Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді мұражайы (бұрынғы атауы – Калькутта императорлық мұражайы) – Үндістанның Батыс Бенгалия штатындағы Орталық Калькуттадағы алып мұражай. Әлемдегі тоғызыншы ескі мұражай және коллекциясының көлемі бойынша Үндістан мен Азиядағы ең ескі және ең үлкен мұражай. Онда сирек кездесетін антиквариаттар, қару-жарақ және әшекейлер, қазба жәндіктері, қаңқалар, мумиялар және Моғол суреттері сақталған. Оны 1814 жылы Бенгалдың Азиялық қоғамы Үндістанның Калькутта (Калькутта) қаласында құрды. Мұражайдың алғашқы кураторы – даниялық ботаник Натаниел Валлих. Мұражайда мәдени және ғылыми артефакттардан тұратын 35 галереясы бар алты бөлім орналасқан, атап айтқанда: үнді өнері, археология, антропология, геология, зоология және экономикалық ботаника. Адамзат тарихы және табиғат ғылымдары салаларына қатысты көптеген сирек және бірегей үлгілер осы бөлімдердің галереяларында сақталып, көрсетіледі. Әсіресе өнер және археология бөлімдерінде халықаралық маңызы бар коллекциялар бар. Бұл – Үндістан Үкіметінің Мәдениет министрлігіне бағынышты автономды ұйым. Қазіргі уақытта Үнді мұражайының директоры – Шри Арижит Дұтта Чоудхури, ол сонымен қатар NCSM-нің бас директоры және Ұлттық кітапхананың бас директоры міндетін атқарады.
The Indian Museum (formerly called Imperial Museum of Calcutta before independence,) is a massive museum in Central Kolkata, West Bengal, India. It is the ninth oldest museum in the world and the oldest and largest museum in India and Asia, by size of collection. It has rare collections of antiques, armour and ornaments, fossils, skeletons, mummies and Mughal paintings. It was founded by the Asiatic Society of Bengal in Kolkata (Calcutta), India, in 1814. The founder curator was Nathaniel Wallich, a Danish botanist. It has six sections comprising thirty five galleries of cultural and scientific artifacts namely Indian art, archaeology, anthropology, geology, zoology and economic botany. Many rare and unique specimens, both Indian and trans Indian, relating to humanities and natural sciences, are preserved and displayed in the galleries of these sections. In particular the art and archaeology sections hold collections of international importance. It is an autonomous organization under the Ministry of Culture, Government of India. The present Director of the Indian Museum is Shri Arijit Dutta Choudhury who is also the Director General, NCSM and having the additional charge of Director General of National Library.
Тарих
Үнді мұражайы 1784 жылы сэр Уильям Джонс құрған Бенгалияның Азиялық қоғамынан бастау алды. Мұражай құру идеясы 1796 жылы Азия қоғамының мүшелері тарапынан, адам жасаған және табиғи заттарды сақтауға, күтуге және көрсетуге арналған орын ретінде туындады. Бұл мақсат 1808 жылы Үндістан үкіметі Шоуринги Парк көшесі ауданында қоғамға қолайлы үй-жай ұсынғанда іске асуға жақын келді. 1814 жылдың 2 ақпанында Серампур қамалында тұтқындалған, бірақ кейін босатылған даниялық ботаник Натаниел Уоллич, өзінің және Калькуттадағы Азия қоғамының коллекциясынан мұражай құру туралы Азия қоғамының кеңесіне хат жазып, кураторлық қызметін атқаруға белсенділік танытты. Ол археологиялық, этнологиялық, техникалық, геологиялық және зоологиялық бес бөлім құруды ұсынды. Кеңес осы ұсынысқа келісіп, мұражай құрылды, ал Уоллич Құрметті куратор, содан кейін Азия қоғамының Шығыс мұражайының бастығы болып тағайындалды. Уоллич жеке жинағынан мұражайға бірнеше ботаникалық үлгілерді де сыйға берді. 