Кіріспе
Сыр М. Вишвесварая есімімен құрылған, Үндістанның Бангалор қаласында орналасқан Вишвесварая индустриялық-технологиялық мұражайы (ВИТМ) – Үндістан Үкіметінің Мәдениет министрлігінің Ұлттық ғылым мұражайлары кеңесінің (ҰҒМК) құрамдас бөлігі. Ғимарат Куббон паркіне салынды және 1962 жылдың 14 шілдесінде Үндістанның бірінші премьер-министрі Пандит Джавахарлал Неру салтанатты түрде ашты. Мұражайда өнеркәсіптік өнімдер, ғылыми модельдер және қозғалтқыштар қойылған.
Тарих
Сэр М. Вишвесвараяны құрметтеп, «Үндістандық өндірушілер ұйымы» және Майсур штатының басқармасы Бангалор қаласында ғылым және технология мұражайын құру туралы шешім қабылдады. Оның негізі 1958 жылдың 15 қыркүйегінде Майсур штатының бас министрі Б.Д. Джатти тарапынан салынды. Әртүрлі өнеркәсіптік мекемелерден қаражат жинау мақсатында «Вишвесварая индустриалды мұражай қоғамы» (ВИМС) басқарушы агенттік ретінде тіркелді. Оны 1962 жылдың 14 шілдесінде Үндістанның бірінші премьер-министрі Пандит Джавахарлал Неру ашты. Алғашқы көрме «Электр энергиясы» 1965 жылдың 27 шілдесінде жұртшылыққа ұсынылды. 1970 жылы ВИТМ 24 экспонаттан тұратын, автобусқа орнатылған «Қозғалмалы ғылым көрмесін» (MSE) іске қосты. MSE автобусы Оңтүстік Үндістан аймағы бойынша саяхаттайды. 1978 жылы көптеген ғылым мұражайлары, соның ішінде ВИТМ, CSIR-ден бөлініп, 1978 жылдың 4 сәуірінде «Ұлттық ғылым мұражайлар кеңесі» (NCSM) ретінде тіркелген жаңа құрылған қоғамның басқаруына берілді. 1979 жылы ғимаратқа қосымша бөлім салынды, мұражайдың жалпы ауданы ұлғайды. NCSM 1984 жылы Гүлбаргада (Карнатака), 1987 жылы Тирунелвелиде (Тамил Наду), 1993 жылы Тирупатиде (Андхра-Прадеш) және 1997 жылы Керала штатының Кожикоде қаласында үш қосымша ғылым орталығын құрды, олар ВИТМ-нің тікелей әкімшілік бақылауында жұмыс істейді. Осылайша, ВИТМ NCSM-нің Оңтүстік аймақтық штаб-пәтеріне айналды. Мұражай жыл сайын шамамен бір миллион келушіні қабылдайды және Дивали және Ганеша Чатхурти мерекелерінен басқа барлық күндері сағат 09:30-дан 18:00-ге дейін ашық болады.
NCSM set up three additional science centers at Gulbarga (Karnataka) in 1984, Tirunelveli (Tamil Nadu) in 1987, Tirupati (Andhra Pradesh)in 1993 and at Kozhikode, Kerala in 1997, which are functioning under the direct administrative control of VITM. Thus, VITM has become the southern zone headquarters of NCSM. The museum attracts nearly one million visitors a year, and is open on all days (except Deepavali and Ganesha Chathurthi) from 09:30 to 18:00.
