Студенттер үйі

Кіріспе

Тұрғын студенттер үйі

Жатақхана (лат. dormitorium сөзінен шыққан, көбінесе "жатақ" деп қысқартылады), сондай-ақ студенттер үйі немесе тұрғын үй (көбінесе "үйлер" деп қысқартылады) деп те аталады, бұл интернат, орта мектеп, колледж немесе университет студенттері сияқты көптеген адамдарға ұйықтауға және тұруға арналған ғимарат. Кейбір елдерде бұл бірнеше төсек бар бөлмеге де қатысты болуы мүмкін.

Терминология

Жатақхана кейде "жатақ" деп қысқартылады. Ұлыбританияда "жатақхана" сөзі бірнеше төсек-орындар бар бөлмені (ғимарат емес) білдіреді, онда туыс емес адамдар орналасады. Мұндай жағдай көбінесе интернаттағы оқушылар, саяхатшылар және әскери қызметшілер үшін қалыпты, бірақ университет студенттері үшін дерлік белгісіз. Студенттерге арналған тұрғын үйлер әдетте "залдар" немесе "тұрғын үйлер", ал тұрғын үй колледждері бар университеттерде "колледждер" деп аталады. Көптеген адамдарға ұйықтауға және тұруға жағдай жасайтын ғимаратты "үй" (діни қауым мүшелері немесе интернат оқушылары), "жатақ" (студенттер, жұмысшылар немесе саяхатшылар) немесе "казарма" (әскери қызметкерлер) деп те атауға болады. Ағылшын тілінде сөйлейтін Канадада "residence" немесе қысқаша "res" термині жиі қолданылады. АҚШ-тағы колледждер мен университеттерде "dormitory" орнына көбінесе "residence hall" термині қолданылады. Австралияда "тұрғын үйлер" және "залдар" терминдері кең таралған, бірақ "колледж" (немесе, ресми түрде "тұрғын үй колледжі") резиденциялық залдар үшін де қолданылады (мысалы, Роберт Мензис колледжі, Тринити колледжі және Манникс колледжі).

Америка Құрама Штаттары

Алғашқы отаршылдық колледждерде студенттерге бас ғимараттарда, мысалы, Вильям мен Мэри колледжінің Рен ғимаратында (1705) және Принстонның Нассау залында (1756) тұрғын үйлер ұсынылды; олар басқа «Ескі бас» ғимараттарды құруға ықпал етті, академиялық функцияларды тұрғын үймен үйлестірді. Алғашқы негізгі тұрғын үй ғимараты Гарвардтың Үнді колледжі (1650) болды, онда баспахана да болды, ал алғашқы эксклюзивті тұрғын үй ғимараты Стоутон Холл (1698) Гарвардта орналасқан. Көптеген колледждер мен университеттер студенттерге бір немесе бірнеше орындық бөлмелер ұсынады, әдетте ақы төленеді. Бұл ғимараттар көптеген бөлмелерден тұрады, тіпті пәтерлер сияқты. АҚШ-тағы ең ірі жатақхана ғимараты – АҚШ Әскери-теңіз академиясының Банкрофт залы, онда 1700 көп орындық бөлмеде 4400 мичман тұрады. Көптеген колледждер мен университеттер енді «жатақхана» деген сөзді қолданбайды, ал қызметкерлер «тұрғын үй» (Ұлыбританиядағы «тұрғын үй» аналогы) немесе жай ғана «үй» терминін қолданады. Дегенмен, академиялық ортадан тыс жерлерде «дорма» немесе «жатақхана» сөздері теріс мағынасыз жиі қолданылады. Шындығында, бұл сөздер саудада да, жарнамада да кеңінен қолданылады. Әдетте, АҚШ-тағы жатақхана бөлмесінде екі студент орналасады, оларда әдетте дәретхана болмайды. Бұл әдетте «қос бөлме» деп аталады. Көбінесе жатақханаларда ортақ дәретханалар болады. АҚШ-та жатақханалар кейде жыныс бойынша бөлінеді, яғни ерлер бір топ бөлмелерде, ал әйелдер басқа топта тұрады. Кейбір жатақханалар бір жынысты болып табылады және әр жынысты адамдардың келуіне қатысты шектеулер қойылады. Мысалы, Индиана штатындағы Нотр-Дам университетінде ұзақ жылдар бойы париеталды немесе аралас келу сағаттары болды. Көптеген колледждер мен университеттер әйелдер мен ерлердің бір ғимараттың әртүрлі қабаттарында тұратын немесе екі жыныстың бір қабатта тұратын, бірақ жеке бөлмелері бір жынысты болатын жатақханаларды ұсынады. 2000-шы жылдардың басында кейбір мемлекеттік университеттерде әртүрлі жыныстағы адамдардың бір бөлмеде тұруына рұқсат беретін жатақханалар пайда болды. Кейбір колледждер мен университеттердің жатақханаларында әртүрлі жыныстағы адамдарға арналған ортақ дәретханалар да бар. Көптеген жаңа жатақханалар жеке бөлмелерді, жеке дәретханаларды немесе люкс стиліндегі бөлмелерді ұсынады. Көптеген жатақханалар кампусқа қарағанда жеке тұрғын үйлерге, мысалы, пәтерлерге қарағанда жақын орналасқан. Бұл ыңғайлылық тұру орнын таңдауда маңызды фактор болып табылады, өйткені сыныптарға жақын жерде тұру әдетте артықшылыққа ие, әсіресе бірінші курс студенттері үшін, оларға кампуста көлік құралын қоюға рұқсат етілмейді. Сондықтан университеттер осы жатақханаларды бөліп беру кезінде бірінші курс студенттеріне басымдық бере алады.

