON: here. Бұл жоба 2008 жылы Кимнің Джонстонмен алғаш танысуымен және Техас штатының Уоллер қаласындағы оның үйінде оны фотоға түсіре бастауымен басталған. 2013 жылдың 13 наурызында Джонстон туралы бес жылдық деректерді қамтитын фотокітап жарық көрді. Екінші көрме 2013 жылдың мамыр және маусым айларында Лондонда өтті, онда Джонстонның өзінің қойылымымен қатар, Ұлыбританиялық Charlie Boyer and the Voyeurs тобының Klaxons тобынан Steffan Halperinнің де өнер көрсетулері болды. 2013 жылдың 10 қазанында Spiritualized тобының Джейсон Пирс Нью-Йоркте көрменің ашылуына төрағалық етті, онда Пирс пен The Swell Season және The Frames тобынан Глен Хансард басқаратын арнайы құрмет көрсетулер ұйымдастырылды. 2015 жылдың қарашасында Джонстонның өміріне арналған «Hi, How Are You Daniel Johnston?» атты қысқа метражды деректі фильм шықты, онда Джонстонның 2015 жылғы және Archie’s Final Project тобынан Габриэль Сандейдің 1983 жылғы бейнесі көрсетілді. Фильмнің атқарушы продюсерлері Лана Дель Рей мен Мак Миллер болды. 2017 жылдың шілдесінде Джонстон тікелей өнерден зейнетке шығатынын және күзде соңғы бес қалалық турнеге шығатынын хабарлады. Турдың әрбір аялдамасында Джонстонның музыкасына әсер еткен топтар онымен бірге өнер көрсетті: Нью-Орлеанда The Preservation All Stars, Филадельфияда The Districts және Modern Baseball, Чикагода Джефф Твиди, ал Ванкуверде (B. C.) және Сиэтлде (WA) Built to Spill тобы. Дэниел Джонстон Техас штатының Кэти қаласындағы Магнолия зиратына жерленген.