Көрме галереялары
Инженерлер залында әртүрлі автомобильдердің, өнеркәсіпте қолданылатын машиналардың, реактивті ұшақтардың қозғалтқыштары және басқа да механикалық құрылғылар қойылған. "How Things Work" галереясы қызықты көрмелер арқылы машиналардың қалай жұмыс істейтінін көрсетуге бағытталған. Бұл жерде шкивтер, дөңгелектер, әртүрлі қозғалыс беру механизмдері, рычагтар, еңкейген жазықтықтар және күшті азайтатын бұрандалар бар. Күнделікті өмірде осы қарапайым құрылғыларды қолдану жеке бөлімде қарастырылады. Fun Science галереясы дыбыс, оптика, сұйықтық, математика және қабылдау туралы ғылымға арналған экспонаттарды көрсетеді. Электротехника галереясында электр, электроника және байланыс негіздері бойынша жұмыс істейтін интерактивті электрлік экспонаттар бар. 2010 жылы 8 сәуірде "Электротехника" галереясының жаңартылған нұсқасы көпшілікке ашылды. Бұл галереяда классикалық эксперименттер көрсетіледі, мысалы, Оерстедтің тәжірибесі, Барлоудың дөңгелегі және Фарадейдің сақинасы. Электростатика бойынша демонстрация, оған Тесла катушкасы мен Ван-де-Графф генераторы кіреді. "Адамзаттың қызметіндегі ғарыш - жаңа технологиялар" галереясында Үндістанның ғарыш бағдарламасының жетістіктері көрсетілді. Ол 1999 жылы 19 маусымда ашылды. Галереяны Үндістанның Ғарыш зерттеу ұйымының басшылығымен жаңартып, 2017 жылдың 28 қарашасында А. С. Киран Кумар мен Кришнасвами Кастуриранг қайтадан ашылды. Бұл - ғарыш және ғарыш технологиясына арналған алғашқы Ғылым галереясы. Биотехнологиялық революция залында биотехнологияның негіздері мен оның қолданылуы, соның ішінде адам геномдарының тізбесін анықтау бойынша көрмелер өткізіледі. Ол 2003 жылдың 4 қаңтарында ашылды. Бұл көрме жаңа интерактивті экспонаттармен жаңартылды. Бұл жаңа көрініс көрмесі 2021 жылдың 15 ақпанында "Биотехнология" галереясы ретінде көпшілікке ашылды. Бел электроника залы 2004 жылы 29 маусымда "Бхарат электроника" компаниясымен бірлесіп ашылды. Бұл галереяда электроника мен ақпараттық технологияның негізгі қағидалары туралы экспонаттар бар. "Балалар үшін ғылым" галереясы 2019 жылдың 19 сәуірінде ашылды. "Біздің сезімдеріміз" атты көрмеде жануарлар, түстер, жарық, дыбыс және т.б. интерактивті ойыншықтардан басқа экспонаттар бар. Балалар өздерін табиғи өлшемдегі жануарлар модельдерімен суретке түсіретін мүмкіндік қарастырылған. "Айналар лабиринті" - галереяның тағы бір тартымдылығы. "Динозавр тірі" көрмесіне Спинозаврдың жылжымалы көшірмесі қойылған. Бұл пневматикалық динозаврдың басы, қолы мен құйрығы қозғалады, сондай-ақ, келушілерге көзін айналдырады. Ғылым сферасындағы нысан 2014 жылдың 28 шілдесінде ВИТМ-нің алтын мерейтойын атап өту үшін ашылды. 2014 жылы қосылған Райт ағайындыларының көрмесіне үйде жасалған Wright Brothers Flyer-дің 1:1 масштабтағы моделі және ұшу тренажері кіреді. Мұражайда осы экспонаттардан басқа ғылыми көрме залы, 3D театр, 250 орындық аудитория, телемедициналық қондырғы, GPS-пен 11' Celestron телескопы және кафетерий бар. ВИТМ-де "Астрономиялық обсерваториялар әлемі", "Сэр С. В. Раманның өмірі мен еңбегі", "Нанотехнология" және "Сэр М. Вишвесвараяның өмірі мен еңбегі" атты көшпелі көрмелер ұйымдастырылды. Сонымен қатар, VITM-де тұрақты түрде басқа да НКММ бөлімшелері әзірлеген көшпелі көрмелер өткізіледі, мысалы, "Спорт ғылымы", "Бақшадан алынған алыптар", "Химия", "Апатқа дайындық" және "Бізді қоршап тұрған сәулелену".