Джон Каспер: Американдық астронавт және әскери ұшқыш

Кіріспе

Американдық ғарышкер (1943 жылы туған)

Джон Говард Каспер (9 шілде 1943 жылы туған) – бұрынғы американдық ғарышкер және АҚШ Әуе күштерінің зейнеткер ұшқышы.

Ерте өмір және білім

1943 жылы 9 шілдеде Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласында туған, бірақ Каспер Гейнсвиллді өзінің туған қаласы деп есептейді. Ол Американың скауттар ұйымында белсенді болып қатысты және ең жоғары дәрежелердің екіншісі – «Өмірлік скаут» атағын алды. 1966 жылы АҚШ Әуе күштері академиясын инженерлік ғылымдар бакалавры, ал 1967 жылы Пердью университетін астронавтика магистрі дәрежесімен бітірді. Бітірген соң F-4 сынақ тобының бастығы болды; ол F-4G Wild Weasel ұшағының алғашқы өнімділігі және қару-жарақ ажырату сынақтарын, сондай-ақ F-4E және A-7 Corsair II ұшақтарының авиациялық сынақтарын жүргізді. Кейін Каспер операциялық офицер, одан кейін 6513-ші сынақ эскадрильясының командирі болды, онда тактикалық ұшақтардың қару-жарақ жүйелерін бағалау және дамыту мақсатында ұшу сынақтарын өткізді. Содан кейін ол Пентагондағы АҚШ Әуе күштері штабына тағайындалды және Арнайы жобалар кеңсесінің бас орынбасары болып қызмет етті, онда тактикалық және стратегиялық бағдарламаларға қатысты талаптар, операциялық тұжырымдамалар, саясат және күш құрылымы бойынша АҚШ Әуе күштерінің ұстанымдарын қалыптастырды.

НАСА ғарышкері

1984 жылы мамыр айында NASA таңдаған Каспер 1985 жылы маусым айында астронавт атанды. Төрт ғарыш сапарында болған ол 825 сағаттан астам уақытты ғарышта өткізді. STS 36 миссиясында ол ұшқыш, ал STS 54, STS 62 және STS 77 миссияларында ғарыш кемесінің командирі болды. Астронавттар кеңсесіндегі техникалық жұмыстарының ішінде Операциялық даму бөлімінің бастығы, алдыңғы доңғалақтың басқаруын, тежегіштерді, шиналарды жақсарту және қону парашютін әзірлеу, Шаттл авиациялық интеграция зертханасының (SAIL) астронавт командасын басқару, сондай-ақ Миссиялық бақылау орталығында ғарыш кемесімен байланыс жасайтын (CAPCOM) маман болып жұмыс істеді.

