Кіріспе

Принс Альберт – Канаданың Саскачеван провинциясындағы Саскатун мен Регинадан кейінгі үшінші ірі қала. Ол провинцияның орталық бөлігіне жақын, Солтүстік Саскачеван өзенінің жағасында орналасқан. Қала "Солтүстікке апаратын қақпа" деп аталады, себебі ол Солтүстік Саскачеванның байлықтарына саяхаттың соңғы маңызды торабы болып табылады. Принс Альберт ұлттық паркі қаланың солтүстігінде орналасқан және көптеген көлдерге, орманға және жануарларға толы. Қала өзі аспан-дала және боралдық орман биомдарының арасындағы көшімді аймақта жатыр. Принс Альберт, Принс Альберт ауылдық муниципалитетінің (№461) орталығы болып табылады, бірақ әкімшілік тұрғысынан дербес.

Ұлты

Принс-Альберт Канада қалалары арасындағы ең жоғары абориген халқының үлесіне ие, ол 44,65%-ды құрайды. + Принс-Альберт қаласындағы панэтностық топтар (2001–2021) Панэтностық топ 2021 2016 2011 2006 2001 Халқы (Халық саны) % (пайыз) Халқы (Халық саны) % (пайыз) Халқы (Халық саны) % (пайыз) Халқы (Халық саны) % (пайыз) Халқы (Халық саны) % (пайыз) Түпкі халық 16 120 44,65 14 830 42,44 13 930 40,65 12 140 36,30 10 180 30,45 Еуропалық 15 765 43,66 17 280 49,45 19 210 56,05 20 420 61,06 22 640 67,72 Оңтүстік-Шығыс Азиясы 1 750 4,85 1 250 3,58 395 1,15 115 0,34 140 0,42 Оңтүстік Азиясы 1 045 2,89 660 1,89 170 0,50 165 0,49 100 0,30 Африкалық 805 2,23 475 1,36 190 0,55 165 0,49 120 0,36 Шығыс Азиялық 210 0,58 180 0,52 235 0,69 250 0,75 115 0,34 Таяу Шығыс 170 0,47 120 0,34 35 0,10 95 0,28 15 0,04 Латын Америкасы 155 0,43 75 0,21 50 0,15 85 0,25 100 0,30 Басқа/аралас 60 0,17 90 0,26 0 0,00 10 0,03 20 0,06 Барлық жауаптар 36 105 95,63 34 945 97,27 34 270 97,55 33 445 97,97 33 430 97,49 Жалпы халық саны 37 756 100,00 35 926 100,00 35 129 100,00 34 138 100,00 34 291 100,00

Дін

2021 жылғы санақ бойынша, тұрғындардың 58,8% кез келген діни ағымға жататын христиан дінін ұстанатынын, ал 36,1% дінсіз немесе секулярлық сенімдерді ұстанатынын білдірді. 1927 жылы қала банкроттыққа жақын болғандықтан жоба тоқтатылды. 1945 жылы Принс-Альберт ұлттық паркі құрылып, туризм саласы Принс-Альберт экономикасын қайта жандандыруға көмектесті. Алмаз іздеу перспективаларынан өзге, биотопликтер де аймақ үшін маңызды рөл атқарады. Принс-Альберт аймағы провинциядағы ең өнімді ауыл шаруашылығы аймақтарының бірі болып табылады. Провинциялық және федералдық үкіметтердің биотоплик технологиясына басымдық беруіне байланысты, осы экономикалық сектордың өсуі күтілуде. Уран да Принс-Альберттің болашақ дамуында маңызды рөл атқарады деп күтілуде. Солтүстік Саскачевандегі уран кендеріне жақын орналасқандықтан, аймақ қосымша құнмен байланысты бизнес үшін өте қолайлы болуы мүмкін деген пікірлер бар. Принс-Альберт әлі де мемлекеттік қызмет секторына үлкен тәуелді, ол жұмыс күшінің шамамен 11% құрайды. Қалада үш түрме бар: Принс-Альберт түзеу орталығы, Пайн-Гроув түзеу орталығы және Саскачеван федералдық қамау орталығы. Басшы Джозеф Кастер, Кистапинанихк 231, Солтүстік Жарық 220, Мускодай 99 және Вахпетон 94Б Үнді резерваттары қала маңында орналасқан. 2006 жылы зауыт сол кездегі иесі Вейерхаузер компаниясымен жабылды. Кейіннен зауыт сатылды. Paper Excellence компаниясы 2011 жылдың сәуір айында Домтар компаниясынан ұзақ уақыттан бері жабылып тұрған Prince Albert Pulp Inc. компаниясын сатып алып, тәулігіне 1000 тонна ерітілген целлюлоза шығаратын және шамамен 250 адамды жұмысқа орналастыратын целлюлоза зауытын іске қосуды жоспарлады. 2014 жылдың 29 тамызында целлюлоза зауыты мерзімі белгісіз жағдайға жабылып, 42 қызметкер жұмыстан босатылды.