In the early colonial colleges, residence was often provided for students within the main college building, such as the Wren Building at the William & Mary (1705) and Nassau Hall at Princeton (1756); these went on to inspire other "Old Main" buildings, combining academic functions with accommodation. The first primarily residential building was the Harvard Indian College (1650), which also contained a printing press, while the first exclusively residential building was Stoughton Hall (1698), also at Harvard. Most colleges and universities provide single or multiple occupancy rooms for their students, usually at a cost. These buildings consist of many such rooms, like an apartment building. The largest dormitory building in the US is said to be Bancroft Hall at the United States Naval Academy, housing 4,400 midshipmen in 1,700 multiple occupancy rooms. Many colleges and universities no longer use the word "dormitory" and staff are now using the term residence hall (analogous to the United Kingdom "hall of residence") or simply "hall" instead. Outside academia however, the word "dorm" or "dormitory" is commonly used without negative connotations. Indeed, the words are used regularly in the marketplace as well as routinely in advertising. Typically, a United States residence hall room holds two students with no toilet. This is usually referred to as a "double". Often, residence halls have communal bathroom facilities. In the United States, residence halls are sometimes segregated by sex, with men living in one group of rooms, and women in another. Some dormitory complexes are single sex with varying limits on visits by persons of each sex. For example, the University of Notre Dame in Indiana has a long history of parietals, or mixed visiting hours. Most colleges and universities offer coeducational dorms, where either men or women reside on separate floors but in the same building or where both sexes share a floor but with individual rooms being single sex. In the early 2000s, dorms that allowed people of opposite sexes to share a room became available in some public universities. Some colleges and university coeducational dormitories also feature coeducational bathrooms. Many newer residence halls offer single rooms as well as private bathrooms, or suite style rooms. Most residence halls are much closer to campus than comparable private housing such as apartment buildings. This convenience is a major factor in the choice of where to live since living physically closer to classrooms is often preferred, particularly for first year students who may not be permitted to park vehicles on campus. Universities may therefore provide priority to first year students when allocating this accommodation.