1815 жылы Уильям Ллойд Гиббонс мырза, хатшы және кітапханашы, мұражайдың бірлескен хатшысы болып тағайындалды. Уоллич отставкаға кеткеннен кейін Азия қоғамы кураторларға айына 50-ден 200 рупийге дейін жалақы төледі. Алайда 1836 жылы Азия қоғамының банкирлері (Палмер және компания) банкрот болғанда, үкімет Куратордың жалақысын мемлекеттік қаражат есебінен төлеуге көшті, өйткені коллекцияның көп бөлігі Үндістанды зерттеудің геодезистерлеріне тиесілі болды. Мұражай мен кітапхананы күтіп-ұстау үшін айына 200 рупийден уақытша грант берілді, ал Бенгал медициналық қызметінің Ж.Т. Пирсон куратор болып тағайындалды, одан кейін Джон МакКлелланд және оның отставкасынан кейін Эдвард Блайт тағайындалды. 1840 жылы үкімет геология мен минералды ресурстарға қызығушылық танытып, геологиялық бөлімге айына 250 рупийден қосымша грант берді. 1851 жылы Сэр Томас Олдхэмнің қатысуымен Үндістанның геологиялық зерттеулер басқармасы құрылғанда, 1-ші Хейстингс көшесіндегі (қазіргі К.Н. Рой көшесі) жалға алынған ғимарат, Жаңа хатшылықтың қазіргі орны, оның кеңсесі болды. 1856 жылы Азия қоғамындағы Үндістан үкіметінің «Экономикалық геология мұражайының» геологиялық коллекциясы осы жерге көшірілді. Алайда Азия қоғамының геологиялық коллекциясы, оның барлық коллекциясы үшін мұражай құрылғаннан кейін Геологиялық зерттеулер басқармасына (GSI) тапсырылады деген шартпен сақталды. 1837 жылы Азия қоғамының хатшысы Сэр Джеймс Принсс үкіметке мемлекеттік қаржы есебінен мұражай салуды өтініп хат жазды. Толыққанды мұражай құру үшін он жылдан астам күш салынды, кейіннен, сол кездегі Үндістан геологиялық зерттеу басқармасының бастығы Сэр Томас Олдхэм басшылығымен бұл іс жеделдеді. Шығыс Үндістан компаниясының сепуиларының көтерілісіне байланысты толыққанды мұражай құруға бағытталған іс-шаралар тоқтатылды. Бұл мәселе Үндістан британдық тәждің билігіне өткеннен кейін қайта қарастырылды. Содан кейін 1866 жылы алғашқы Үндістан мұражайы туралы заң қабылданды және 1867 жылы қазіргі орналасқан жерінде Үндістан мұражайының іргетасы салынды. 1875 жылы Шоурингидегі Шоуринги жолындағы қазіргі ғимарат (қазіргі Жавахарлал Неру жолы), Сэр Томас Холландпен келіссөздер бойынша В.Л. Гранвилл жобалаған ғимарат аяқталды. 1877 жылы Сэр Томас Олдхэм зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Үндістанның геологиялық зерттеуі, оның ішінде Экономикалық геология мұражайы, 1-ші Хейстингс-роудтағы жалға алынған үйінен осы жерге көшірілді. Бұл ғимарат Азиялық қоғамдардың, Шығыс мұражайының және Геологиялық зерттеулер басқармасының экономикалық геология коллекцияларының ғана емес, сонымен қатар олардың кеңселерін орналастыру үшін белгіленген болатын. Алайда Азия қоғамы өз құқығынан бас тартып, үкіметтен тәуелсіздігін сақтауды жөн көрді. Бүгінде Үндістанның геологиялық зерттеулер басқармасы Үндістан мұражайы кешенінің ғимаратында орналасқан және Үндістан мұражайының геологиялық галереяларына айрықша құқық ие. Саддер көшесіне параллель ғимарат 1888 жылы салынып, 1891 жылы пайдалануға берілді. Саддер көшесіндегі келесі құрылыс блогы 1894 жылы тұрғызылды. Бұл ғимараттың жартысы Үндістанның геологиялық зерттеуіне берілді, бірақ 1912 жылы ол оған толыққанды берілді. Мұражайдың зоологиялық және антропологиялық бөлімдері 1916 жылы Үндістанның зоологиялық зерттеуін құрды, ал 1945 жылы Үндістанның антропологиялық зерттеуін құрды. Шотландтық анатомист және зоолог Джон Андерсон 1865 жылы кураторлық қызметін атқарып, сүтқоректілер мен археология коллекцияларын каталогтады. Ағылшын зоологы Джеймс Вуд Мейсон 1869 жылдан бастап мұражайда жұмыс істеді және Андерсонның орнын басып, 1887 жылы куратор болды. Мұражай 2013 жылдың қыркүйегінен 2014 жылдың ақпанына дейін қалпына келтіру және жаңарту жұмыстары үшін келушілерге жабық болды.