Инфрақұрылым

Алғашқы аурухана 1899 жылы салынды, одан кейін 1945 жылы салынып, шамамен он екі жыл бойы қолданылған босандық үй болды. Принс-Альберт қаласында солтүстік және оңтүстік жағалауды байланыстыратын жалғыз көпір – Дифенбеккер көпірі. Бұл көпір сонымен қатар Саскачеван облысының оңтүстік және солтүстік бөліктерін жақын маңдағы жалғыз өзен арқылы байланыстырады (басқа көпірді табу үшін шығысқа немесе батысқа шамалы қашықтыққа жүру керек). Бұл мәселе аймақта ұзақ жылдар бойы алаңдау тудырып келеді, әсіресе 2011 жылдың тамызында тексеру кезінде жарықтар анықталғанда көпірдің жартылай жабылуы осы алаңдаушылықты күшейтті.

Тарихи жолдар

1866 жылы Принс Альберт миссионерлік бекет ретінде құрылды, сондай-ақ Форт Карлтонға қарай жол пайда болды. Бұл жол өсіп келе жатқан қауымды 19 ғасырда Батыс Канададағы басты құрлық көлігі болған Карлтон жолымен байланыстырды. Жол Саскачеван облысының Лили Плейн аймағындағы қазіргі желілік жол бойымен Лили Плейн пошта бөліміндегі паром қызметіне дейін созылды. Qu'Appelle (Трой) – Принс Альберт жолы 1883 жылдан бастап Qu'Appelle теміржол депосынан Сент-Луис паромы арқылы Принс Альбертке пошта мен жүк тасымалдады. Осы екі жолдан өзге, Принс Альбертке Монреаль көлі – Принс Альберт, Грин көлі – Принс Альберт және Форт-а-ла-Корне – Принс Альберт жолдары да қызмет көрсетті. Canadian Pacific компаниясы желінің экономикалық тұрақсыздығын тез түсінді, сондықтан бірнеше жыл қызмет еткеннен кейін жалға алу шарты тоқтатылды. 1906 жылы, желі құрылысы аяқталғалы кейін 20 жыл өтпей, ол Канаданың Солтүстік темір жолына (CNoR) сатылды. Канадалық Солтүстік темір жолы да Солтүстік Саскачеван өзенінен өтіп, батысқа қарай Шеллбрукке бет алды. Принс Альберт солтүстікке теміржол қызметінің ірі хабына айналуға тиіс болды, бірақ аймақта экономикалық белсенділік төмен болғандықтан, Paddockwood тармақ желісінен басқа, солтүстікке тармақтар салынбады, ол 1990 жылдары астыққа тәуелді желі ретінде тоқтатылды. Grand Trunk Pacific (GTP) де Принс Альбертке Янгтан солтүстікке қарай, Сент-Луис арқылы және Принс Альбертке бағытталған тармақ желісі арқылы қызмет көрсетті. Кейіннен CNoR және GTP мемлекеттік меншікке алынып, ақырында Канаданың Ұлттық темір жолына (CN) айналды.