Ұлыбритания

19 ғасырдың ортасына дейін Англиядағы жатақхана типтес университеттердің студенттері колледждерде тұрып, жиһазсыз бөлмелерді жалға алып, өз қызметшілеріне ақы төлеп, өз тамағын өзі сатып алатын. Бұл жүйеден алғашқы өзгеріс 1846 жылы Дарем университетінде Дэвид Мелвиллдің Епископ Хатфилд залын (қазіргі Хатфилд колледжі) құруымен болды. Бұл үш маңызды ұғымды енгізді: бөлмелер жиһазбен берілетін, барлық тамақ ортақ түрде ішілетін, ал барлық шығындар ақылға қонымды және алдын ала белгіленетін, бұл залдағы жатақхананың құнын колледждерге қарағанда едәуір төмендетті. Мелвилл сондай-ақ бір орындық оқу бөлмелерін енгізді және 1849 жылы Хэтфилдте елдегі тұңғыш арнайы салынған жатақхананы ашты. 1852 жылғы Оксфорд университетінің комиссиясы «Дурхамдағы Хэтфилд Холлдағы М. Мелвиллдің жұмысы Оксфордтағы осы мекемені үлгі алу үшін нақты аргумент ретінде қарастырылады» деген қорытынды жасады; бұл есеп 1854 жылғы Оксфорд университетінің заңында жеке залдарды құруға рұқсат беру талабына әкелді, бірақ бұл залдар аса сәтті болған жоқ. 19 ғасырдағы Лондон колледждері бастапқыда жатақхана емес еді. Лондон Корольдік колледжі 1847 жылы колледжге іргелес үйde теология студенттері үшін зал құрды, бірақ ол 1858 жылға дейін ғана сақталды. Университет залы 1849 жылы Лондон университетінің колледжінің студенттері үшін негізінен унитариандық диссиденттер тобымен ашылды. Бұл да 1881 жылы Манчестер Нью Колледжі қабылдағанға дейін қиындыққа тап болды, содан кейін ол бір кезде өркендеді, бірақ кейіннен сол колледж 1890 жылы Оксфордқа көшіп кеткенде жабылды. Бедфорд колледжі, Лондон, сол кезде Ұлыбританиядағы жалғыз әйелдер колледжі, 1860 жылы жатақхана ашты. Колледж Холл Лондон 1882 жылы Лондон университетінің колледжінде (бірнеше жыл бұрын аралас болған) және Лондон әйелдер медицина мектебінде әйелдер үшін құрылды. Лондонның басқа залдары сияқты (Бедфорд колледжінің жатақханасын қоспағанда), бұл бастапқыда жекеменшік болды, бірақ 1910 жылы Лондон университеті басқаруына өтті. Қызыл кірпіш университеттері болып танылған провинциялық университет колледждері 19 ғасырда жатақхана емес мекемелер ретінде құрылды, бірақ кейіннен жатақханалардың дамуымен тығыз байланысты университеттерге айналды (ескі университеттердің жатақхана типтес колледждерінен өзгеше). Уильям Уайт 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында жатақханалар салудың төрт негізгі себебін анықтады. Олар: біріншіден, қайырымдылық ниетімен (көбінесе дінмен байланысты), мысалы, Оуэнс колледжіндегі (қазіргі Манчестер университеті) ағылшын Сент-Анселм залы (1872/1907) және квакерлік Далтон залы (1881); екіншіден, сол кезде жатақханада тұруға мүмкіндігі болмайтын студенттерге қауіпсіз баспана ұсыну; үшіншіден, елдің алыс аймақтарынан студенттерді тарту, әсіресе Рединг, Эксетер және Лестер сияқты кішігірім қалалық аймақтардағы университет колледждеріне; төртіншіден, тұрғын үймен қамтамасыз ету университет өмірінің маңызды бөлігі болып көріне бастады, бұл қоғамдық байланыстарды дамытуға мүмкіндік берді. Ұлыбританияның көптеген университеттері бірінші курс студенттеріне ұсыныстарын қабылдаған жағдайда жатақханада тұру мүмкіндігін ұсынады, бірақ бұл клиринг арқылы қабылданған студенттерге қатысты емес. Жатақханаларда көбінесе ортақ пәтерлер болады, бірақ бөлмелер дәліз бойымен «жатақхана стилінде» де орналастырылуы мүмкін. Бөлмелер жеке ваннасы бар немесе пәтерде немесе дәлізde жалпы ванна бөлмесі болуы мүмкін. Жатақханалар тамақпен қамтамасыз етілуі, ішінара қамтамасыз етілуі немесе өзін-өзі қамтамасыз етуі мүмкін. Көптеген университеттер жатақханаларда бір жынысты пәтерлер ұсынады, сондай-ақ бірнеше жатақханалар (мысалы, Кардифф университетіндегі Абердер Холл) толығымен бір жынысты, ал басқалары (мысалы, Лондон университетінің колледжі) тек аралас жатақхана ұсынады. Университеттер мен колледждер басқаратын жатақханалардың көпшілігі Universities UK және Guild HE жатақханалық тәжірибе кодексімен реттеледі. Жеке жатақханалар, сондай-ақ арнайы салынған студенттерге арналған жатақханалар (PBSA) көптеген университет қалаларында және қалаларында қол жетімді. Көптегені Accreditation Network UK ірі жобалар стандарты кодексімен қамтылған, ал кейбір университеттердің (мысалы, Лондон университеті) тұрғын үй қызметтері тек аккредиттелген PBSA-ны ғана тізімдейді. Көптеген жатақханалар білім беру мекемелері мен жеке құрылысшылар арасындағы серіктестік арқылы іске асырылады, екі кодекс те жатақхананы «білім беру мекемесі басқарады және бақылайды» деп есептеу үшін бірдей әдістемені қолданады, осылайша ол университет жатақханасы болады немесе жеке жатақхана болып саналады. Жеке жатақханалар ортақ бөлмелер, спортзалдар және оқу алаңдары сияқты мүмкіндіктерді қамтуы мүмкін. Жеке жатақханалар көбінесе университет қалаларында қол жетімді ең қымбат бағамен ұсынылады. Мұндай жатақханаларды құрған компаниялардың көпшілігі шетелде тіркелген, бұл салықтан қашу және ресейлік иелеріне қатысты санкцияларды бұзу туралы алаңдаушылықтарға әкелді. 2021/22 оқу жылында Ұлыбританияның 2,185,665 студентінің 347,680-і (16 пайызы) жоғары білім беру ұйымдары ұстаған жатақханаларда (оның ішінде жатақхана емес, жатақхана типтес колледждері бар университеттердегі 55,380 студент) тұрды, ал 200,895-і (тоғыз пайызы) жеке сектордағы жатақханаларда тұрды. Көптеген студенттер жақсы жағдайлар мен қызметтерге ие болғандықтан жатақханадан тыс жерде ПГ мен жеке жатақханаларда тұруды қалайды. Мысалы, 2015 жылы Дели университетіне 1.8 лакх (180,000) студент қабылданды, бірақ бакалавриат және магистратура студенттері үшін оның жатақханаларында бар болғаны 9,000 орын бар. Университет әдетте әр жылы 54,000 студентті қабылдайды. Бұл көптеген студенттерді жатақханадан тыс жерде тұруға мәжбүр етеді. Бұл Дели университетінің жанында көптеген студенттік жатақханалар мен ПГ тізбектерінің құрылуына әкелді.