The Indian Museum originated from the Asiatic Society of Bengal which was created by Sir William Jones in 1784. The concept of having a museum arose in 1796 from members of the Asiatic Society as a place where man made and natural objects collected could be kept, cared for and displayed. The objective began to look achievable in 1808 when the Society was offered suitable accommodation by the Government of India in the Chowringhee Park Street area. On February 2, 1814, Nathaniel Wallich, a Danish botanist, who had been captured in the siege of Serampore but later released, wrote to the council of the Asiatic Society for the formation of a museum out of his own collection and that of the Asiatic Society in Calcutta, volunteering his service as a Curator wherein he proposed five sections—an archaeological, ethnological, a technical section and a geological and zoological one. The council readily agreed and the Museum was created, with Wallich named the Honorary Curator and then Superintendent of the Oriental Museum of the Asiatic Society. Wallich also donated a number of botanical specimens to the museum from his personal collection. In 1815, Mr William Lloyd Gibbons, Asst Secretary and Librarian, was appointed Joint Secretary of the Museum. After the resignation of Wallich, curators were paid salaries by the Asiatic Society ranging from Rs 50 to Rs 200 a month. However, in 1836, when the bankers of the Asiatic Society (Palmer and Company) became insolvent, the Government began to pay the salary of the Curator from its public funds since a large part of the collection was that of the surveyors of Survey of India. A temporary grant of Rs 200 per month was sanctioned for maintenance of the museum and library, and J. T. Pearson of the Bengal Medical Service was appointed curator, followed shortly by John McClelland and, after the former's resignation, by Edward Blyth. In 1840, the Government took a keen interest in geology and mineral resources, and this led to an additional grant of Rs 250 per month for the geological section alone. In 1851 when the Geological Survey of India came into being with the advent of Sir Thomas Oldham, a rented building at 1, Hastings Road now K N Roy Road, the present site of the New Secretariat became its office. The geological collection of the Government of India 'Museum of Economic Geology' at the Asiatic Society, were then transferred to this site in 1856. The Asiatic Society geological collection were however held back with the condition that it would be handed over to the GSI once a Museum for all its collection came into being. It was way back in 1837 that Sir James Princeps, then Secretary of the Asiatic Society, had written to the Government asking for a Museum paid for by the state. A movement for a full fledged Museum was thereafter keenly pursued over a decade, and later, with Sir Thomas Oldham, then Superintendent of the Geological Survey of India, at the helm, it gained momentum. The thrust for a full fledged Museum was held up due to the intervention of the revolt of the sepoys of the East India Company. The matter was pursued again, once things settled down after India came under the Crown. Thereafter the First Indian Museum Act was passed in 1866 and the foundation of the Indian Museum at its present site laid in 1867. In 1875 the present building on Chowringee Road, presently Jawaharlal Nehru Road, designed by W L Granville in consultation with Sir Thomas Holland, on Chowringee was completed. In 1877 after the retirement of Sir Thomas Oldham in 1876 the Geological Survey of India including the Museum of Economic Geology shifted here from its rented accommodation on 1 Hastings Road. This building had been designated as the site for not just the Asiatic Societies, Oriental Museum's collection and the Economic Geology collection of the Geological Survey of India but also to hold the offices of both. The Asiatic Society however relinquished its rights preferring to maintain its autonomy from the government. The Geological Survey of India is till date headquartered at the buildings of the Indian Museum Complex and holds exclusive rights over the Geological galleries of the Indian Museum. The building parallel to Sudder Street commenced in 1888 and occupied in 1891. The next building block at right angle to Sudder Street was erected in 1894. Half of this building was consigned to the Geological Survey of India but by 1912 it was wholly transferred to it. The Zoological and Anthropological sections of the museum gave rise to the Zoological Survey of India in 1916, which in turn gave rise to the Anthropological Survey of India in 1945. The Scottish anatomist and zoologist John Anderson took up the position of curator in 1865, and catalogued the mammal and archaeology collections. The English zoologist James Wood Mason worked at the museum from 1869 and succeeded Anderson as curator in 1887. The museum was closed to visitors for restoration and upgrades from September 2013 to February 2014.
