Кіріспе

Американдық джаз музыканты

Теодор Джоанс (4 шілде 1928 – 25 сәуір 2003) – американдық джаз ақыны, сюрреалист, трубашы және суретші, ол 1960 жылдардан бастап Еуропа мен Африкада белгілі бір кезеңдерде саяхаттап жүрді. Оның туындылары бірнеше авангардтық бағыттардың тоғысқан жерінде тұр, ал кейбіреулер оны ауызша поэзия қозғалысының алға басушысы деп санайды. Дегенмен, ол "слам" поэзиясының бәсекелестік жағын сынады. Джоанс «Джаз – менің дінім, ал сюрреализм – менің көзқарасым» деген ұранымен белгілі. Ол 30-дан астам поэзия, проза және коллаж кітаптарының авторы, олардың ішінде «Black Pow Wow», «Beat Funky Jazz Poems», «Afrodisia», «Jazz is Our Religion», «Double Trouble», «WOW» және «Teducation» кітаптары бар.

Өмірбаян

Джоанс Иллинойс штатының Каир қаласында Теодор Джонс ретінде дүниеге келген. Оның ата-анасы Огайо және Миссисипи өзендеріндегі кемелерде жұмыс істеген. Ол трубада ойнаған және жарықтандырылған джаздың жанкүйері болған, боптың дамуын қадағалап, өмірінің соңына дейін барлық стильдегі және дәуірдегі джазды қолдады. Форт-Уэйн (Индиана штаты) және Луисвилл (Кентукки штаты) қалаларында өскен ол 1951 жылы Нью-Йорк қаласына көшер алдында Индиана университетінде көркем өнер саласында білім алды. Нью-Йоркте ол «Джаз әрекеті» деп атаған стильде сурет салды және өзінің поэзиясын оқыды, сондай-ақ ауызша жеткізудің жеке стилін дамытты. Ол Гринвич-Виллидждегі Бит буынының қатысушысы болды. Ол Джек Керуак пен Аллен Гинзберг, Лерой Джонс (кейіннен Амири Барака ретінде танылған), Грегори Корсо, Дайан Ди Прима, Боб Кауфман, Лоуренс Ферлингетти және тағы басқалармен бірге болды. Джоанс бір кезде ұлы джаз музыканты Чарли Паркермен бір бөлмеде тұрды. Баспагер Джон Кальдер атап өткендей, «Джоанс Гарлем мен Гринвич-Виллидждегі, 1950 және 60-шы жылдардағы Лондон, 60-шы жылдар мен 90-шы жылдардағы Париж, сондай-ақ басқа да еуропалық қалалар мен Малидегі Тимбуктудағы суретшілердің өмір салтына бейімделді, ол көптеген қыстарды өткізді». 1960 жылдардан бастап Джоанстың Мароккодағы Танжерде, содан кейін Тимбуктуда үйі болды. Ол сонымен қатар 1955 жылдың наурыз айында Чарли Паркер қайтыс болғаннан кейін Нью-Йоркте «Құс тірі» деген аңызды және граффитиді құрастырушы болды. 1990 жылдардың соңында Джоанс Сиэтлге көшіп, сол жерде және Ванкуверде, саяхаттары арасында, қайтыс болғанға дейін өмір сүрді. Ол 2001 жылы Before Columbus Foundation-нан американдық кітап сыйлығының өмір бойы жетістіктері үшін марапат алды. Тед Джоанс Британдық Колумбиядағы Ванкуверде қант диабетінің асқынуынан қайтыс болды. Оның 10 баласы болды және ол қыздарының бірін Сальвадор Далидің құрметіне Далин деп атады.

Тед Джоанс туралы эсселер

Мишель Фабр, "Тед Джоанс: Сюрреалистік гриот", "Харлемнен Парижде: Франциядағы афроамерикандық жазушылар 1840–1980", Иллинойс университеті, 1991. Роберт Эллиот Фокс, "Тед Джоанс және афроамерикандық әдеби канонның (b) бұзуы", MELUS, 29 том, 3/4 нөмірлер (2004 жылғы күз/қыс), Гейл әдебиет ресурстық орталығы. Амор Коли, "Қала бойынша дыбыстау: Тед Джоанстың «Құс тірі!» джаздық өнерлеу ретінде", "Бит драма: «Ұлы ойлау» буынының драматургтері мен қойылымдары", Блумсбери Метхен драма, 2016. Джоанна Паулик, "Тед Джоанстың сюрреалистік тарих сабағы", International Journal of Francophone Studies, 14 том, 1 және 2 нөмірлер (2011). doi: 10.1386/ijfs.14.1&2.221 1

Тед Джоанс кинода

(1964) Луи ван Гастерен, Амстердам. Тед Джоанс Пит Куайтердің заманауи джаз тобымен бірге өлең оқиды, YouTube-та фрагменті бар. Панафрикалық мәдени фестиваль / Festival panafricain d'Alger (1969) Уильям Клейн, Франция/Алжир. Тед Джоанс Арчи Шепп пен туарег музыканттарымен бірге өлең оқиды. (1971) Джон Джереми режиссерлік еткен, Валь Вилмердің фотосуреттері қолданылған. Тед Джоанстың өзінің танымал "Джаз – менің дінім" өлеңін оқыған фрагменті бар. (1994) Нью-Йорк университетінде Джек Керуак конференциясында. Сент-Луис қаласынан Догон еліне дейін (1999) BBC-нің "Ұлы теміржол саяхаттары" сериясының бір бөлігі. Режиссері Дэвид Хикман, сценарийін Дэнни Гловер жазған. Жоанс, Дэнни Гловер, Клайд Тейлор және басқалар Малиде. Уау! Тед Джоанс тірі! Курт Хеммер мен Том Ноффтың (2010) туындысы. Тед Джоансқа арналған құрмет, оның 2002 жылы Иллинойс штатының Палатин қаласындағы Харпер колледжінде оқыған фрагменті бар.