Until the mid 19th century, students at residential universities in England lived in colleges, where they rented a set of unfurnished rooms, paid their own servants, and bought their own meals. The first change from this came with the foundation of Bishop Hatfield's Hall (now Hatfield College) by David Melville at Durham University in 1846. This introduced three key concepts: rooms would be let furnished, all meals would be taken communally, and all expenses would be reasonable and fixed in advance, which combined to make the cost of accommodation in the hall much lower than in colleges. Melville also introduced single room study bedrooms and, in 1849, opened the first purpose built hall of residence in the country at Hatfield. The Oxford University Commission of 1852 found that "The success that has attended Mr. Melville's labours in Hatfield Hall at Durham is regarded as a conclusive argument for imitating that institution in Oxford"; this report led to a requirement in the Oxford University Act 1854 that Oxford allow the
establishment of private halls, although these halls were never very successful. The 19th century London colleges were originally non residential. King's College London established a hall for theological students in a house adjacent to the college in 1847, although this only lasted until 1858. University Hall was opened in 1849 by a group of mainly Unitarian Dissenters for students at University College London. This also struggled until taken over by Manchester New College in 1881, after which it flourished for a period but was subsequently closed when that college moved to Oxford in 1890. Bedford College, London, at the time the only women's college in Britain, opened a residence in 1860. College Hall, London was established in 1882 for women students at University College London (which had become mixed a few years earlier) and the London School of Medicine for Women. Like the other London halls (with the exception of the Bedford College residence) this was initially private, but was taken over by the University of London in 1910. The provincial university colleges that became the redbrick universities were established as non residential institutions in the 19th century, but later became the universities most closely associated with the development of halls of residence (as distinct from the residential colleges of the older universities). William Whyte identifies four main drivers for the building of halls of residence in the late 19th and early 20th centuries. These were: firstly, for philanthropic reasons (often linked to religion), such as the Anglican St Anselm Hall (1872/1907) and the Quaker Dalton Hall (1881), both at Owens College (now the University of Manchester); secondly, to provide safe accommodation for female undergraduates, who it was felt at that time could not live in lodgings; thirdly, to attract students from more distant parts of the country, particularly for university colleges in smaller urban areas such as Reading, Exeter and Leicester; and fourthly, because residential provision was becoming seen as an essential element of university life, allowing for the development of community. Most UK universities provide accommodation in halls for first year students who make a firm acceptance of their offer, although this may not extend to students who enter via clearing. Halls accommodation most commonly consists of shared flats, but rooms may also be arranged 'dorm style' along corridors. Rooms may be en suite or there may be a shared bathroom for the flat or corridor. Halls may be catered, part catered or self catered. Most universities offer single sex flats within halls and there are a few halls (such as Aberdare Hall at Cardiff University) that are entirely single sex, but others (such as University College London) offer only mixed accommodation. Most university or college managed halls of residence are covered by Universities UK and Guild HE's accommodation code of practice. Private halls of residence, also known as purpose built student accommodation (PBSA), are available in many university towns and cities. Many are covered by the Accreditation Network UK Code of Standards for Larger Developments, and housing services at some universities (such as the University of London) will only list accredited PBSAs. Many halls are delivered in partnership between educational establishments and private developers, and both codes include the same methodology for defining whether a hall counts as "managed and controlled by an educational establishment", making it a university hall, or is a private hall. Private halls may include facilities such as common rooms, gyms and study spaces. Private halls are often the most expensive accommodation option available in university towns. Some of the companies which have developed such accommodation are based offshore, which has led to concerns about tax avoidance and evasion of sanctions on Russian owners. In the 2021/22 academic year, 347,680 (16 per cent) of the UK's 2,185,665 students were living in accommodation maintained by their higher education provider (including 55,380 at universities with residential colleges rather than halls) and 200,895 (nine per cent) were in private sector halls. Majority of the students prefer to stay off campus in PGs and private hostels as they usually have better amenities and services. For example, in 2015 estimated 1.8 lakh (180,000) students enrolled with Delhi University, there are only about 9,000 seats available in its hostels for both undergraduate and postgraduate students. The university admits an average of 54,000 students every year. Which leaves a majority of students to find accommodation off campus. This has led to a lot of student hostel or student PG chains to be established near Delhi University.

