Кіріспе

Tate Modern – Лондондағы өнер галереясы, Ұлыбританияның 1900 жылдан кейінгі халықаралық заманауи және қазіргі заманғы өнердің ұлттық жинағын қамтиды. Ол Tate Britain, Tate Liverpool және Tate St Ives галереяларымен бірге Tate тобының құрамына кіреді. Галерея бұрынғы Банксайд электр стансасында, Лондонның Саутварк ауданындағы Банксайд аймағында орналасқан. Tate Modern – әлемдегі ең ірі заманауи және қазіргі заманғы өнер мұражайларының бірі. Ұлыбританияның басқа ұлттық галереялары мен мұражайларындағы сияқты, галерея алаңының басым бөлігін құрайтын жинақтарды тамашалау тегін, ал маңызды уақытша көрмелерге билет алу қажет. 2020 жылы COVID-19 пандемиясы салдарынан мұражай 173 күнге жабылып, келушілер саны 77 пайызға азайып, 1 432 991 адамды құрады. Дегенмен, 2022 жылы 3 883 160 келушіні қабылдап, Ұлыбританиядағы үшінші және әлемдегі төртінші ең танымал өнер мұражайы атанды. Галереяға ең жақын теміржол және Лондон метро станциясы – Блэкфрирс, ол галереядан 550 метр (0,5 км) қашықтықта орналасқан.

Банксэйд электр станциясы

Миллбанк алаңын көптеген онжылдықтар бойы Tate Britain-мен бөліскеннен кейін, 2000 жылдан бастап Tate Modern бұрынғы Банксайд электр станциясының қайта жаңартылған орнын иеленді. Бұл ғимаратты Баттерси электр станциясының сәулетшісі сэр Джайлс Гилберт Скотт жобалап, 1947-1963 жылдар аралығында екі кезеңмен салдырған. Бұл ғимарат Сент-Пол соборының тікелей қарсы жағында орналасқан. Электр станциясы 1981 жылы жабылды. Жаңадан құру алдында электр станциясы ұзын, болаттан жасалған, кірпішпен қапталған ғимарат болды, және үлкен орталық мұржасы тұрды. Құрылымы шамамен үш негізгі аймаққа бөлінді – әрқайсысы шығыстан батысқа қарай созылған: ортада алып Түрбина залы, солтүстікте қазандық бөлмесі және оңтүстікте коммутациялық станция. Сыртқы жағынан ең айқын өзгеріс – шатырдың бір жағындағы екі қабатты шыны кеңейтім. Бастапқы ішкі құрылымның көп бөлігі сақталды, соның ішінде үңгірлі басты Түрбина залы, ол жоғарыда жылжымалы кранмен қалды. Ғимараттың оңтүстік үштен бір бөлігіндегі коммутациялық станциясы сол жерде қалды және француздық EDF Energy компаниясына тиесілі болды, ал Tate Modern-нің негізгі көрме орындары үшін солтүстік Қазандық бөлмесін алды. Tate Modern музейіне алғашқы жылы 5,25 миллион адам келді. Ал өткен жылы үш Tate галереясының барлығына 2,5 миллион адам келді.

Ұзарту жобасы

Tate Modern мұражайы күткеннен көп келушілерді тартты және оны кеңейту жоспарлары 2004 жылдан бері дайындалып жатыр. Бұл жоспарлар ғимараттың оңтүстік-батыс бөлігіне 5000 м² жаңа көрме алаңын қосуға бағытталған, бұл көрме алаңының көлемін шамамен екі есеге арттыруға мүмкіндік береді. Ғимараттың оңтүстік үштен бір бөлігі француз мемлекеттік компаниясы EDF Energy-ге электрлік подстанция ретінде берілді. 2006 жылы компания осы активтің батыс жартысын босатты және оның орнына мұражайға мұнараны қосу жоспарланды, бастапқыда 2015 жылы аяқталуы күтілген. Мұнара ескі мұнай сақтау резервуарларының үстіне салынып, олар өнер орталығына айналдырылатын болды. 2008-2016 жылдар аралығында Ramboll компаниясы құрылымдық, геотехникалық, азаматтық және фасадтық инженерлік, сондай-ақ экологиялық кеңес беру жұмыстарын жүзеге асырды. Бұл жобаның бастапқы құны 215 миллион фунт стерлингті құрады. Қорытынды соманың 50 миллион фунты Ұлыбритания үкіметінен, 7 миллион фунты Лондонның даму агенттігінен, 6 миллион фунты қайырымдастық қор құрушы Джон Студзинскиден, ал қалғаны Оман сұлтандығы мен Элизабет Мёрдоктан түсті. 2013 жылдың маусым айында халықаралық кеме тасымалы және жылжымайтын мүлік магнаты Айал Офер кеңейту жобасына 10 миллион фунт стерлинг көмектесетінін уәделеді, бұл қажетті қаражаттың 85 пайызын құрады. Лондондық Zodiac Maritime Agencies компаниясының төрағасы Айал Офер отбасылық қоры арқылы жасалған сыйлықтың "заманауи өнердің тәжірибесі мен қолжетімділігін арттыратын бірегей мекемеге" көмектесетінін айтты. Tate Modern директоры Николас Серота бұл сыйлықты мұражайды "шынымен 21-ғасырлық мұражайға" айналдыруға көмектесетінін айтып ризашылық білдірді.

