Кіріспе

Австралияда кездесетін балық түрлері

Қызыл бархат балық (Gnathanacanthus goetzeei) – сүйекті шашақ қанатты балықтардың бір түрі, ол Gnathanacanthus тұқымдасының және Gnathanacanthidae отбасының жалғыз өкілі болып табылады. Бұл түр Батыс және Оңтүстік Австралияның жағалау суларына ендемик.

Таксономия

Қызыл бархат балықты алғаш рет 1855 жылы голландиялық дәрігер, герпетолог және ихтиолог Питер Бликер ресми түрде сипаттады. Оның типтік орны Тасманиядағы Хобарт маңындағы Дервент өзені деп белгіленді. Бликер бұл жаңа түрді Gnathanacanthus монотиптік туысына жатқызды. 1893 жылы Теодор Гилл бұл туысты Gnathanacanthidae моногендік отбасының құрамына енгізді. "Дүние жүзіндегі балықтар" кітабының 5-ші басылымы отбасын Scorpaenoidei кіші тобына жатқызады, ал ол өз кезегінде Scorpaeniformes тобына кіреді. Басқа да мамандар Scorpaenoidei-ді Perciformes тобына жатқызады. Жақында жасалған зерттеу Гнатанакантус туысын кеңейтілген тасбалық кладына, Synanceiidae-ға орналастырды, себебі бұл балықтардың барлығында көздерінің астынан пышақ тәрізді механизмді шығаратын жас сүйек бар. Туыс пен отбасының атауы gnathus, яғни "жақ", ana, яғни "жоқ" және acanthus, яғни "қырғи" немесе "тікен" сөздерінен құралған, бұл басындағы тікендердің болмауына, әсіресе Бликер осы таксонды сипаттағанда жақын туыс деп саналған Scorpaenidae отбасының Taenianotus балығымен салыстырғанда қатысты деп есептеледі. Бұл атау Хобарттан балық үлгілерін, оның ішінде осы түрдің голотипін жіберген Дж. В. Гетзиге құрмет көрсету үшін берілген.

Сипаттама

Қызыл бархат балықтың денесі өте жапырылған, қабыршақтары жоқ, бірақ терісін бархаттай етіп жасайтын папиллярлармен жабылған. Жүзбе қанаттары үлкен және дөңгелек, арқа қанаты екіге бөлінген, ал бірінші арқа қанатындағы тікендер улағыш. Арқа қанаттарында 12 немесе 13 тікен және 9 немесе 10 жұмсақ сәуле, ал анальдық қанатында 3 тікен және 8-10 жұмсақ сәуле болады. Құрсақ қанаттары кеуде қанаттарының астында орналасқан. Олардың ең ұзын ұзындығы жеткен. Әдетте қызыл, сары немесе қызғылт сары түсті болады, кейбіреулерінде дақтар кездеседі, ал жас балықтар қызыл жолақтармен, дақтармен және көзшелермен мөлдір болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Қызыл барсұмбалық Оңтүстік Австралияның қоңыржай теңіздеріне ендемик. Ол Викториядағы Тайерс көлі маңынан басталып, батысқа қарай Батыс Австралиядағы Джеральдтонға жақын Моур нүктесіне дейін таралған, сондай-ақ Тасманияның солтүстік және шығыс жағалауларында және Бас бұғазындағы аралдардың төңірегінде де кездеседі. Олар қорғалған жартасты рифтердегі ламинария және басқа да теңіз балдырларының арасында тіршілік етеді, көбінесе үңгірлер мен жарықтардың ішінде, 20 метрге дейін тереңдікте мекендейді. Олар түнгі жануарлар.