Франция

Францияда жатақханалар «chambres universitaires» деп аталады және оларды аймақтық мемлекеттік қызметтер – CROUS басқарады. Олар көбінесе университет кампустарының ішінде немесе жанында орналасқан, бірақ университеттер қала ішінде де орналасуы мүмкін болғандықтан көптеген ерекшеліктер кездеседі. Бөлмелер әдетте жеке болып келеді, айына шамамен 300 АҚШ доллары тұрады және оларда ортақ ас үй, көбінесе ортақ жуынатын бөлмелер болады. Париждің Халықаралық университеті қалашығы сияқты танымал «университет қалалары» да бар.

Гонконг

Гонконг университеттері британдық білім беру жүйесі үлгісімен салынған, сол себепті олардағы жатақханалар Ұлыбританиядағы жатақханаларға ұқсас.

Қытай

Қытайда жатақханалар "宿舍" (пиньин: sùshè) деп аталады. Қытайдың материктік студенттеріне арналған жатақханаларда әдетте бір бөлмеде бір жынысты төрт-алты студент бірге тұрады, ал ғимараттар көбінесе жыныс бойынша бөлектеледі және кейде әртүрлі жыныстағы студенттердің тиісінше араласуын қиындату үшін бір-бірінен қашықтықта орналастырылады. Мысалы, түнгі он екіде электр қуатын сөндіру арқылы ұйықтау уақытын сақтауға болады. Гонконг, Макао және Тайваньнан келген қытай студенттері, сондай-ақ шетелдік студенттер өздеріне бөлек жатақханаларда тұрады. Егер олар бөлмеде бірге тұрып, шетелдік студенттердің шараларына қатысатын болса, ағылшын немесе басқа шет тілін жақсы білетін материктік студенттер шетелдік студенттерге арналған, Гонконг/Макао/Тайвань жатақханаларында тұруға мүмкіндік алады, бұл материктегі өмірге бейімделуге көмектеседі. Мұндай жатақханалардың жағдайы көбінесе материктік студенттерге арналған жатақханалардан жақсырақ болады, бөлмелер екі адаммен бөліседі немесе бір студентке жеке беріледі. Мұндай жатақханаларда әдептілік нормалары материктегі жатақханаларға қарағанда көбірек босаңсыған, ерлер мен әйелдер бір ғимаратта және кейде дәліздерде (бірақ емес бөлмелерде) бірге жүреді. Студенттерге қарсы жыныстағы, тіпті материктік қонақтарды өз бөлмелеріне шақыруға рұқсат етіледі. Қонақтарға түнде қалуға рұқсат беру жатақхана ережелеріне байланысты. Электр қуаты күнінің барлық уақытында қолжетімді болады. Көптеген шетелдік студенттерге арналған жатақханаларды Шетелдік студенттерді оқыту бюросы (Қытайда студенттерге қолдау көрсету қызметін ұсынатын бөлім) басқарады. Олар кампуста немесе одан тыс жерде орналасуы мүмкін. Бұл жатақханалар әдетте төмен бағалы және студенттерге қызмет көрсетеді.

Белгілі залдар мен кешендер

Нью-Джерси штатының Нью-Брансуиктегі Ратгерс университетінде АҚШ-тағы ең үлкен жатақхана жүйесі бар. 16 429 студент пәтерлер, люкс сарайлар және түлектерге арналған жатақханалар сияқты әртүрлі тұрғын үйлерде тұрады. Бірінші курс студенттеріне кем дегенде бірінші жылы 39 950-ден астам студенттің кампусында тұру үшін кампусқа орналасу кепілдігі беріледі. Копенгаген университетіндегі Валькендорф колледжі 1589 жылы құрылған. Ол Оксфорд пен Кембридж колледждерінің кейбіреулерінен көне болмаса да, әлемдегі ең көне жатақханалардың бірі болып саналады. Онтарионың Кингстон қаласындағы Канада Корольдік әскери колледжіндегі Тас фрегаты 1812 жылғы соғыстан бөлшектенген флоттың бір бөлігін сақтау үшін 1820 жылы салынған. Бұрынғы қойма 1874 жылы колледж құрылған кезде жатақхана мен оқу сыныптарына айналдырылды. Түркудің Нумми қаласындағы Түрку студенттік ауылында 4700-ден астам жатақхана бар, оның 138-і жастарға арналған жатақхана. Аймақтағы танымал орындардың бірі – 40 метрден аса биіктігі бар Икитури деп аталатын жатақхана мұнарасы, онда шамамен 100 жатақхана орналасқан. 2015 жылы аяқталған Нью-Йорктегі Пейс университетінің 33 Бикман көшесіндегі мұнарасы 340 фут (104 м) биіктігімен әлемдегі ең биік колледж жатақханасы деп есептеледі. Ұлыбританияның Лидс қаласындағы Альтус үйі 2021 жылы салынды және Солтүстік Еуропадағы ең биік студенттік тұрғын үй ғимараты ретінде танымал. Висконсин университетінің Сандбург залдары төрт биік мұнарадан тұрады, ең биігі – солтүстік мұнарасы (ғимарат) және (радио антенна) биіктігімен ерекшеленеді. Барлық залдарда барлығы 2700 студент тұруға мүмкіндік бар. Остиндегі Техас университетінің жанында орналасқан Доби орталығы – 27 қабаттан тұратын жеке жатақхана. Доби студенттерге жеке тұрғын үй ұсынумен қатар, 2 қабаттан тұратын шағын сауда орталығы, мейрамханалар мен арнайы дүкендерге де ие. Иллинойс штатының университеті жанындағы Ваттерсон мұнаралары салынып біткен кезде әлемдегі ең биік жатақханалардың бірі болды. 1967 жылы салынған 28 қабатты кешенде 2200-ден астам студент тұрады және оның ғимараттары биік.

