Кіріспе

RealVideo, немесе Real Video деп те жазылады, RealNetworks компаниясы әзірлеген меншік видеоны қысып тастау форматтарының жиынтығы. Бұл форматтың нақты түрі нұсқасына байланысты өзгереді. Ол алғаш рет 1997 жылы жарық көрді және 2008 жылға қарай 10-шы нұсқаға жетті. RealVideo көптеген платформаларда қолдау көрсетіледі, оның ішінде Windows, Mac, Linux, Solaris және бірнеше ұялы телефондар бар. RealVideo көбінесе RealAudio-мен бірге қолданылады және RealMedia (.rm) контейнерінде ұсынылады. RealMedia – бұл желі арқылы жіберілген кезде қаралатын ағынды медиа форматы ретінде пайдалануға ыңғайлы. Ағынды бейне арқылы тікелей эфирде теледидар көруге болады, себебі ол бейненің барлық бөлігін алдын ала жүктеуді қажет етпейді.

Технология

RealVideo-ның алғашқы нұсқасы 1997 жылы жарияланды және H.263 форматына негізделген. Сол кезде RealNetworks компаниясы Iterated Systems компаниясының ClearVideo технологиясына лицензия алып, оны RealVideo Fractal Codec деп атады. Бірақ ClearVideo қолдауы келесі RealVideo нұсқасында жасырын түрде тоқтатылды. RealNetworks компаниясы меншік видео форматына көшкенге дейін RealVideo 8-ге дейін H.263 пайдалануды жалғастырды. RealVideo кодектері төрт таңбалы кодтармен анықталады. RV10 және RV20 – H.263 негізіндегі кодектер. RV30 және RV40 – RealNetworks компаниясының H.264 негізіндегі кодектері. Бұл идентификаторлар шатасу тудыруы мүмкін, себебі адамдар RV10-ды RealVideo нұсқасы 10 деп қателесуі мүмкін, ал шындығында ол RealVideo-ның алғашқы нұсқасы. RealVideo 10 RV40-ты қолданады. RealVideo-ны RealMedia файлынан ойнатуға болады немесе Real Time Streaming Protocol (RTSP) протоколын пайдаланып желі арқылы ағынды түрде көрсетуге болады, RTSP – IETF әзірлеген медиа ағындары үшін стандартты протокол. Дегенмен, RealNetworks RTSP-ті тек қосылысты орнату және басқару үшін қолданады. Видео деректері олардың меншікті Real Data Transport (RDT) протоколы арқылы жіберіледі. Бұл тәсіл сынға ұшырады, өйткені RealVideo-ны басқа ойнатқыштармен және серверлік бағдарламалық қамтамасыз етумен пайдалану қиын болды. Бірақ ашық кодты MPlayer жобасы қазір RDT ағындарын ойната алатын бағдарламалық жасақтаманы жасады. Нақты уақыт ағынын жеңілдету үшін RealVideo (және RealAudio) әдетте тұрақты бит жылдамдығымен кодтайды, сондықтан әр секунд сайын желіге бірдей көлемде дерек жіберіледі. Жақында RealNetworks RealMedia Variable Bitrate (RMVB) деп аталатын өзгермелі бит жылдамдығы түрін енгізді. Бұл бейне сапасын жақсартуға мүмкіндік береді, бірақ бұл формат ағындық трансляцияға қолайсыз, себебі белгілі бір бейне ағынына қанша желі сыйымдылығы қажет екенін болжау қиын. Жылдам қозғалыс немесе тез ауысатын көріністері бар бейнелерге жоғары бит жылдамдығы қажет. Егер бейне ағынының бит жылдамдығы күрт өссе, ол желі арқылы деректерді беру жылдамдығынан асып кетуі мүмкін, нәтижесінде бейне үзілуі мүмкін. RealNetworks компаниясы RealVideo және RealAudio кодектерінің бастапқы коды RPSL лицензиясы бойынша қолжетімді емес екенін мәлімдейді. Бастапқы код тек RCSL лицензиясы бойынша қолжетімді, коммерциялық мақсатта қолдау көрсетілмейтін процессорлар мен операциялық жүйелерге порттау үшін. RealNetworks RealVideo және RealAudio үшін зияткерлік меншік құқығының көп бөлігіне ие болғанымен, RealNetworks осы кодектердің кейбір аспектілері үшін үшінші тарап технологиясына лицензия берді. RealNetworks бұл технологияны ашық кодты лицензия бойынша лицензиялауға құқығы жоқ екенін айтады.

