Ирландиялық гитар виртуозы: Рори Галлахердің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ирландиялық гитарист (1948–1995)

Уильям Рори Галлахер (2 наурыз 1948 – 14 маусым 1995) – ирландиялық музыкант және ән жазушы. Ол гитарадағы виртуоздық стилімен танымал және оны "ешқашан естімеген ең ұлы гитарист" деп атайды. Rush тобының Алекс Лифесон, Queen тобының Брайан Мей және Эрик Клэптон сияқты көптеген гитаристер Галлахердің өнерінен шабыттанғанын айтты. 1972 жылы ол Melody Maker журналы бойынша «жылдың гитарисі» атанды.

1966 жылы Галлахер «Taste» блюз-рок триосын құрды, ол Ұлыбританияда орташа коммерциялық сәттілікке қол жеткізді. «Taste» тобы тарағаннан кейін Галлахер жеке карьерасын бастады, 1970-ші және 1980-ші жылдары музыка шығарып, бүкіл әлемде 30 миллионнан астам жазбасын сатты. 1980-ші жылдары музыка индустриясындағы өзгерістер мен денсаулығының нашарлауына байланысты Галлахердің танымалдылығы төмендеді. 1995 жылы оған бауыр трансплантациясы жасалды, бірақ сол жылы 47 жасында Лондон қаласында туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Галлахер 1948 жылы Ирландияның Донегал графтығындағы Баллишаннон қаласында Дэниел мен Моника Галлахердің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Ирландияның Электр Энергиясымен Камтамасыз ету Бордында жұмыс істеді, олар қаланың үстіндегі Эрн өзенінде Каталин сарқымасы гидроэлектр стансасын салып жатқан еді. Ол аккордеонда ойнап, Донегал графтығындағы Tír Chonaill Céilí тобында ән шырқады. 1949 жылы отбасы Дерри қаласына көшіп келді, сол жылдың соңында Галлахердің інісі Донал дүниеге келді. Донал Галлахердің мансабының көп бөлігінде оның менеджері болды. 1956 жылы Галлахер, анасы және інісі Коркқа көшіп барды, онда Галлахер Солтүстік Монастырь мектебінде оқыды. Галлахер ерте жасынан-ақ музыкалық қабілетін танытты. Радиодан Лонни Донеганды естігеннен кейін ол скиффлге қызығушылық танытты. Донеган АҚШ-тан шыққан блюз және фолк орындаушыларының әндерін жиі орындады. Ол толығымен радио және теледидар бағдарламаларына сүйенді. BBC кейде блюз әндерін орындайтын, ал ол гитараға арналған әндер кітабын тауып, онда блюз әндерінің авторларының есімдерін анықтады. Мектепте оқып жүргенде Бадди Холли мен Эдди Кокранның әндерін орындаған ол Мэдди Уотерстің музыкасында ең үлкен шабыт көзін тапты. Ол фолк, блюз және рок музыкасымен тәжірибе жасауды бастады. Альбомдарды таба алмағандықтан немесе сатып ала алмағандықтан, Галлахер кешкі уақытта Radio Luxembourg және AFN радиоларын тыңдады, олар оны ең көп қозғалтқан әншілер мен музыканттарға жеткізді. Ол өзінің музыкалық жолында кездескен және алға жылдамдағанда сілтеме жасайтын әсерлі тұлғаларға Вуди Гатри, Биг Билл Брунзи және Лид Белли кірді. Ән айтумен және кейіннен гармоникасына тірек қолданып, Галлахер слайд-гитарада ойнауды өзі үйренді. Сонымен қатар, музыкалық дамуының келесі бірнеше жылында Галлахер альт-саксофон, бас, мандолина, банджо және Coral электр ситарында әртүрлі деңгейде ойнауды үйренді. Орта мектеп шағында ол әртүрлі блюз стильдерімен белсенді түрде тәжірибе жасады. Галлахер мектептен кейін ирландтық шоу-топтарымен ойнай бастады, ол әлі жасөспірім болатын. 1963 жылы ол Фонтана деген секстетке қосылды, ол сол кездегі танымал хит әндерді орындады. Олар Ирландия мен Ұлыбританияда гастрольдік сапарлар жасады, оның Stratocaster гитары үшін төлемдерді төлеуге қажетті ақшаны тапты. Галлахер топтың репертуарына әсер ете бастады, ол негізгі поп музыкасынан ауысып, Чак Берридің әндеріне жақын болды, ал 1965 жылы ол сәтті түрде Фонтананы "The Impact" тобына айналдырды, құрамы өзгерген R&B тобы Ирландия мен Испанияда концерттер берді, содан кейін Лондонға тарап кетті. 1966 жылы Галлахер Ирландияға оралды және Корктегі басқа музыканттармен тәжірибе жасап, өзінің тобын құруға шешім қабылдады.