Rutgers University in New Brunswick, New Jersey has the largest residence hall system in the United States. 16,429 students live within a myriad of housing options, including apartments, suites and graduate housing. Freshmen are guaranteed on campus housing to live on the 39,950+ student campus for at least their first year. The Valkendorfs Kollegium at the University of Copenhagen was founded in 1589. Though not as old as some of the colleges of Oxford and Cambridge, it is among the oldest dormitories in the world. The Stone Frigate at Royal Military College of Canada in Kingston, Ontario was constructed in 1820 to store part of the dismantled fleet from the War of 1812. The former warehouse was converted into a residence and classrooms when the college was established in 1874. The Turku Student Village in Nummi, Turku has more than 4,700 dormitories, of which 138 are youth hostels. Notable landmarks in the area also include the more than 40 meter high dormitory tower called Ikituuri, which maintains nearly 100 dormitories. The 33 Beekman Street tower at Pace University in New York, completed in 2015, is also claimed to be the worlds tallest college residence, at 340 feet (104 m). Altus House in Leeds, UK, built in 2021, is described as the tallest student accommodation building in northern Europe at
The Sandburg Halls at University of Wisconsin–Milwaukee consists of four high rise towers, with the tallest being the northernmost tower reaching tall (building), and (radio antenna). The halls combined have a total housing capacity of 2,700 students. Dobie Center, an off campus, 27 story private dormitory next to the University of Texas at Austin, stands at In addition to being a private residence for students, Dobie also contains a small 2 story mall, restaurants, and specialty stores. Watterson Towers at Illinois State University were among the tallest residence halls in the world when completed. The 28 story complex, which was built in 1967 holds over 2,200 students and its buildings are tall.

Зал кеңестері

Кейбір институттарда әрбір жатақхананың өз кеңесі болады. Мұндай жеке кеңестер әдетте, жатақханалар қауымдастығы, студенттер қауымдастығы немесе кіші ортақ бөлме комитеті деп әртүрлі аталатын, үлкен ұйымның құрамына кіреді. Бұл ұйым әдетте жеке ғимарат кеңесіне қаржы жәрдем көрсетеді және оны бақылайды. АҚШ-та студенттер басқаратын осы ұйымдар ұлттық деңгейде Колледждер мен Университеттер Жатақханаларының Ұлттық Ассоциациясы арқылы байланысады. Жалпы алғанда, бұл кеңестер әлеуметтік және білім беру шараларын жоспарлайды, сондай-ақ студенттердің қажеттіліктерін тиісті басшылыққа жеткізеді.

