Кіріспе

Солтүстік Американың шығыс жағалауындағы ең үлкен лагуна – Памлико саунд ( /p//æ//m//l//ᵻ//k//oʊ/ PAMlik oh) Солтүстік Каролина штатында орналасқан ірі сағалық лагуна. Солтүстік Американың шығыс жағалауындағы ең үлкен лагуна болып табылатын Памлико саунд 129 км (80 миль) ұзын және кең. Ол Альбемарл саңы, Курритук саңы, Кроатан саңы, Роанок саңы, Памлико саңы, Богу саңы, Бэк саңы және Кор саңы сияқты ұқсас лагуналардың үлкен, өзара байланысты желісінің бір бөлігі. Біріккен сағаның ауданы 11 601 км² (4479 шаршы миль) және ол АҚШ-тағы Чесапик шығанағынан кейін екінші орында тұрады. Памлико саунд Атлант мұхитынан сыртқы жағалау аралдарымен бөлінген, бұл төменгі, құмды бөгеттік аралдардың тізбегі, оған Кейп Хатерас ұлттық жағажай паркі, Кейп Лукут ұлттық жағажай паркі және Пи Айленд ұлттық қорығы кіреді. Альбемарл-Памлико саңы Американың Ұлы Сулар Коалициясы мойындаған он тоғыз ірі судың бірі.

Гидрология

Памлико сағаты солтүстікке қарай Роанок сағасы мен Кроатан сағасы арқылы жалғасқан жолдар арқылы Альбемарл сағатымен байланысты. Кор сағасы Памликоның тар оңтүстік бөлігінде орналасқан. Оны батыстан Неузе және Памлико өзендері (соңғысы Тар өзенінің сағасы) және шығыстан Атлант мұхитына қарай ашылатын Орегон шығанағы, Хаттерас шығанағы және Окракок шығанағы сумен қамтамасыз етеді. Теңіздің тереңдігі әдетте шамалы, ал су деңгейі жел мен барометрлік қысымға байланысты өзгереді. Бұл әсер салалы өзендерде күшейеді, онда жел өзендердің бағытымен бірге соққанда және күшті болғанда су деңгейі үш сағат ішінде екі футқа дейін өзгеруі мүмкін. Сағаның аты оның құрлық жағалауында тұрған Памико тайпасының есімімен байланысты, ал Рали экспедициялары (шамамен 1584 ж.) оларды Памуик деп атаған. 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында АҚШ Атом энергиясы жөніндегі комиссиясы Памилико сағасының үш жерін атом бомбасын сынау алаңы ретінде қарастырған. Памилико сағасының бір бөлігі Лежун лагері үшін бомбалау және оқу полигоны ретінде пайдаланылады. 1987 жылы Конгресс Альбемарл-Памлико сағасын "ұлттық маңызы бар саға" деп жариялады.

Жабайы табиғат

Жағалау аймақтарында көптеген су құстарының ұя салатын жерлері бар, оның ішінде Сыртқы жағалаудағы Пи Айленд Ұлттық жануарлар қоры және материктегі Суонквартер Ұлттық жануарлар қоры бар. Қаңтар және ақпан айларының басында мұрындықтар, мысалы, арпалы тұнбалар сирек кездеседі. Оутер Бэнк және Кейп Хаттерас жағалауларында сирек кездесетін түрлерді қоса алғанда, көптеген киттер кездеседі, мысалы, қанатты киттер, Кувье тұмсықты киттері және косаткалар. Атлантикалық сұр киттер (қазір жойылған), Солтүстік Атлантикалық оң киттер (қатерлі түрде жойылып бара жатқан) және Солтүстік Атлантикалық горбаты киттер бұрын кең таралған. Құрып бара жатқан түрлер, мысалы, терілі торналар, кит акулалары және баскинг акулалары да осы су айдынына келеді. Су айдынында қызыл барабан, дақты форель, палтус, жолақты бас (жергілікті халық оны тас балық деп атайды), крокер, нүктелі балық, помпано, король балығы және көк балық сияқты әртүрлі балық түрлері де бар. Бұған қоса, көк краб, креветка, устрица және қабықшалы моллюскалар сияқты моллюскалардың популяциясы да жақсы күйде.