Gallagher was born to Daniel and Monica Gallagher in Ballyshannon, County Donegal, Ireland, in 1948. His father was employed by the Irish Electricity Supply Board, who were constructing Cathaleen's Fall hydroelectric power station on the Erne River above the town. He played the accordion and sang with the Tír Chonaill Céilí Band in County Donegal. In 1949, the family moved to Derry City, where Gallagher's younger brother Dónal was born later that year. Dónal would act as Gallagher's manager throughout most of his career. In 1956, Gallagher, his mother, and his brother moved to Cork, where Gallagher attended North Monastery School. Gallagher displayed musical aptitude at an early age. Gallagher was initially attracted to skiffle after hearing Lonnie Donegan on the radio. Donegan frequently covered blues and folk performers from the United States. He relied entirely on radio programs and television. Occasionally, the BBC would play some blues numbers, and he slowly found some song books for guitar, where he found the names of the actual composers of blues pieces. While still in school, playing songs by Buddy Holly and Eddie Cochran, he discovered his greatest influence in Muddy Waters. He began experimenting with folk, blues, and rock music. Unable to find or afford record albums, Gallagher stayed up late to hear Radio Luxembourg and AFN where the radio brought him his only exposure to the actual songwriters and musicians whose music moved him most. Influences he discovered, and cited as he progressed, included Woody Guthrie, Big Bill Broonzy, and Lead Belly. Singing and later using a brace for his harmonica, Gallagher taught himself to play slide guitar. Further, throughout the next few years of his musical development, Gallagher began learning to play alto saxophone, bass, mandolin, banjo, and the Coral electric sitar with varying degrees of proficiency. By his mid teens, he began experimenting heavily with different blues styles. Gallagher began playing after school with Irish showbands, while still a young teenager. In 1963, he joined one named Fontana, a sextet playing the popular hit songs of the day. The band toured Ireland and the United Kingdom, earning the money for the payments that were due on his Stratocaster guitar. Gallagher began to influence the band's repertoire, beginning its transition from mainstream pop music, skirting along some of Chuck Berry's songs and by 1965, he had successfully moulded Fontana into "The Impact", with a change in their line up into an R&B group that played gigs in Ireland and Spain until disbanding in London. In 1966, Gallagher returned to Ireland and, experimenting with other musicians in Cork, decided to form his own band.

Дәмділігі

Шоу-бэндтерде музыкалық тәжірибе жинағаннан кейін және 1960-шы жылдардың басында бит-топтардың күшейіп келе жатқан танымалдылығының ықпалымен Галлахер 1966 жылы The Taste тобын құрды, кейіннен оны жай ғана Taste деп атады. Бұл блюз-рок және R&B стиліндегі қуатты трио болатын. Бастапқыда топқа Галлахермен бірге екі корк музыканты – Эрик Киттернгем (2013 жылы қайтыс болды) және Норман Дамери кірді. Бірақ 1968 жылға қарай олардың орнына Белфасттан келген екі музыкант келді: Галлахер гитарада және вокалда, Джон Уилсон – барабаншы, ал Ричард Маккракен – бассист. Шығармашылық даулар мен менеджмент мәселелері топтың тарауына себеп болды. Галлахер: «Біз өміріміздің табиғи соңына жеттік. Барабаншы джаз ойнағысы келді, ал мен блюз ойнағым келді. Сонымен қатар, бізде заңдық мәселелер тудырған менеджменттік қиындықтар да болды. Taste тарағаннан кейін мен келісімшарт бойынша алты ай бойы өнер көрсетуге мүмкіндік алмай қалдым», – деді. 1977 жылғы сұхбатта ол тікелей айтты: «Барлығы жақсы аяқталды, бірақ мен өте жаман адам болған менеджерімнен құтылуды қаладым. Ол мені жамандау үшін барлық әңгімелерді таратты». Рори Галлахердің інісі Донал, оның менеджері болғаннан кейін, бұрынғы менеджері Эдди Кеннедиді роялти төлемдерін қайтару үшін сотқа берді. Осы оқиға Галлахерді болашақта «үлкен» менеджменттік келісімдерді іздеуден сақтандырды, және ол Led Zeppelin менеджері Питер Гранттың ұсынысын кейін қабылдамады. Топтың аяқталу кезеңінде қарым-қатынас шиеленісті болды. Уилсон Глазгодағы концертте қосымша нөмір орындау үшін сахнаға қайта шығудан бас тартты, ал Галлахер олардың Уайт аралы фестивалінде бір-бірімен сөйлеспегенін мәлімдеді. Олар 1970 жылғы Рождествоға дейін соңғы рет бірге өнер көрсетті.