Ғарышқа ұшу

STS 36 ғарыш көлігі 1990 жылдың 28 ақпанында Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшты. Бұл миссия Қорғаныс министрлігінің құпия жүктемесін алып жүрді және 62 градус еңіспен ұшуымен ерекшеленді, бұл АҚШ-тың адамды ғарышқа ұшу бағдарламасының ең жоғары еңісі болды. Жерді 72 рет айналғаннан кейін STS 36 миссиясы 1990 жылдың 4 наурызында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасында көл төсенішіне қонды, саяхаты 1,87 миллион мильді құрады. Миссияның ұзақтығы 106 сағат, 19 минут, 43 секундты құрады. STS 54 1993 жылдың 13 қаңтарында Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан «Эндевор» ғарыш көлігімен ұшырылды. Бес адамнан тұратын экипаж алты күндік миссияның негізгі мақсаттарын сәтті орындады, соның ішінде 200 миллион долларлық NASA бақылау және деректердік ретрансляциялау спутнигін (TDRS F) іске қосты, ол «Space Shuttle» және басқа да төменгі Жер орбитасындағы ғылыми спутниктерді қолдайтын ұлттық байланыс желісін толықтыру үшін тағы төрт спутникке қосылды. Жүк бөлімінде орналасқан диффузиялық рентген спектрометрі (DXS) зерттеушілерге Сүт Жолы галактикасындағы рентген сәулелерінің пайда болуына қатысты сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік берді. Ұшудан тыс белсенділіктің (EVA) өте сәтті аяқталуы Халықаралық ғарыш станциясын құрастыруға пайдалы болған көптеген сабақтарға әкелді. Бұл ұшу сондай-ақ ұшу кезінде отын жасуын тоқтатып, қайта іске қосудың алғашқы тәжірибесі болды, бұл ғарыш станциясының тағы бір мүмкіндігін сәтті көрсетті. Каспер 1993 жылдың 19 қаңтарында «Эндеворды» Кеннеди ғарыш орталығына қондырды, ол Жерді 96 рет айналып, 2,5 миллион мильден астам қашықтықты басып өтті. Миссия 143 сағат 38 минутқа созылды. STS 62 (1994 жылдың 4-18 наурызы) – «Колумбия» ғарыш көлігімен жасалған екі апталық микрогравитациялық зерттеу миссиясы. Оның негізгі жүктемелері АҚШ-тың микрогравитациялық жүктемесі (USMP 2) және Аэронавтика және ғарыш технологиялары кеңсесінің (OAST 2) жүктемелері болды. Бұл жүктемелерге жартылай өткізгіш кристалдарының өсу процесін түсіну, металл қорытпаларының қатаю процесін зерттеу, материалдарды олардың сындық нүктесінде зерттеу (олар сұйық және газ күйінде болатын жағдай) және болашақ ғарыш кемелерінде пайдалануға арналған жаңа технологияларды сынау кірді, мысалы, жетілдірілген күн батареялары, радиаторлар, жылу шығарып тастау құрылғылары және сәулеленуден қорғау. Ұшу кезінде қашықтан басқару жүйесінің манипуляторын реттеудің және жаңа магниттік ұшқышпен жүктемелерді ұстаудың жаңа технологиялары да сынақтан өтті. «Колумбия» 195 км (105 теңіз милі) биіктікте рекордтық төмендікте ұшып, атомдық оттегі мен азот молекулаларынан туындаған ғарыш кемесінің жарқырауы мен эрозиясы туралы деректер жинады. Каспер «Колумбияны» Жерді 224 рет айналып, 5,82 миллион мильден кейін Кеннеди ғарыш орталығына қондырды. STS 77 (1996 жылдың 19-29 мамыры) – «Эндевор» ғарыш көлігімен жасалған он күндік миссия. Экипаж рекордтық санда кездесулерді (бір SPARTAN спутнигімен және үш спутниктік сынақ тобымен) және спутниктерге жақын жерде шамамен 21 сағаттық ұшуды орындады. Ұшу кезінде экипаж Spacehab модулінде материалдарды өңдеу, сұйықтық физикасы және биотехнология салаларында 12 эксперимент жүргізді. STS 77 SPARTAN спутнигін іске қосып, қайта алды, ол үлкен, үрмелі ғарыш құрылымдарының тұжырымдамасын сынауға арналған үрмелі антенна экспериментін алып жүрді. Аэродинамикалық күштер мен магниттік демпферлеуді пайдалану арқылы өзін-өзі тұрақтандыру тұжырымдамасын сынау үшін шағын спутниктік сынақ блогы да іске қосылды. Каспер «Эндеворды» Жерді 160 рет айналып, 4,1 миллион мильден кейін Кеннеди ғарыш орталығына қайтарды. Миссия 240 сағат 39 минутқа созылды.

