Кіріспе

Коммерциялық емес табиғатта білім беру мектебі

NOLS – АҚШ-та орналасқан коммерциялық емес табиғатта білім беру мектебі. Ол экологиялық этиканы, техникалық дағдыларды, дала медицинасын, тәуекелді басқару және дұрыс шешім қабылдауды, сондай-ақ ұзақ дала экспедициялары мен дәстүрлі сыныптарда көшбасшылықты үйретуге арналған. Бұрын ол Ұлттық табиғатта көшбасшылық мектебі деп аталған, бірақ 2015 жылы бұл атау "NOLS" деген тәуелсіз атаудың пайдасына тоқтатылды. "NOLS" миссиясы – адамдар мен қоршаған ортаға қызмет ететін дала дағдыларын және көшбасшылықты үйретуде жетекші орын алу. NOLS алты құрлықта, әртүрлі жастағы адамдар үшін әртүрлі дала орталарында курстар өткізеді. Курстар көшбасшылықты және техникалық дағдыларды қамтиды, оларға рюкзакпен саяхаттау, каноэ, тау өзенінде каякпен жүзу, пактафтинг, үңгірлерді зерттеу, тау шаруасы, балық аулау, атпен жүру, теңіз каяк, альпинизм, рафтинг, желкендеу, шаңғы тебу, сноуборд және дала медицинасы кіреді. NOLS 280 000-нан астам студентті оқытқан. Барлық курстарға Юта университеті, Колорадоның Батыс мемлекеттік университеті немесе Орталық Вайоминг колледжі арқылы академиялық кредит алуға болады. NOLS көптеген колледждермен және университеттермен тікелей кредит алу келісімдеріне ие. NOLS штаб-пәтері Вайоминг штатының Ландер қаласында орналасқан.

Алғашқы жылдар

NOLS 1965 жылы Пол Петзольдт, альпинист және Армияның 10-шы тау дивизиясының мүшесі, үш бай Ландер тұрғынының қолдауымен (Эд Брис, заң шығарушы және Петзольдттің інісі; Джек Николас, заң шығарушы; және Уильям Эриксон, дәрігер) құрылды. Брис, Николас және Эриксон алғашқы қордың ядросын құрады. Петзольдт сонымен қатар Outward Bound бас нұсқаушысы болған және сыртқы басшылық дағдыларын жетілдіруге баса назар аударатын мектеп құруды қалады. Алғашқы оқу орталығы 1965 жылы Вайоминг штатының Ландер қаласында Синкс каньонында ашылды. 1965 жылдың 8 маусымы – ұйымның құрылған күні және алғашқы сапардың басталуы. 100 ер адамнан тұратын студенттер тобы Жел өзені жотасына аттанды. Бастапқыда NOLS сыртқы сапарларға қажетті жабдықтарды қамтамасыз етуде қаржылық қиындықтарға тап болды, сондықтан Петзольдт және оның алғашқы командасы Salvation Army ұйымынан алған сыйлықтардан жасалған «форма» ойлап тапты. Бұл сыртқы оқу сапарының білім беру саласындағы маңызды қадам болды. «Vision 2020» жоспарымен ұйым қызметкерлер мен студенттер арасында әртүрлі қоғам құруға, сондай-ақ әлеуметтік жағдайы нашар топтарға қол жеткізуге және оларды қолдауға міндеттенді. 2021 жылдан бастап NOLS түрлі этностың өкілдеріне, ЛГБТҚ+ деп өзін анықтайтындарға және әйелдерге арналған экспедициялар ұсынады. Бұған қоса, NOLS стипендиялар мен шәкіртақы бағдарламаларын ұсынады, бұл сыртқы саяхат бағдарламаларына қатысу мүмкіндігі шектеулі адамдарға да қатысуға мүмкіндік береді.

Ешбір із қалдырмау ұлттық бағдарламасы

"Жерді таза қалдыру" ұлттық бағдарламасы 1960 жылдары АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман шаруашылығы қызметі адамдардың саны артып келе жатқан мемлекеттік жерлерді күтуге көмектесу жолдарын іздеген кезде басталды. 1990 жылдардың басында NOLS бағдарлама бойынша Орман шаруашылығы қызметімен ынтымақтастықта жұмыс істеді. 1994 жыл "Жерді таза қалдыру" сыртқы этика орталығының құрылған жылы, бұл коммерциялық емес ұйым. "Жерді таза қалдыру" принциптері экологиялық нашарлауға әкелетін әлеуметтік және қоршаған ортаға тигізетін зиянды азайтуға бағытталған. Бағдарлама далалық кемпинг кезінде қалай мінез-құлық тану керектігі туралы нұсқаулар беру үшін білім беру құралы ретінде қызмет етеді. Жеті принцип: алдын ала жоспарлап, дайындалыңыз. Төзімді беттерде саяхаттаңыз және кемпинг жасаңыз. Қалдықтарды дұрыс тастаңыз. Тапқан нәрсеңізді өз орнында қалдырыңыз. Оттың зиянын азайтыңыз. Жабайы жануарларды құрметтеңіз. Басқа келушілерге жайлы жағдай жасаңыз.