Жеке мансап

Taste тобының таралуынан кейін Галлахер өзінің жеке атымен гастрольдеп жүрді, бұл ретте Deep Joy тобының бұрынғы бас гитарисі Джерри Макэвойды Галлахердің аттас дебюттік альбомында ойнауға шақырды – "Rory Gallagher". Осылайша Галлахер мен Макэвой арасындағы жиырма жылдық музыкалық қарым-қатынас басталды, ал топтың үшінші мүшесі барабаншы Уилгар Кэмпбелл болды. Дегенмен, осы кезеңдегі бірнеше альбомы Ұлыбритания альбомдар тізіміне енгеніне қарамастан, Галлахер кең танымал жұлдыз мәртебесіне жете алмады. Галлахер бірнеше сұхбаттарында Ван Моррисон мен одан бұрын, кейін Фил Линотт пен Thin Lizzy-ге дейін халықаралық деңгейде танымал ирландтық артистер болмағанын айтты. Род де'Ат барабанда, ал Лу Мартин клавишада 1973 және 1976 жылдар аралығында бірге өнер көрсетті. Бірақ ол ақырында бас гитара, гитара және барабанға дейін құрамын қысқартты, соның нәтижесінде оның тобы қуатты триоға айналды. 1975 жылдың қаңтар айында Rolling Stones Голландияның Роттердам қаласында Black and Blue альбомы бойынша жұмысты жалғастыру үшін жиналғанда, Мик Тейлордың орнына жаңа гитаристерді іздеді. Галлахер "жағдайды көру үшін" топпен джем-сессияға қатысты, бірақ жеке мансабына риза болғандықтан топқа қосылмады. 1975 жылы Галлахердің Polydor компаниясымен келісімі аяқталып, ол Chrysalis Records компаниясымен келісімшартқа отырды. Олардың сол кездегі үміті – Chrysalis оған бұрын ешқашан болмаған жақын, жеке назар берсін. Олар оны толыққанды қолдауға ниеттенген. Chrysalis компаниясымен алғашқы байланыстар Галлахердің өзінің жұмысына қатаң көркемдік бақылауды ұнатқанын көрсетті: Calling Card альбомын жасағанда ол продюсер Роджер Гловердің дыбысты тазалау әрекетіне қарсылық көрсетті, Эллиот Мазер жасаған микстерді қабылдамады және Крис Райт "Edged in Blue" әнін қысқартып, оны сингл ретінде шығаруды және альбомның атын оған сәйкес өзгертуді ұсынғанда "ашуға булықты". Chrysalis кезеңіндегі басқа да шығарылымдардың ішінде Photo Finish және Top Priority бар. Ол екі "Peel Sessions" жазды (екісі де 1973 жылдың ақпанында және бірдей тректерді қамтыды), бірақ тек біріншісі ғана эфирге шықты. Little Feat және Роджер МакГиннмен бірге Галлахер 1977 жылы Германияның Эссен қаласындағы Grugahalle концерт залында өткен алғашқы Rockpalast концертіне қатысты. Галлахер 1970-ші жылдардың ортасында Джерри Ли Льюис пен Мадди Уотерспен олардың жеке лондондық сессияларында жұмыс істеді. Ол Лонни Донеганның 1978 жылғы Puttin' on the Style альбомында ойнады.