STS 36 launched from the Kennedy Space Center, Florida, on February 28, 1990, aboard Space Shuttle Atlantis. This mission carried classified Department of Defense payloads and was unique in that it flew at 62 degrees inclination, the highest inclination flown to date by the U. S. human space flight program. After 72 orbits of the Earth, the STS 36 mission concluded with a lakebed landing at Edwards Air Force Base, California, on March 4, 1990, after traveling 1.87 million miles. Mission duration was 106 hours, 19 minutes, 43 seconds. STS 54 launched from the Kennedy Space Center, Florida, on January 13, 1993, aboard Space Shuttle Endeavour. A crew of five successfully accomplished the primary objectives of this six day mission, including deploying a $200 million NASA Tracking and Data Relay Satellite (TDRS F), which joined four other satellites to complete a national communications network supporting Space Shuttle and other low Earth orbit scientific satellites. A Diffuse X Ray Spectrometer (DXS) carried in the payload bay collected X ray data to enable investigators to answer questions about the origin of X rays in the Milky Way galaxy. A highly successful extravehicular activity (EVA) resulted in many lessons learned that benefited the International Space Station assembly. The flight was also the first to shut down and restart a fuel cell in flight, successfully demonstrating another Space Station application. Casper landed Endeavour at the Kennedy Space Center on January 19, 1993, after 96 Earth orbits covering over 2.5 million miles. Mission duration was 143 hours and 38 minutes. STS 62 (March 4–18, 1994) was a two week microgravity research mission aboard Space Shuttle Columbia. Its primary payloads were the United States Microgravity Payload (USMP 2) and the Office of Aeronautics and Space Technology (OAST 2) payloads. These payloads included experiments to understand the process of semiconductor crystal growth, investigating the process of metal alloys as they solidify, studying materials at their critical point (where they exist as both a liquid and gas), and testing new technology for use on future spacecraft, such as advanced solar arrays, radiators, heat sinks, and radiation shielding. The flight also tested new technology for aligning the Remote Manipulator System arm and for grasping payloads with a new magnetic end effector. Columbia flew at a record low altitude of 195 km (105 nautical miles) to gather data on spacecraft glow and erosion caused by atomic oxygen and nitrogen molecules. Casper landed Columbia at the Kennedy Space Center after 224 Earth orbits and 5.82 million miles. STS 77 (May 19–29, 1996) was a ten day mission aboard Space Shuttle Endeavour. The crew performed a record number of rendezvous sequences (one with a SPARTAN satellite and three with a deployed Satellite Test Unit) and approximately 21 hours of formation flying in close proximity of the satellites. During the flight the crew also conducted 12 experiments in materials processing, fluid physics and biotechnology in a Spacehab Module. STS 77 deployed and retrieved a SPARTAN satellite, which carried the Inflatable Antenna Experiment designed to test the concept of large, inflatable space structures. A small Satellite Test Unit was also deployed to test the concept of self stabilization by using aerodynamic forces and magnetic damping. Casper brought Endeavour back to Earth at the Kennedy Space Center after 160 Earth orbits and 4.1 million miles. Mission duration was 240 hours and 39 minutes.

Ұшудан кейінгі мансап

Соңғы шатл миссиясынан кейін полковник Каспер НАСА-дағы жауапкершілігі артатын қызметтерде болды. Ол Джонсон ғарыш орталығының қауіпсіздік, сенімділік және сапаны қамтамасыз ету директоры болып қызмет етті, онда ол JSC-нің адаммен ғарышқа ұшу бағдарламаларының қауіпсіздігі, сенімділігі және сапасының барлығына жауапты болды, оның ішінде Халықаралық ғарыш станциясы, ғарыш шаттлы, ғарышқа ұшыру жобасы және экипаж қайтару аппараттары. Ол сонымен қатар жарақаттардың, өлім-жітімнің немесе материалдық активтердің жоғалуының алдын алу үшін тиімді ұйымдық қауіпсіздік бағдарламасын жоспарлауға, басқаруға және іске асыруға жауапты болды. Кейін ол ғарыш шаттлы бағдарламасына қосылып, Басқару интеграциясы және жоспарлау кеңсесінің менеджері болды, ол бағдарламаның барлық элементтеріндегі ұшуға оралу жоспарлау және басқаруын үйлестіруге жауапты болды. Қазіргі уақытта Каспер ғарыш шаттлы бағдарламасының менеджерінің орынбасары болып жұмыс істеп, бағдарламаның басқаруы, интеграциясы және жұмысын ұйымдастыруда бағдарлама менеджеріне көмектеседі.

Құрметтер

Полковник Каспер қорғаныс жоғары қызметі медалімен, екі "Құрмет легионы" орденімен, екі "Дистінгвишд Флайинг Кросс" орденімен, 11 "Әуе медалімен", екі қорғаныс еңбегіне лайық медалімен, алты Әуе күштері мақтау медалімен, Вьетнам батырлығы кресімен, екі "НАСА-ның ерекше қызметі" медалімен, "НАСА-ның ерекше басшылығы" медалімен, "НАСА-ның үлкен қызметі" медалімен, төрт "НАСА ғарыш ұшуы" медалімен және Ұлттық барлау жетістігі медалімен марапатталды.