Канадалық ұлттық және Канадалық Тынық мұхит

Көп жылдар бойы Канадалық Тынық мұхиты темір жолы мен Канадалық ұлттық темір жолы 15-ші көшенің екі жағында жұмыс істейтін Принс-Альберт қаласына үстемдік етті. Канадалық Тынық мұхиты темір жолы Лениганнан солтүстікке қарай Хагенге қарай, содан кейін CN-мен жол жүрісі құқығында және Принс-Альберттің солтүстік-шығыс жағына қарай бұрылысты. Бұл CPR-дың негізгі солтүстік учаскесі болды, көптеген тармақ желілері Принс-Альбертке қайта қосылды. Бұл желілер негізінен ағаш өңдеу зауыттары мен астық көтеру машиналарына қызмет етті. 1991 жылы CPR Принс-Альберт пен оның айналасындағы темір жол желісін жабуға шешім қабылдады. CPR Meadow Lake желісін CN-ге сатты және Choiceland-ке дейінгі Meath Park тармағын тоқтатты. Көптеген шағын CN тармақтары Принс-Альбертке дейін созылды, негізінен астық тасымалдады, бірақ үлкен және қолжетімді астық лифттерінің арқасында тиімсіз болып шықты. Осының салдарынан, көптеген тармақтар 1990 жылдары тоқтатылды. Тоқтатылған желілерге Paddockwood Spur (CN), Meath Park-қа дейінгі CPR, Lanigan-ға дейінгі CPR, Shellbrook-қа дейінгі CN және St. Louis-қа дейінгі CN жатады. Астық сақтау және сұрыптау технологиясы жылдар бойы жақсарғандықтан, Принс-Альберттің солтүстігінде заманауи ішкі лифт салынды. Бұл нысан бастапқыда Саскачеван Бидай Шаршысына тиесілі болды, кейін Viterra иелігіне өтті. CN ауласында орналасқан кішігірім лифт, бұрын United Grain Growers компаниясына тиесілі болған, кейін Agricore United сатып алды, ал одан кейін Viterra иеленді, 2008 жылдың 1 сәуірінде Viterra жұмысын тоқтағанға дейін Принс-Альбертте жұмыс істеді. Бүгінде Viterra-ға тиесілі White Star-дағы ішкі терминал ғана жұмыс істейді. 1997 жылдың желтоқсанында CN өнімділіксіздікке байланысты тармақ желісі сатылымға шығарылғанын хабарлады. Ол кезде CN көбінесе GMD1 локомотивтерін қысқа қашықтыққа және аулалық жұмыстарға, ал EMD SD40 2W/EMD SD40 2 локомотивтерін ұзақ қашықтыққа пайдаланды. CP көптеген тармақтарындағы жеңіл рельстік жолдарда маневрлік локомотивтерді пайдаланды. Бұл локомотивтерді Монреаль локомотив зауыты (Bombardier) өндірді және RS 23 деп белгіленді.

Карлтон жол темір жолы

OmniTRAX, американдық қысқа желілік теміржол компаниясы, бұрынғы CN желісін сатып алып, оны Карлтон Трейл Темір жолы (CTRW немесе CTR) деп атады. Қазіргі уақытта Карлтон Трейл Темір жолы ескі CN сарайында орналасқан, CN үшін цистерна вагондарын сақтайды, астық тасымалдайды және басқа OmniTRAX желілері үшін дизельдік қозғалтқыштарды жөндеу жұмыстарын жүргізеді. Карлтон Трейл жақында өсетін шығындар мен нашар жол жағдайына байланысты қысқа желінің бірнеше бөлігін жабу мүмкіндігін талқылады. Принс-Альберттегі теміржол көпірі паромдық кемелердің өтуіне мүмкіндік беру үшін өзіне-өзі бұрыла алатын болған. 2001 жылы CTRW Берч Хиллз тармағын жабуды жариялады, бірақ Принс-Альберт қаласы араласып, этанол зауытының салыну мүмкіндігін көрсетті. 2008 жылы Карлтон Трейл 2009 жылдың 1 сәуіріне дейін Медоу-Лейк желісі жабылатынын хабарлады. Карлтон Трейл негізінен EMD GP10 локомотивтерін маневрлеу және ұзақ қашықтыққа тасымалдау үшін пайдаланады.