After the break up of Taste, Gallagher toured under his own name, hiring former Deep Joy bass player Gerry McAvoy to play on Gallagher's self titled debut album, Rory Gallagher. It was the beginning of a twenty year musical relationship between Gallagher and McAvoy; the other band member was drummer Wilgar Campbell. However, despite a number of his albums from this period reaching the UK Albums Chart, Gallagher did not attain major star status. Gallagher said in several interviews that there were not any international Irish acts until Van Morrison and he, and later Phil Lynott and Thin Lizzy. The line up which included Rod de'Ath on drums and Lou Martin on keyboards performed together between 1973 and 1976. However, he eventually dropped down to just bass, guitar and drums, and his act became a power trio. In January 1975, when the Rolling Stones gathered in Rotterdam, Netherlands, to continue working towards their album Black and Blue, they auditioned new guitarists, to replace Mick Taylor, as they recorded. Gallagher went over for a jam with the band "just to see what was going on," but did not join the group, happy with his solo career. In 1975, Gallagher's contract with Polydor came to an end, and he signed with Chrysalis Records. At the time, it was hoped that Chrysalis "wanted to give him the close, personal attention that he never really had before. [They] wanted to go all out with him." Some early interaction with Chrysalis showed that Gallagher liked to keep tight artistic control over his work: while making Calling Card, he resisted producer Roger Glover's effort to make a cleaner sound, rejected the mixes made by Elliot Mazer and "hit the roof" when Chris Wright suggested that the song "Edged in Blue" be cut in length to make it a single and the album's name be changed to match it. Other releases from the Chrysalis period include Photo Finish and Top Priority. He recorded two "Peel Sessions" (both February 1973 and containing the same tracks), but only the first was broadcast. Along with Little Feat and Roger McGuinn, Gallagher performed at the first Rockpalast live concert at the Grugahalle, Essen, Germany in 1977. Gallagher collaborated with Jerry Lee Lewis and Muddy Waters on their respective London Sessions in the mid 1970s. He played on Lonnie Donegan's 1978 album Puttin' on the Style.

Басқа жабдықтар

Stratocaster-імен танымал Галлахер өзінің мансабында акустикалық үлгілерді қоса алғанда, көптеген басқа да гитараларды пайдаланды. 2014 жылдың сәуірінде Галлахерге тиесілі болған соңғы гитаралардың бірі, Patrick Eggle-дің 'JS Berlin Legend' қолмен жасалған гитарасы Англияда аукционда 25 000 фунт стерлингке сатылды. Галлахер өзінің мансабында түрлі күшейткіштерді пайдаланды, бірақ көбінесе рок және хард-рок гитаристері арасында танымал болған қуатты Marshall стектеріне қарағанда кішкентай "комбо" күшейткіштерді артық көреді. Сахнадағы қуаттың жетіспеушілігін толықтыру үшін ол бірнеше түрлі комбо-күшейткіштерді біріктіретін. Галлахер Taste тобында болғанда, ол "нормальды" кірісіне Dallas Rangemaster требл бустері қосылған бір Vox AC30 күшейткішін пайдаланды. Галлахер сондай-ақ Ibanez Tube Screamer-ді қолданды.

Галлахер Boss ME 5 – барлық мүмкіндіктері біріктірілген едендегі эффекттер блогын ерте пайдаланушылардың бірі болды және өмірінің соңына дейін осындай блокты концерттерінде қолданды. Ол Stramp 2100a күшейткіштерін де пайдаланды, оларды неміс Beat Club бағдарламасындағы өнернамаларында көруге болады. Галлахер үшін күшейткіштер жасаған тағы бір компания PCL Vintage Amp болды.

Өлім

Өмірінің соңғы жылдары Галлахерде ұшудан қорқу пайда болды. Оны жеңу үшін оған түрлі дәрілер тағайындалды. Галлахерде сонымен қатар стероидтар тағайындалған бірнеше денсаулық мәселелері болды (мысалы, қалқанша безінің ауруы, псориаз, астма). 1995 жылдың наурыз айында Галлахер Лондонның Король колледжі ауруханасына түсті, және оның денсаулығының қаншалықты нашар екені сонда ғана анық болды; бауыры нашарлап, дәрігерлер оның жасына қарамастан, бауыр трансплантациясы – жалғыз мүмкін шешім деп шешті. Жетістік күтім бөлімінде он үш апта жатқаннан кейін, сауығу орталығына ауысуды күтіп отырғанда, оның денсаулығы күрт нашарлап, стафилококк (MRSA) инфекциясына шалдықты және ол 1995 жылдың 14 маусымында 47 жасында қайтыс болды.

