Қозғалтқыштағы алдын-жандыру құбылысы және оның салдары

Кіріспе

Жалынды қозғалтқыштағы алдын ала тұтану (немесе алдын ала тұтану) – қозғалтқыштың соққысынан өзгеше техникалық құбылыс. Ол цилиндрдегі жанар-жағар отын қоспасының тұтану шырыны тұтанғанға дейін өртенуін сипаттайды. Алдын ала тұтануды тұтанудан басқа көз бастайды, мысалы, жану камерасындағы ыстық нүктелер, қолданысқа тым ыстық тұтану шырыны немесе бұрынғы жану оқиғаларынан қызып, көмірленген қалдықтар. Бұл құбылысқа кейде "қозғалтқыш тоқтағаннан кейін жұмыс істеу", немесе "тоқтамай жұмыс істеу", тіпті "дизельдеу" деп те айтылады, егер тұтануды тоқтатқаннан кейін де қозғалтқыш жұмыс істеуін жалғастырса. Бұл әсер көбінесе карбюраторлы бензиндік қозғалтқыштарда кездеседі, себебі карбюраторға отын беру әдетте пассивті механикалық иілім клапанымен реттеледі және отын құбырының қысымы төмендегенше отын беру жалғаса береді, егер отын газ педалінен өтіп кетсе. Газ педалі немесе электронды отын инжекциясы бар заманауи қозғалтқыштарда мұндай жағдай сирек кездеседі, себебі инжекторлар қозғалтқыш сөндірілгеннен кейін отын беруді жалғастыруға рұқсат етілмейді, ал мұндай жағдай ағып тұрған (бұзылған) инжектордың болуын көрсетеді. Алдын ала тұтануға байланысты қиындықтар соңғы жылдары күшті күшейтілген және "төмендетілген" жалынды қозғалтқыштардың дамуымен артты. Қозғалтқыш айналу жылдамдығының төмендеуі автоматты тұтану химиясының аяқталуына көбірек уақыт береді, осылайша алдын ала тұтану және "мега соққы" деп аталатын жағдайға мүмкіндік тудырады. Мұндай жағдайларда, алдын ала тұтанудың себептері туралы пікірталас әлі де жалғасуда. Алдын ала тұтану және қозғалтқыш соққысы екеуі де жану камерасының температурасын күрт арттырады. Осының салдарынан, әрбір әсер екіншісінің пайда болуын ықтималдырақ етеді және екеуі де оператор үшін ұқсас салдарға әкелуі мүмкін, мысалы, қозғалтқыштың дөрекі жұмысы немесе қуат беру жүйесінің басқару компьютерінің араласуынан туындаған өнімділіктің төмендеуі. Осы себептерге байланысты, айырмашылықты білмейтін адам біреуін екіншісінің атымен сипаттауы мүмкін. Жану камерасының дұрыс конструкциясы болған жағдайда, алдын ала тұтануды дұрыс тұтану шырынын таңдау, жанар-жағар отын мен ауа қоспасын дұрыс реттеу және жану камераларын мерзімімен тазалау арқылы жоюға болады.

Pre ignition (or preignition) in a spark ignition engine is a technically different phenomenon from engine knocking, and describes the event wherein the air/fuel mixture in the cylinder ignites before the spark plug fires. Pre ignition is initiated by an ignition source other than the spark, such as hot spots in the combustion chamber, a spark plug that runs too hot for the application, or carbonaceous deposits in the combustion chamber heated to incandescence by previous engine combustion events. The phenomenon is also referred to as 'after run', or 'run on' or sometimes dieseling, when it causes the engine to carry on running after the ignition is shut off. This effect is more readily achieved on carbureted gasoline engines, because the fuel supply to the carburetor is typically regulated by a passive mechanical float valve and fuel delivery can feasibly continue until fuel line pressure has been relieved, provided the fuel can be somehow drawn past the throttle plate. The occurrence is rare in modern engines with throttle body or electronic fuel injection, because the injectors will not be permitted to continue delivering fuel after the engine is shut off, and any occurrence may indicate the presence of a leaking (failed) injector. The challenges associated with pre ignition have increased in recent years with the development of highly boosted and "downspeeded" spark ignition engines. The reduced engine speeds allow more time for autoignition chemistry to complete thus promoting the possibility of pre ignition and so called "mega knock". Under these circumstances, there is still significant debate as to the sources of the pre ignition event. Pre ignition and engine knock both sharply increase combustion chamber temperatures. Consequently, either effect increases the likelihood of the other effect occurring, and both can produce similar effects from the operator's perspective, such as rough engine operation or loss of performance due to operational intervention by a powertrain management computer. For reasons like these, a person not familiarized with the distinction might describe one by the name of the other. Given proper combustion chamber design, pre ignition can generally be eliminated by proper spark plug selection, proper fuel/air mixture adjustment, and periodic cleaning of the combustion chambers.

Детонация арқылы алдын ала тұтану

Детонация цилиндрдегі қорғаныш майлаушы жабынның, мысалы, тұтандыру шам электроды сияқты компоненттерді қоршап тұрған шекаралық қабатын бұзғандықтан, осы компоненттер детонация мен қыздырудың ұзақ мерзімді кезеңінде қатты қызуға бастайды. Соңында, бұл жоғарыда сипатталғандай, әлдеқайда ауыр салдарға – алдын ала тұтануға әкелуі мүмкін. Автомобиль қозғалтқышы жеңіл детонациямен мыңдаған шақырым жүруі мүмкін, бірақ алдын ала тұтану поршеньнің бірнеше соққысында қозғалтқышты толығымен бүлдіре алады.