Мысырлық
Қазіргі уақытта ол сәнді үйді алып тұр, және басқалармен қатар мысырлық мумияны көрсетеді. Мумия қалпына келтіріліп жатыр.
It currently occupies a resplendent mansion, and exhibits among others: an Egyptian mummy. The mummy is being restored.
Үндістандық
Ежелгі және ортағасырлық Үндістанның ескерткіштерінің үлкен жинағына Бхархут будда ступасының толық қоршаулары мен қақпалары кіреді (ступаның өзі әлі күнге дейін Бхархут қаласында, Сатна, МП маңында сақталған). Бхархут панельдерінің ерекшелігі – олар брахми жазуымен жазылған. Мұражайда сәл кейінгі Амаравати ступасының қалдықтары да бар. Орта ғасырлардағы буддалық және индуистік мүсіндердің, әсіресе Бенгалия, Бихар және Одишадан алынған үлкен және көрнекті жинағы бар. Будданың реліквилері, Ашока бағанасынан алынған Ашоканың Арыстан астанасының көшірмесі (түпнұсқасы Сарнат мұражайында) сақталған, оның төрт арыстаннан тұратын символы Үндістан Республикасының ресми эмблемасы болды, сондай-ақ тарихқа дейінгі жануарлардың қаңқалары, өнер коллекциясы, сирек антикварлық заттар мен метеориттер жинағы да бар. Үнді мұражайы елдің әлеуметтік-мәдени және ғылыми жетістіктерін бастаған маңызды дәуірдің бастауы ретінде қарастырылады. Бұл сонымен қатар қазіргі заманның басталуы және орта ғасырлар дәуірінің аяқталуы деп есептеледі.
The large collection of ancient and medieval Indian artifacts include the complete railings and gateways of the Buddhist stupa from Bharhut (the bare stupa is still at Bharhut, near Satna, MP). The Bharhut panels are unique in that they are inscribed in the Brahmi script. The museum has a collection of the remains of the slightly later Amaravati Stupa. There is a large and representative collection of Buddhist and Hindu sculptures of the medieval period, especially those from Bengal, Bihar, and Odisha. Also preserved are Buddha's relics, a copy of the Lion Capital of Ashoka from an Ashoka pillar (original in the Sarnath Museum) whose four lion symbol became the official emblem of the Republic of India, fossil skeletons of prehistoric animals, an art collection, rare antiques, and a collection of meteorites. The Indian Museum is also regarded as "the beginning of a significant epoch initiating the socio cultural and scientific achievements of the country. It is otherwise considered as the beginning of the modernity and the end of medieval era".
Табиғи тарих
Мұражайда табиғи тарихқа арналған төрт галерея бар, атап айтқанда ботаникалық, жәндіктер, сүтқоректілер және құстар галереялары. Сондай-ақ, онда динозаврдың ірі қаңқасы сияқты тарихқа дейінгі заттар да бар.
The museum has four galleries dedicated to natural history, namely the botanical, insect, mammal and bird galleries. It also contains prehistoric artifacts such as the huge skeleton of a dinosaur.
Әкімшілік
Мәдениет бөлімдерінің – яғни, Өнер, археология және антропология – әкімшілік басқаруы оның дирекциясы арқылы Сенімгерлер Кеңесіне жүктеледі, ал қалған үш ғылым бөлімінің басқаруы Үндістан геологиялық қызметіне, Үндістан зоологиялық қызметіне және Үндістан ботаникалық қызметіне тиесілі. Мұражай дирекциясының құрамында координациялық қызметтердің сегіз бөлімі бар: білім беру, сақтау, басылымдар шығару, көрнектілік, фотосурет, медициналық, модельдеу және кітапхана. Бұл көп мақсатты, көп салалы мекеме Үндістан Конституциясының жетінші тізіміне ұлттық маңызы бар институт ретінде енгізілуде.
Administrative control of the Cultural sections, viz. Art, Archaeology and Anthropology rests with the Board of Trustees under its Directorate, and that of the three other science sections is with the geological survey of India, the zoological survey of India and the Botanical survey of India. The museum Directorate has eight co ordinating service units: Education, preservation, publication, presentation, photography, medical, modelling and library. This multipurpose institution with multidisciplinary activities is being included as an Institute of national importance in the seventh schedule of the Constitution of India.