Кіріспе

Unix файлдарды басқару құралы

`ln` командасы – стандартты Unix командасы, ол қолданыстағы файл немесе каталогқа қатаң сілтеме немесе символдық сілтеме (symlink) жасау үшін пайдаланылады. Қатаң сілтеме пайдалану бірнеше файл атауларын бір файлмен байланыстыруға мүмкіндік береді, себебі қатаң сілтеме берілген файлдың inode-ына сілтеме жасайды, ал оның деректері дискіде сақталады. Ал символдық сілтемелер – басқа файлдарға атау арқылы сілтеме жасайтын арнайы файлдар. `ln` командасы әдепкі бойынша қатаң сілтемелерді жасайды, ал `-s` командалық жол параметрімен шақырғанда символдық сілтемелерді жасайды. Көптеген операциялық жүйелер каталогтарға қатаң сілтемелер жасауға тыйым салады, себебі мұндай мүмкіндік файлдық жүйенің құрылымын бұзуы және басқа құралдардың жұмысына кедергі келтіруі мүмкін. Дегенмен, `ln` командасын жоқ файлдарға символдық сілтемелер жасау үшін пайдалануға болады. Бұл команда Microsoft Windows үшін жеке пакет ретінде, UnxUtils жинағының бір бөлігі ретінде қолжетімді. Сондай-ақ, `ln` командасы IBM i операциялық жүйесіне де көшірілген.

Сілтемелер

Сілтемелер бір файлға бірнеше файл атауларының сілтеме жасау мүмкіндігін береді, мысалы, қатты сілтеме немесе жұмсақ сілтеме ретінде файл атауына көрсеткіш ретінде әрекет етеді. Қатты және жұмсақ сілтемелерді жасау командасы арқылы жүзеге асырылады. Атап айтқанда, қатты сілтемелер, қарапайым сілтемелер деп те аталады, файл атауын inode-пен байланыстыратын объектілер, демек, файлдың мазмұнымен тікелей байланысты. Дегенмен, қатты сілтемелерді тек бір файлдық жүйеде ғана жасауға болады, бұл кемшілікке айналуы мүмкін. Символдық сілтемелер – ерекше файлдар, олар файлдық жол ашылғанда, оның шешілу жолын өзгертеді, символды сілтемеде көрсетілген орынға бағыттайды. Символдық сілтеменің мазмұны – мақсатты жолдың жолы, оны командалық жол құралы арқылы тексеруге болады. Символдық сілтемеде әртүрлі жолдар болуы мүмкін, ол әзірге бар файлдың орнына сілтеме жасамайды. Мұндай символды сілтеме, символды сілтемеде көрсетілген орында файл құрылғанға дейін жұмыс істемейді. Ал, егер бар файл басқа орынға көшірілсе (немесе аты өзгертілсе), онда сол файлға жасалған символды сілтеме сәтсіз аяқталады.