Автомобиль жолдары

Принс Альберт SK 2, SK 3, SK 11, SK 55 және SK 302 тас жолдарында орналасқан. Принс Альберт SK 2 тас жолының атауын өзгерткенін көрсетеді. Мус-Джаудан Принс Альбертке дейінгі 2-ші тас жолдың бөлігі 2005 жылы Ардагерлер еске алу тас жолы деп белгіленді. Атау өзгерту 2005 жылғы Ардагерлер аптасымен бірге жүзеге асты. Саскачеван тас жолының 2-ші жолы Принс Альберт пен Ла-Ронж арасындағы CanAm тас жолының бір бөлігі болып табылады. Принс Альбертке оңтүстікке қарай CanAm тас жолы Мелфорт пен Принс Альберт арасындағы SK 3 тас жолында белгіленген.

Транзит

Принс Альберт Транзиті – жергілікті қалалық автобус қызметі. Бұрын Саскачеван Транспорттық Компаниясы Саскачеван штатының ішінде жолаушылар мен жүк тасымалын жүзеге асыратын қалааралық қызмет көрсетті, сондай-ақ жалпыұлттық автобус бағыттарымен байланыс қамтамасыз етті. Қазіргі уақытта Принс Альберт Транзиті қаланың оңтүстік жағалауындағы аймақтарына ғана қызмет көрсетеді.

Әуе көлігі

Гласс Филд әуежайы Саскатун және Регина қалаларына үнемі рейстер ұсынады және Принс-Альберттен солтүстікке орналасқан елді мекендерге және кен орындарына бару үшін қолданылатын нүкте болып табылады. Принс-Альберт тұрғындарының көпшілігі одан әрі сапарлау үшін Саскатунға ұшуға барады.

Білім

Англикандық епископ Джон Маклин 1879 жылғы 1 қарашада Саскачеван округінің алғашқы университеті – Эммануэль колледжін ашты. Кейіннен федералды заң Эммануэль колледжін Саскачеван университетіне біріктірді. Эммануэль колледжі 1907 жылы Саскатунға көшіп, 1905 жылы провинция ретінде құрылған Саскачеван провинциясының бір бөлігі болды. Саскачеван өзендері мектеп округі 33 мектепті, ал Принс Альберт католик мектеп округі тоғыз мектепті басқарады. Қалада бес орта мектеп бар. St. Mary High School және Rivier Academy (жеке, аралас) Принс Альберт католик мектеп округіне қарасты, ал Карлтон толық орта мектебі (Саскачеванның ең ірі орта мектебі), Весмор (ауылдық бастауыш мектептердің – Wildrose, East Central, Spruce Home, Meath Park, Osborne және Redwing мектептерінің аббревиатурасы) және ПАКИ (Принс Альберт колледждік институты) Саскачеван өзендері мектеп округінде орналасқан. École Valois мектепке дейінгі білім беруден 12-сыныпқа дейін білім береді және Принс Альберттегі жалғыз франкофондық мектеп болып табылады. Принс Альбертте орналасқан жоғары білім беру орындарына Саскачеван политехникалық институтының (бұрынғы Саскачеван қолданбалы ғылым және технология институты) Woodland кампусы, сондай-ақ Регина университеті мен Саскачеван университетінің филиалдары кіреді. Принс Альбертте сонымен қатар Канаданың алғашқы халықтар университетінің (Солтүстік кампусы), Габриэль Дюмонт институты, Саскачеван Үнді технология институты (SIIT) және Саскачеван қалалық жергілікті мұғалімдерді даярлау бағдарламасы (SUNTEP) бар.