Кіріспе
Бруксия – хамелеондар туысы, хамелеондар тұқымдасына жататын кесірткелердің бір туысы. Бұл туыс Мадагаскарға ғана тән. Туыстағы түрлердің мөлшері кішкентайдан өте кішкентайға дейін жетеді және олар жиынтығында жапырақ хамелеондары деп аталады (бірақ бұл жалпы атау Rieppeleon және Rhampholeon туыстарындағы түрлерге де қолданылады). Бруксияға әлемдегі ең кішкентай хамелеондар жатады, сонымен қатар ең кішкентай бауырымен жорғалаушылардың қатарында. Бруксия туысының өкілдері көбінесе қоңыр түсті және көпшілігі негізінен құрлықта тіршілік етеді. Туыстағы түрлердің көп бөлігі соңғы үш онжылдықта ғана ғылымға белгілі болды, ал әлі ғылыми атауы берілмеген түрлердің де бар екені мәлім. Олардың көпшілігі кішкентай ареалдарда, қол жеткізу қиын аймақтарда қоныстанды, ал кішкентай мөлшері мен жасырын өмір салтының салдарынан, олар үлкен туыстастарына қарағанда нашар зерттелген. Бруксиялар аз бұзылған жағалау аймақтарында және аз бұзылған ылғалды ормандарда көптеп кездеседі. Бруксиялар өрттен кейін жаңарып келе жатқан, көп бұзылған ормандарда сирек кездеседі. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Бруксия нана – Брукезийналар кіші тұқымдасының ең соңғы сипатталған жаңа түрі. B. nana – түсін өзгертпейтін бірінші хамелеон.
Brookesia is a genus of chameleons, lizards in the family Chamaeleonidae. The genus is endemic to Madagascar. Member species range from small to very small in size, and are known collectively as leaf chameleons (though this common name is also used for species in the genera Rieppeleon and Rhampholeon). Brookesia includes species considered to be the world's smallest chameleons, and are also among the smallest reptiles. Members of the genus Brookesia are largely brown, and most are essentially terrestrial. A significant percentage of the species in the genus were only identified to science within the last three decades, and a number of species that still have not received a scientific name are known to exist. Most inhabit very small ranges in areas that are difficult to access, and due to their small size and secretive nature, they have been relatively poorly studied compared to their larger relatives. Brookesia are abundant in low disturbance riparian zones and low disturbance rainforests. Brookesia are scarce in high disturbance forests recovering from burning. As of 2021, Brookesia nana is the most recently described new species in the subfamily Brookesiinae. B. nana is also the first chameleon known not to change colors.
Этимология
Брукезия деген жалпы атау британдық табиғатты зерттеуші Джошуа Брукстің құрметіне аталған.
Қорғау мәртебесі
Көптеген Brookesia түрлері CITES II қосымшасына енгізілген, жалғыз ерекшелік – B. perarmata I қосымшада тіркелген (бұл түр сонымен қатар жойылу қаупі төніп тұрған түрлер тізімінде, ал жаңадан ашылған Brookesia nana IUCN бойынша өте қауіпті түрлерге жатқызылған). Осыған байланысты, төменде көрсетілген түрлерді отандық Мадагаскардан импорттау үшін арнайы рұқсат талап етіледі, бірақ B. perarmata үшін әдетте рұқсат берілмейді.