Танкілер

Кеңейтудің бірінші кезеңі электр станциясы бұрын қолданған үш үлкен, дөңгелек, жер асты мұнай резервуарларын қолжетімді көрме алаптары мен қосалқы жайларға айналдыруды қамтыды. Олар 2012 жылдың 18 шілдесінде ашылып, 2012 жылдың 28 қазанында жабылды.

Екі резервуар тікелей эфирде өнер көрсетулер мен инсталляцияларды көрсету үшін пайдаланылады, ал үшіншісі қосалқы жай ретінде қолданылады.

Суаштық үй

Мұнай қоймаларының үстінде он қабатты биік мұнара салынды. Switch House-тің бастапқы батыс жартысы мұнараға орын ашу үшін бұзылып, содан кейін 1-ші (бірінші қабат) және 4-ші (төртінші қабат) деңгейлердегі негізгі ғимарат пен жаңа мұнара арасындағы кіру жолдарымен және үлкен галереялармен қайта тұрғызылды. 4-ші қабаттағы жаңа галереялар жоғарғы жағынан табиғи жарық алады. 4-ші деңгейдегі турбиналар залының үстінен салынған көпір жоғарғы қабатқа қосымша өтуге мүмкіндік береді. Herzog & de Meuron компаниясының жобасы даулы болды. Алғашқы жобада шыныдан жасалған сатылы пирамида көзделген, бірақ қадағалаушы орган бастапқы жобаға рұқсат бергеніне қарамастан, кірпіштен жасалған торы бар беткей (түпнұсқа электр станциясы ғимаратына сәйкес) енгізу үшін өзгертілді. Бұл кеңейту көрме және көрме алаңдары, өнер көрсету орындары, білім беру мекемелері, кеңселер, тамақтандыру және сауда орындары, сондай-ақ автотұрақ және жаңа сыртқы қоғамдық кеңістік үшін қосымша ішкі жалпы аумақ ұсынады. 2017 жылдың мамыр айында Switch House ресми түрде кеңейту құнының 260 миллион фунт стерлингінен "көп" үлес қосқан ағылшын-украиндық миллиардер сэр Леонард Блаватник атымен Блаватник ғимараты деп аталды. Сэр Николас Серота: "Лен Блаватниктің ынталы қолдауы жобаның сәтті жүзеге асырылуын қамтамасыз етті және мен жаңа ғимараттың енді оның атымен аталуына қуаныштымын" деді.

Галереялар

Tate Modern мұражайының коллекциясы 1900 жылдан бастап бүгінгі күнге дейінгі халықаралық заманауи және қазіргі заманғы өнер туындыларынан тұрады. 2, 3 және 4-қабаттарда галереялар орналасқан. Әр қабат үлкен шығыс және батыс қанаттарына бөлінген, әрқайсысында кем дегенде 11 бөлме бар. Бұл қанаттар арасындағы кеңістік 2 және 4-қабаттардағы кішкентай галереялар үшін де пайдаланылады. Бойлер үйі 1900 жылдан бастап бүгінгі күнге дейінгі өнер туындыларын көрсетеді. "Сайнақ үй" он бір қабаттан тұрады, қабаттар 0-ден 10-ға дейін нөмірленген. 0, 2, 3 және 4-қабаттарда галереялар орналасқан. 0-қабат – электр станциясының бастапқы отын сақтайтын резервуарларынан айналдырылған "Танктер", ал қалған барлық қабаттар олардың үстіне салынған мұнаралық ғимаратта орналасқан. "Сайнақ үй" 1960 жылдан бастап бүгінгі күнге дейінгі өнерді көрсетеді.

Үлкен уақытша көрмелер

Қазандық үйдің екі қанаты ірі уақытша көрмелерді өткізу үшін пайдаланылады, оларға кіру үшін ақы төленеді. Бұл көрмелер әдетте үш-төрт айға созылады. Егер екі көрме зал бір қабатта орналасса, оларды біріктіріп, бір көрме өткізуге болады. Гилберт пен Джорджтің ретроспективалық көрмесі осылай өткізілді, себебі жұмыстардың көлемі мен саны көп болды. 2014 жылы Анри Матисстің көрмесі Тейт Модерннің Лондон бойынша ең көп келуші жинаған ақылы көрмесі болды, және рекордтық 562,622 келушіні қабылдады, бұл шамамен бес айға созылғандығының арқасында мүмкін болды. 2018 жылы Джоан Джонас ретроспективалық көрме ұйымдастырды. 2021 жылдың маусым айында ашылған «A Year in Art: Australia 1992» көрмесі, 1992 жылғы қазіргі заманғы Австралияның жергілікті халықтарының өнерін көрсетті және оның танымалдылығына байланысты 2022 жылдың қыркүйегіне дейін ұзартылды.

