Кіріспе

Компьютерлерде кездесетін цифрлық схема.

Барелдік ауыстырғыш – бұл дерек сөзін кез келген реттік логиканы қолданбай, тек таза комбинациялық логика арқылы белгілі бір санға қадаммен жылжыта алатын цифрлық схема, яғни ол өзінен екілік амалдарды қолдайды. Дегенмен, теориялық тұрғыдан, ол шектелген мөлшерде (мысалы, мекенжай генерациялау блогы үшін) логикалық солға жылжу сияқты бірлік амалдарды жүзеге асыру үшін де қолданылуы мүмкін. Барелдік ауыстырғышты жүзеге асырудың бір жолы – ауысу қашықтығына байланысты бір мультиплексордың шығысы келесі мультиплексордың кірісіне қосылатын мультиплексорлар тізбегі арқылы іске асыру. Барелдік ауыстырғыш көбінесе заманауи микропроцессорларда n биттерді жылжыту және айналдыру үшін қолданылады, әдетте бір сағат циклы ішінде. Мысалы, A, B, C және D кірістері бар төрт биттік барелдік ауыстырғышты қарастырайық. Ауыстырғыш ABCD биттерінің ретін DABC, CDAB немесе BCDA ретінде өзгерте алады; мұндай жағдайда биттер жоғалмайды. Яғни, ол барлық шығыстарды оңға қарай үш позицияға дейін жылжыта алады (және осылайша A, B, C және D биттерінің кез келген айналымдық комбинациясын жасауға мүмкіндік береді). Барелдік ауыстырғыштың алуан түрлі қолданыстары бар, оның ішінде ол микропроцессорлардағы (ААБ-мен бірге) пайдалы компонент болып табылады.

Қолданылуы

Барельді ауыстырғыштың кең таралған қолданылуы – жылжымалы нүктелік арифметиканы аппараттық түрде іске асыру. Жылжымалы нүктелі қосу немесе алу операциясында екі санның маңызды бөліктері үйлестірілуі керек, ол үшін кіші санды үлкен санның экспонентасына теңелгенше оңға жылжыту және оның экспонентасын арттыру қажет. Бұл экспоненталардың айырмасын есептеп, барельді ауыстырғышты пайдаланып кіші санды бір цикл ішінде осы айырмаға сәйкес оңға жылжыту арқылы жасалады.