Мұра

2003 жылы Gallagher-дің ағасы Dónal, Gallagher дүниеден өткен соң, акустикалық тректер жинағы «Wheels Within Wheels»-ті шығарды. Бұл альбомда Берт Янш, Мартин Карти, The Dubliners, испан фламенко гитарисі Хуан Мартин және Лонни Донеган қатысты. U2 тобының The Edge, Guns N' Roses тобының Slash, The Smiths тобының Johnny Marr, Davy Knowles, Iron Maiden тобының Janick Gers, Rush тобының Alex Lifeson, Manic Street Preachers тобының James Dean Bradfield, Judas Priest тобының Glenn Tipton, Def Leppard тобының Vivian Campbell, Gary Moore және Joe Bonamassa сияқты көптеген қазіргі заманғы музыканттар Gallagher-ді музыкалық жолдарының бастапқы кезеңінде шабыттандырған музыкант ретінде еске алады. Queen тобының жетекші гитарисі Брайан Мэй: «Содан кейін екі жігіт келіп, мен және досым: «Мырза Галлахер, сіз дыбысыңызды қалай шығарасыз?» – деп сұрады. Ол бізге түсіндіріп берді. Сондықтан мен Рори Галлахерге өз дыбысымды қарыздымын» дейді. Мэй айтқан дыбыс Dallas Rangemaster Treble Booster және Vox AC30 күшейткішінің үйлесімінен тұрады. 2010 жылы Gallagher Gibson.com сайтының «Барлық заманның 50 үздік гитарисі» тізімінде 42-орынға ие болды. Сондай-ақ, Gallagher Rolling Stone журналының «Барлық уақыттың 100 үздік гитарисі» тізімінде 57-орынды иеленді. 2014 жылдың сәуір айында Gallagher-дің Patrick Eggle «JS Berlin Legend» гитары аукционға шығарылғанда BBC былай деп хабарлады: «Эрик Клэптон оны «маған блюзді қайтаруға көмектескені» үшін мақтады».

Құрметтеулер

1997 жылғы 25 қазанда Рори Галлахердің туған қаласы Корк қаласында жаңа аталған Рори Галлахер алаңында (бұрынғы Сент-Полс-Сквер) Галлахерге арналған құрметті мүсін ашылды. Мүсінші Джеральдин Кридон Галлахердің балалық шақтағы досы болған. Дублиннің Темпл Бардағы Митинг Хаус алаңындағы Рори Галлахер бұрышында оның Stratocaster-інің толық көлемді қоладан жасалған бейнесі орнатылған. Ашылу салтанатына U2 тобының The Edge-і және Дублин қаласының Лорд-мэрі және тағы басқалар қатысты. 2004 жылы Коркте Рори Галлахер атындағы музыка кітапханасы ашылды. 2006 жылы Белфаст қаласындағы Ольстер залында мемориалдық тақта ашылды. Париждің оңтүстік жаққа қарай орналасқан Рис Оранжис коммунасындағы бір көше Рори Галлахер көшесі деп атау өзгертілді. Нью-Йорк негізді Селттік рок тобы Black 47 1996 жылы шыққан "Green Suede Shoes" альбомында Рори Галлахерге құрмет көрсетті. "Rory" атты тректе әнші және гитарист Ларри Кирван Галлахерге арналған құрметін білдірді. Flynn Amps компаниясы Галлахердің 1970-ші жылдардағы педалынан көшірме жасалған Rory Gallagher Hawk педалын шығарады. Кристи Мур 2009 жылы шыққан "Listen" альбомында "Rory is Gone" әнін жариялады, ол Галлахердің өміріне құрмет көрсетіп, арналған. 2010 жылғы 2 маусымда шотланд мүсіншісі Дэвид Аннанд жасаған Галлахердің толық мөлшердегі қоладан жасалған мүсіні Баллишаннон қаласының орталық алаңында ашылды. Оның құрметіне сол қалада жыл сайын марапатталатын блюз фестивалі өткізіледі. 2015 жылы Fender Rory Gallagher Signature Stratocaster-ді шығарды. 2016 жылғы қазан айында Белфаст қаласындағы Ольстер залының жанындағы Бедфорд көшесінде Галлахердің мүсінін орнатуға рұқсат берілді.