RealVideo ойнатқыштары

RealVideo-ның ресми ойнатқышы – RealNetworks RealPlayer SP, қазіргі уақытта 15-ші нұсқада, және Windows, Macintosh және Linux сияқты әртүрлі платформалар үшін қолжетімді. MPlayer және Media Player Classic сияқты бірнеше басқа ойнатқыштар да бар. Олардың көпшілігі бейнені ойнату үшін ресми RealPlayer-ден динамикалық байланысты кітапханаларды (DLL) пайдаланады, сондықтан RealPlayer орнатылған болуы керек (немесе, кем дегенде, нақты ойнатқыш емес болса, DLL-дер). Дегенмен, FFmpeg-тің libav* кітапханалары (және оның DirectShow баламасы ffdshow) RealVideo-ны ойната алады және RealPlayer немесе оның кез келген бөлігін қажет етпейді. Windows 9x жүйесінде жұмыс істейтін RealPlayer-дің соңғы нұсқасы RealPlayer 8 болып табылады, бірақ бұл нұсқаны RealPlayer 9 және 10 файлдарын ойнату үшін оңай өзгертуге болады, Microsoft-тың тегін таратылымынан RealPlayer 10-нан үш DLL файлын (кодектер мен плагиндер) қолмен қосу арқылы, бұл файлдар RealPlayer 8 Basic-ке кірмейді. RealNetworks сонымен қатар ашық кодты Helix ойнатқышын жасады, бірақ Helix жобасында RealVideo-ға қолдау шектеулі, себебі RealNetworks әлі де кодектерді меншік құқығында ұстап тұр. RealPlayer RealVideo ағындарын жазбайды, ал RealNetworks бұл мүмкіндікті пайдаланушыларды бейнелерді көшіруден алға тарту үшін телеарналар, киностудиялар және музыка лейблдері сияқты контент иелеріне жариялады. Алайда, ағындарды кейінірек қарау үшін файлдарға сақтай алатын басқа да бағдарламалық қамтамасы бар. Мұндай көшіру, "уақытты ығыстыру" деп белгілі, көптеген елдерде заңды.

Видеоны сығыстыру форматтары мен кодектер нұсқалары

RealVideo файлдары бірнеше әртүрлі бейне сығу форматтарын қолданып қысылады. Әрбір бейне сығу форматы төрт әріпті кодпен белгіленеді. Төменде бейне сығу форматтарының тізімі және олардың қай нұсқада пайда болғандығы көрсетілген:

RV10

: RealVideo 1.0, H.263 негізінде (RealPlayer 5 құрамына енген)

RV20

: RealVideo G2 және RealVideo G2+SVT, сонымен қатар h.263 негізінде құрылған (RealPlayer 6-мен бірге келген). SVT (Scalable Video Technology) – нашар қуатты компьютерлерде төмендетілген кадр жиілігінде (кадрларды жіберіп алу) декодтауға мүмкіндік беретін мүмкіндік.

RV30

: RealVideo 8, көбінесе H.264 стандартының алғашқы нұсқасына негізделген деп саналады (RealPlayer 8 құрамында келген).

RV40

: RealVideo 9, H.264 негізінде жасалған болуы мүмкін (RealPlayer 9 құрамына кіреді). : RealVideo 10, сонымен қатар RV9 EHQ (RealPlayer 10 құрамына кіреді). Бұл RV9 форматы үшін жақсартылған кодтаушыны білдіреді, ол RV9 ойнатқыштарымен толық кері үйлесімді. Формат және декодер өзгерген жоқ, тек кодтаушы ғана жаңартылды. Осының салдарынан, ол сол FourCC кодын пайдаланады.

RV60

: RealMedia HD (RealVideo 11), HEVC-ге негізделген болуы мүмкін (RealPlayer 18-ге қосылған). 2018 жылдың сәуірінде RealNetworks кодтау жылдамдығы және сығылу тиімділігінің сынақ нәтижелерін жариялады. Олардың сынақтары RealMedia HD-ді HEVC, H.264 және VP9 кодтағыштарымен салыстырды. Нәтижелерге сәйкес, RealMedia HD жоғары сапа деңгейінде HEVC-ге қарағанда жақсы сығылуды қамтамасыз етті. RealMedia HD сондай-ақ, салыстырарлық күрделілік параметрлерінде x265 және VP9-дан жылдам болды. RealPlayer-дің ең соңғы нұсқасы кез келген RealVideo файлын ойната алады, сондай-ақ FFmpeg қолданатын бағдарламалар да ойната алады. Басқа бағдарламалардың барлық бейне сығылу форматтарын қолдауы мүмкін емес. RV50-ге дейінгі декодерлік кодтан өзге, FFmpeg RV10 және RV20 кодтағыштарының ашық кодтарын да қамтиды.