Қызметкерлер саны

АҚШ-та университеттердің жатақханаларында әдетте студенттер мен кәсіби жатақхана қызметкерлері бірлесіп жұмыс істейді. Студенттік қызметкерлер, резиденттік көмекшілер немесе қоғамдық кеңесшілер байланысшы, кеңесші, делдал және қағидаларды сақтаушы ретіндегі функцияларды атқарады. Студенттік персоналға аспирант немесе толық жұмыс күнімен жатақхана өміріне жауапты маман, кейде зал директоры деп аталады, бақылайды. Қызметкерлер тұрғындарға студенттік өмірінде әлеуметтік және академиялық жағдайды жақсырақ түсінуге көмектесетін іс-шараларды жиі ұйымдастырады. Ұлыбританияда жатақханалар АҚШ-тағыдай ұйымдастырылуы мүмкін, бірақ жатақханаға жауапты академиялық қызметкер "бақылаушы" деп аталады және оған вице-бақылаушылар, суббақылаушылар немесе аға мүшелер тобы көмектесуі мүмкін; осылар SCR (Аға ортақ бөлме) құрайды. Бұл көбінесе тиісті университет/колледждің студенттері немесе оқытушылары болады. Ұлыбританиядағы көптеген жатақханаларда JCR (Junior Common Room) комитеті бар, ол әдетте бірінші курста осы жатақханада тұрған екінші курс студенттерінен құралады. Жатақханадағы жабдықтарды әдетте "Бурсар" деп аталатын адам басқарады. Жатақханаларда вестибюльдер, дәліздер, демалыс бөлмелері және жуынатын бөлмелерді таза ұстау үшін қосалқы қызметкерлер болуы мүмкін. Студенттер өз бөлмелерін және жеке немесе жартылай жеке жуынатын бөлмелерін таза ұстауға міндетті.

Әскери жатақханалар

АҚШ-тың көптеген әскери орналасқан жерлерінде казармалардың орнына жатақханалар пайда болды. Жаңа құрылыстың көп бөлігі жеке жуынатын бөлмелерді қамтиды, бірақ 2007 жылғы мәліметтерге сәйкес, көптеген үйленбеген әскери қызметшілерге арналған тұрғын үйлерде бөлмелердің жұптары арасындағы жуынатын бөлмелер сақталған. Дәстүрлі жалпы душ бөлмелері, әдетте әр қабатта біреуден, енді талапқа сай келмейді және олармен кезең-кезеңмен қоштасуда. АҚШ әскери жатақханалары әдетте бір бөлмеде екі кішігірім шендегі үйленбеген әскери қызметшіге арналған, бірақ көп жағдайда Қорғаныс министрлігінің жаңа стандарттарына сәйкес, бұл бір адамдық тұруға көшірілуде. Әскери-әуе күштерінен басқа АҚШ әскери күштерінің барлық түрлері осы жатақхана стиліндегі тұрғын үйлерді "казарма" деп атайды. Ал Әскери-әуе күштері керісінше, барлық үйленбеген әскери қызметшілерге арналған тұрғын үйлерді "жатақхана" деп атайды, соның ішінде негізгі дайындық кезінде қолданылатын, әр бөлмесінде ондаған адамға арналған ашық типтегі казармаларды, сондай-ақ жоғары шенді әскери қызметшілерге арналған пәтерлерге ұқсас тұрғын үйлерді де қамтиды, олар тек шектеулі шетелдік орналасқан жерлерде ғана кездеседі.

Ұйқыға арналған жатақханалар

АҚШ, Қытай, Ұлыбритания, Ирландия және Канадада жатақхана бірнеше төсегі бар бөлме болуы мүмкін. Мұндай мысалдар британдық пансиондарда және жатақханалар сияқты көптеген тұрғын үйлерде кездеседі. CAD, яғни суық ауалы жатақханалар, көп қабатты тұрғын үйлерде, мысалы, студенттік ұйымдарда, студент қыздар қауымдарында және кооперативтік үйлерде табады. CAD-терде де, жатақханаларда да бөлмеде көбінесе төсектерден басқа жиһаз өте аз болады. Мұндай бөлмелерде үштен 50 төсекке дейін орналасуы мүмкін (бірақ мұндай өте үлкен жатақханалар, әскери казармалардан басқа, сирек кездеседі). Мұндай бөлмелерде тұрғындардың жеке өміріне құпиялылық аз немесе мүлдем болмайды, ал жеке заттарды төсекке немесе оның жанына қоюға мүмкіндік өте шектеулі. Суық ауалы жатақханалар өздерінің атын жыл бойы, тіпті қыста да терезелерді ашық ұстау қалыпты болғандықтан алған. Бұл практика ауа айналымы мен салқын ауаның жұқпалы аурулардың таралуын азайтады деген теорияға негізделген. Кейбір ортақ жатын бөлмелерде қазіргі заманғы жылыту немесе салқындату жүйесі болғанымен, олар суық ауалы жатақханалар немесе суық жатақханалар деп аталады.

Компанияның жатақханалары

Жұмысшыларды компанияның жатақханаларында орналастыру практикасы азайып кеткенімен, бірнеше компания АҚШ және басқа елдерде осы практиканы сақтап қалған. Walt Disney World Resort-тегі Disney College бағдарламасына қатысушылар Лейк Буэна Виста, Флоридадағы тұрғын үй кешендерінде басқа қатысушылармен танысып, бірге тұру мүмкіндігіне ие. Нидерландыда заңмен компанияларға өз қызметкерлеріне тұрғын үй ұсынуға тыйым салынған, себебі үкімет жұмысынан айырылған адамдардың жаңа тұрғын үй іздеуге байланысты стрессін арттырмауды көздейді. Жапонияда көптеген ірі компаниялар мен кейбір министрліктер жаңадан тәмамдаған түлектеріне жатақханада бөлме ұсынады. Мұндай жатақханаларда әдетте ерлерге арналған ортақ асханашы немесе әйелдерге арналған жиһазбен жабдықталған ас үй блогы бар бөлмелер болады. Көбінесе қызметкерлер ерлерге (әсіресе) үйленген кезде үй сатып алу үшін ақша жинауға көмектесу үшін шамалы төлем жасайды.