NOLS Далалық медицина

1990 жылы Мелисса Грей мен Бак Тилтон Колорадо штатының Питкин қаласында Stonehearth Outdoor Learning Opportunities (SOLO) компаниясының батыс бөлімшесі ретінде Wilderness Medicine Institute (WMI) институтын құрды. 1999 жылы ол NOLS компаниясымен сатып алынды. Қазір ол NOLS Wilderness Medicine деп аталады. Институт 2002 жылдың жазына дейін штаб-пәтерін Питкинде (Колорадо штаты) сақтап келді, содан кейін кеңселер мен әкімшілік қызметкерлер Ландерге (Вайоминг штаты) және жаңадан аяқталған NOLS халықаралық штаб-пәтеріне көшірілді. 2007 жылдың қаңтар айында WMI Американың оңтүстік-шығысында дала медицинасы курстарын ұсыну мақсатында Cullowhee, NC қаласындағы Landmark Learning компаниясымен серіктестікке келді. Содан кейін, 2010 жылы WMI REI Co-op компаниясымен серіктестік құрып, REI Outdoor School (қазіргі REI Experiences) арқылы дала медицинасы курстарын ұсынды.

Көшбасшылық

Лидерлік білімі – NOLS оқу бағдарламасының ерекше белгісі. NOLS идеалды лидерлік қасиеттерін анықтау үшін төрт рөл мен жеті дағдыны негіз ретінде пайдаланады. Оқу бағдарламасының мақсаты – студенттерді лидерлік дағдыларын және командалық жұмысты қолданып, шалқары, бейкүндеу аймақтардағы саяхаттар кезінде туындайтын қиындықтарды еңсеруге баулу. Лидерліктің төрт рөлі: белгіленген лидерлік, белсенді ізбасарлық, құрдастардың лидерлігі және өзін-өзі басқару. Лидерліктің жеті дағдысы: экспедициялық мінез-құлық, көзқарас және іс-қимыл, коммуникация, ой-шешім қабылдау, өзін-өзі тану, қиындықтарға төзімділік және құзыреттілік. Экспедициялық мінез-құлық – оң көзқарас, басқаларға құрмет, топ мүшелерінің қажеттіліктерін сезіну және жеке мүддеден жоғары топ мүддесін қоюға дайындық. NOLS оқытуынша, жақсы экспедициялық мінез-құлық арқылы ғана топтар жеке адамның өз күшімен жеткізе алмайтын мақсаттарға қол жеткізе алады. Барлық NOLS курстарының табысты ынтымақтастығының негізі – экспедициялық мінез-құлық. Құзыреттілік – дала дағдыларын меңгеру, жеке өсуге және білім алуға ұмтылу. Коммуникация – ауызша және ауызша емес деңгейде жеке және топпен тиімді байланыс орнату. Ой-шешім қабылдау – топқа пайдалы, сыртқы және ішкі жағдайларды ескере отырып, шешімдер қабылдау. Қиындықтар мен белгісіздікке төзімділік – түрлі қиындықтарға бейімделу және тыныш, нақты, тиімді жауап беру қабілеті. Лидерлік оң көзқарасты сақтап, мәселелерді жауапкершілікпен шешуі керек. Өзін-өзі тану – жеке қажеттіліктерді түсіну, интерпретациялау және оларға жауап беру, сондай-ақ күшті және әлсіз жақтарды анықтап, оларды толықтыру. Бұл дағды далада өте маңызды, өйткені ол адамға өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауға мүмкіндік береді. Өз қауіпсіздігі мен денсаулығына қамқорлық ету – тиімді жұмыс істеу және дұрыс шешімдер қабылдау үшін маңызды. Көзқарас және іс-қимыл – топты басқаруға бастама көтеріп, топты мақсатқа жеткізу мүмкіндіктерін көру.

Сыртқы дағдылары

NOLS курстарында рюкзакпен саяхаттау, каноэде жүзу, үңгірлерді зерттеу, тау шаңғысымен сырғанау, балық аулау, жылқымен саяхаттау, альпинизм, рафтинг, өзенде каякпен жүзу, желкендесу, теңіз каягы, шаңғы тебу, сноуборд және т.б. сияқты дағдылар оқытылады. Студенттер сыртқы ортада қалай дұрыс жабдық, киім таңдау және өзін-өзі қамтамасыз етуге үйренеді. Олар аурулардың алдын алу үшін дұрыс гигиенаның маңызды екенін біледі. "Із қалдырмау" принциптері студенттерге табиғатта минималды әсермен қалай саяхаттау керектігін көрсетеді. Сонымен қатар, жәндіктер, орман өрттері, қолайсыз қар жағдайлары және түндегі суық сияқты басқа да мәселелер де бар. Маңыздысы, жылдар бойы, соның ішінде 1993, 2007 (тәжірибелі NOLS жетекшісіне қатысты), 2015 және 2018 жылдары тік тік жардан құлау (осы 4/5 сыныптағы жерде қате қадам өлімге әкелуі мүмкін) және құлаған тастар салдарынан қайғылы оқиғалар болды. Басқа оқиғалардың ішінде 2005 жылы SquareTop Mountain маңында ауыр жарақат алған рюкзакпен саяхаттаушының эвакуациясы және 2006 жылы мемлекеттік іздеу-құтқару қызметтерінің қатысуымен болған, көрінетіндей кездейсоқ құлаудан туындаған өлім жағдайы бар. АҚШ Орман шаруашылығы қызметі Винд Ривер жотасындағы өлім-жітімдердің ресми саны туралы жаңартылған жиынтық мәліметтер ұсынбайды. 1999 жылы тағы бір адамның қаза болғаны болжалды, бірақ студент Томас Наззароның денесі табылған жоқ.

NSHSS және NOLS

Ұлттық орта мектеп оқушылары қоғамы мен NOLS командасы NSHSS мүшелерін жетекшілік қабілеттерін дамытуға ынталандыру үшін бірлесіп жұмыс істейді.

Юта университеті мен NOLS

NOLS студенттері NOLS курстарын оқу арқылы Юта университетінен академиялық кредиттер алу мақсатында Юта университетінің Парктер, Демалыс және Туризм кафедрасымен ынтымақтаса жұмыс істейді.