Танкілер

0-қабатта орналасқан Танктер – бұл үш үлкен жер асты мұнай резервуары. Олар электр станциясының бастапқыда пайдаланған кеңістіктері мен қосалқы бөлмелерін жалғастырады, содан кейін галерея үшін қайта жаңартылды. Бір резервуарда осы кеңістік үшін арнайы тапсырыспен жасалған инсталляциялар мен бейнеөнер көрсетіледі, ал кішірек аумақтарда коллекциядан инсталляциялар мен бейнеөнер қойылады. Танктер тікелей музыка орындалысы үшін де пайдаланылған.

Жобалық кеңістік

Жобалық кеңістік (бұрынғы 2-деңгей галереясы) қазандық үйінің солтүстік жағында, 1-қабатта орналасқан кіші галерея болды. Онда басқа халықаралық өнер ұйымдарымен бірлесіп заманауи өнер көрмелері ұйымдастырылды. Көрмелер әдетте 2-3 айға созылып, кейін серіктес мекемеге жөнелтіліп, онда көрсетілетін. Бұл кеңістікке ғимараттан шығып, арнайы кіреберістен қайта кіру арқылы ғана қол жеткізуге болады. Қазір бұл кеңістік галерея ретінде қолданылмайды.

Басқа аудандар

Кейде туындылар мейрамханаларда және мүшелер бөлмелерінде де көрсетіледі. Бұрын қолданылған басқа орындарға 1-қабаттағы мезонин және қазандық үй ғимаратының солтүстік жағына қараған сыртқы қабырғасы кіреді.

Кіру және қоршаған орта

Ең жақын бекет - Blackfriars станцисы, жаңа оңтүстік кіреберісі арқылы. Тағы да жақын станциялар - Саутварк, сондай-ақ өзеннің солтүстігінде орналасқан Сент-Пол және Мансион-хаус станцияларына Миллениум көпірі арқылы жетуге болады. Саутварк метро станциясы мен Tate Modern галереясы арасындағы шам бағаналары жаяу жүргіншілерге жол көрсету үшін қызғылт сары түске боялған. Галереяның сыртында Банксайд Пир деп аталатын өзен кемесінің аялдамасы бар, ол тұрақты жолаушылар кемелері (қалалық қызмет) және Tate Modern мен Tate Britain галереяларын байланыстыратын Tate-тен Tate қызметі арқылы Docklands және Гринвичке қатынайды. Tate Modern галереясының батысында Лудгейт үйінің (бұрынғы Express Newspapers бас кеңсесі) және Сампсон үйінің (ірі кеш брутализм стиліндегі кеңсе ғимараты) бұзылуынан кейін қайта құрылыс жұмыстары жүріп жатқан аумақ бар.

Көлік байланыстары

Қызмет станциясы/Аялдама желілері/Көрсетілетін бағыттар Tate Modern-нан қашықтығы Лондон автобустары лондон автобусы Blackfriars Bridge 381, N343, N381 0.2 миль жаяу Blackfriars Bridge / South Side 40, 63, N63, N89 0.2 миль жаяу Southwark Bridge / Bankside Pier 344 0.4 миль жаяу Лондон метрополитені лондон метрополитені Southwark 0.4 миль жаяу National Rail gb railBlackfriars Thameslink, Southeastern 0.5 миль жаяу London Bridge Thameslink, Southern, Southeastern 0.7 миль жаяу London River Services Bankside Pier Commuter Service Тейттен Вестминстерге дейін айналма маршрут. Саутварк метро станциясының шығысынан қызғылт шамдар келушілерді Tate Modern-ке бағыттайды.

Наразылықтар

2010 жылдан бері "Liberate Tate" өнер ұжымы Тейт галереясына "BP-ден демеушілікке қатысты бас тартуды және BP-нің бүкіл әлемдегі зиянды әсерінен назарды аудару үшін Тейт галереясын пайдалануын тоқтатуды" талап етіп, бірқатар наразылық акцияларын өткізді. BP Арктикадағы мұнай барлау, Deepwater Horizon мұнай төгілуі, мұнай құмдары және климаттың өзгеруіне байланысты операциялары үшін сынға ұшырауда. 2015 жылдың маусым айында суретшілер тобы Tate Modern галереясын 25 сағатқа басып алды.

Оқиғалар

2012 және 2024 жылдары галереялардың балкондарынан екі адам құлап қаза тапты. 2019 жылы Франциядан келген алты жасар бала 10-шы қабаттан зорлық-зомбылыққа бейім жасөспірімге лақтырылды. Бала тірі қалды, бірақ өміріне қатысты ауыр жарақат алды.