Түрме жатақханалары

Түрмеде бір немесе екі тұтқынға арналғаннан көп тұтқынды ұстайтын жатақ бөлмелері де "жатақханалар" деп аталады. Тұрғын үй жағдайлары кең ауқымда өзгеруі мүмкін. Кейбір жағдайларда, қауіпсіздігі төмен түрмелердегі жатақханалар академиялық жатақханаларға ұқсас болуы мүмкін, әрине, түнде жабылып, түрме қызметкерлері басқаратыны және қатаң түрме ережелеріне бағынатыны, сондай-ақ ыңғайлылықтарының азырақ екені ескеріледі. Басқа мекемелерде жатақханалар үлкен бөлмелер болуы мүмкін, көбінесе тығыздыққа байланысты спорт залдары сияқты басқа мақсаттарға ауыстырылған, онда жүздеген тұтқындар төсек орындарымен және шкафтармен қамтамасыз етіледі.

Мектеп-интернаттың жатақханалары

Интернат мектептерінде әдетте, жатақханалар болады, олар кем дегенде 4-9 жас аралығындағы кіші немесе ересек балаларға арналған. Классикалық британдық интернат мектептерінде әдетте интернаттармен байланысты болатын қабатты төсектер кездеседі. Ұлыбританияның Балалар, мектептер және отбасылар департаменті, Денсаулық сақтау департаментімен бірлесіп, интернаттағы жатақханаларға арналған нұсқауларды бекітті. Бұл ережелер Ұлттық интернат стандарттары деп аталады. Ұлттық интернат стандарттары әрбір оқушыға қажетті ең төменгі еден ауданы немесе тұрғын алаңы және негізгі жабдықтардың басқа да аспектілерін белгілейді. Екі немесе одан көп оқушыға арналған жатақхананың ең төменгі еден ауданы, жатақханада ұйықтайтын оқушылар санының 4,2 м² көбейтілген сомасына 1,2 м² қосылғаннан анықталады. Сондай-ақ, жатақханада, жатын бөлмеде немесе кабинада екі төсек арасында кемінде 0,9 м қашықтық сақталуы керек. Егер оқушыларға кабиналар берілсе, онда әр оқушыға терезе және кемінде 5,0 м² еден ауданы қарастырылуы тиіс. Бір оқушыға арналған жатын бөлмесінің еден ауданы кемінде 6,0 м² болуы керек. Интернат мектептері әрбір оқушы үшін кемінде 2,3 м² тұрғын алаңын қамтамасыз етуі тиіс. Бұған қоса, әрбір он оқушыға кемінде бір ванна немесе душ бөлмесі болуы керек. Бұл департамент белгілеген көптеген ережелердің бір бөлігі ғана. Әлемдегі барлық интернат мектептері осы ең төменгі негізгі стандарттарға сай келмейтінін байқауға болады, олардың сыртқы тартымдылығына қарамастан.

Жүретін жатақханалар

Жүзуші жатақхана – негізгі қызметі білім беру мекемесінде оқып жатқан студенттерге тұрғын үймен қамтамасыз ететін суда жүзетін кеме. Жүзуші жатақхана барлық жағынан құрлықтағы дәстүрлі жатақхана сияқты жұмыс істейді, бірақ тұрғын бөлмелер жүзетін кеменің бортында орналасқан. Мұндай жатақхана көбінесе қабылдаушы білім беру мекемесіне жақын жерге бекітіліп қойылады және су көлігі ретінде пайдаланылмайды. Жатақ кемелері жағалаудағы мұнай өндірісі сияқты академиялық емес салаларды қолдау үшін судағы тұрғын үйлерді ұсынатын кемелерді де білдіруі мүмкін. Кемедегі негізгі қызметтерге қосымша қолдау ретінде студенттерге тұрғын үй ұсынатын, мысалы, кемеде теңіздік немесе басқа да оқулар жүргізілетін кемелер оқу кемелері ретінде жіктеледі. Жүзуші жатақханалардың ең танымал мысалы – Стивенс институтының 473 футтық, 14 893 тонналық Стивенс кемесі, Хобокен, Нью-Джерсиде орналасқан технологиялық университет. 1968 жылдан 1975 жылға дейін Стивенс институтының 150 студентіне жүзетін жатақхана қызметін көрсеткен.