Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық жазушы және редактор (1926–2019)
American writer and editor (1926–2019)
Өмірбаян
Чарльз Ван Дорен Нью-Йорк қаласында, Пулитцер сыйлығын жеңіп алған ақын, сыншы және профессор Марк Ван Дореннің және романист Дороти Ван Дореннің (қызметтік аты Граффе) үлкен ұлы, сондай-ақ сыншы және Пулитцер сыйлығын жеңіп алған биограф Карл Ван Дореннің сіңілі баласы ретінде дүниеге келді. Ол Нью-Йорктегі Музыка және өнер орта мектебін бітірді, 1946 жылы Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы Сент-Джон колледжінде гуманитарлық ғылымдар бакалавры (B.A.) дәрежесін алды, сондай-ақ Колумбия университетінде 1949 жылы астрофизика магистрі және 1955 жылы ағылшын тілінен философия докторы (Ph.D.) ғылыми дәрежелерін қорғады. Ол сонымен қатар Ұлыбританиядағы Кембридж университетінде де оқыды.
Charles Van Doren was born in New York City, the elder son of Pulitzer Prize winning poet, critic and professor Mark Van Doren and novelist Dorothy Van Doren (née Graffe), and a nephew of critic and Pulitzer Prize winning biographer Carl Van Doren. He graduated from the High School of Music & Art in New York, and earned a B. A. degree in Liberal Arts (1946) from St. John's College in Annapolis, Maryland, as well as an M. A. in astrophysics (1949) and a Ph. D. in English (1955), both at Columbia University. He was also a student at University of Cambridge in the United Kingdom.
Кейінгі мансабы және өлімі
Ван Доренді NBC жұмыстан шығарды және ол Колумбия университетіндегі ағылшын тілі пәнінің оқытушысы лауазымынан кетті. Ол Praeger Books баспасының редакторы және (алғашқыда) псевдониммен жазатын автор болды, кейін «Британника» энциклопедиясының редакторы және бірнеше кітаптың авторы атанды, оның 1991 жылы жарық көрген «Білім тарихы» (A History of Knowledge) ең танымал болды. Ван Дорен сонымен қатар философ Мортимер Дж. Адлермен бірлесіп «Кітапты қалай оқу керек» деген кітаптың жаңа редакциясын жасады және онымен бірге «Батыс ой-пікірінің ұлы қазынасы» (1977) атты 1771 беттік антологияны редакциялады. Ол Адлермен бірге Америка тарихына арналған 18 томдық «Америка жылнамалары» (1968) жинағын жасады, оған 25 тақырыпты қамтитын 1300 беттік екі томдық «тақырыптық көрсеткіш» қосылды, ол «Америка өміріндегі маңызды мәселелер: конспект» деп аталды. 2008 жылы «The New Yorker» журналында жарияланған мақаласында Ван Дорен танымал болған кезінде де «Британника» жұмысын ойлап жүргенін айтты. Әкесі оған бұл мүмкіндікті екеуі де сүйіп жүретін шабындық жерлерде серуендеп бара жатып ұсынған. Үлкен Ван Дорен ұлына философ және «Британниканың» редакциялық кеңесінің мүшесі Адлер Ван Доренды бас редактор етіп тағайындау туралы айтқан. Ван Дорен ақырында бұрынғы колледждегі сыныптасының көмегімен жұмысқа қабылданды. Ван Дорен 1982 жылы «Британникадан» зейнеткерлікке шықты. Сондай-ақ Ван Дорен философия тарихына арналған PBS телесериясына қатысуға шақырылғанын, бірақ оның алдын ала продюсері Джулиан Крайниннің жоспарланған PBS бағдарламасында викториналық шоудағы дау-дамайды еске түсіретін Ван Дореннің тікелей қатысуын күткенін айтты. Бұл жоба іске аспағанмен (бағдарлама басқа да есімдермен бірге Ван Доренге алғыс білдірді), Крайнин кейіннен Роберт Редфорд «Квиз шоу» фильмін түсіре бастағанда оның кеңесін сұрады және тіпті Ван Доренге алты таңбалы төлем ұсынды. Ол бұл оймен күрескеннен кейін, әйелінің қарсылығын ескеріп, ұсыныстан бас тартты. Ван Дорен викториналық шоуға қатысты үнсіздігін «Нью-Йоркер» журналында жариялаған мақаласында бұзды. Ол Колумбия университетіне 1984 жылы ұлы Джон бітірген кезде және 1999 жылы Колумбия университетінің 1959 жылғы түлектерінің кездесуі кезінде екі рет қайта келді. Соңғы кездесуде Ван Дорен викториналық дауға тікелей сілтеме жасады, бірақ оның атын атамады: 2005 жылы Ван Дорен Коннектикут университетінің Торрингтон қаласындағы факультетіне қосылды, бірақ кампус 2016 жылы жабылды. Ван Дорен өмірінің соңғы жылдарын әйелі Джерримен бірге 1920 жылдары Коннектикут штатының Корнуолл қаласындағы отбасысы сатып алған «кішкентай ескі үйде» (оның сөзімен) өткізді. Ван Дорен 2019 жылдың 9 сәуірінде Коннектикут штатының Ханаан қаласындағы зейнеткерлер үйінде табиғи себептерден 93 жасында қайтыс болды. Оның «Twenty One» ойынында жеңіске жеткен қарсыласы Герб Стемпель 2020 жылдың 7 сәуірінде, Ван Дорен қайтыс болғаннан бір жыл өткен соң, дәл сол жаста қайтыс болды; Стемпельдің өлімі туралы хабар екі айдан кейін ғана жарияланды.
Van Doren was dropped by NBC and resigned from his post as an English instructor at Columbia University. He became an editor at Praeger Books and a pseudonymous (at first) writer, before becoming an editor of the Encyclopædia Britannica and the author of several books, of which his 1991 popular market A History of Knowledge may be his best known. Van Doren also co authored a well received revision of How to Read a Book with its original author, philosopher Mortimer J. Adler, and co edited with him a 1,771 page anthology titled Great Treasury of Western Thought (1977). He had already worked with Adler on an 18 volume collection of documents covering American history, entitled The Annals of America (1968), which was accompanied by a two volume, 1,300 page "topical index" organized around 25 themes and entitled Great Issues in American Life: A Conspectus. In his 2008 article in The New Yorker, Van Doren revealed that he had actually been contemplating the Britannica job even at the height of his celebrity. His father had suggested the possibility to him during a long walk around the farmlands they both loved. The elder Van Doren mentioned to his son that Adler, the philosopher and a member of Britannicas board of editors, had spoken of making Van Doren its editor in chief. Van Doren eventually accepted the job, he would write, by way of intercession from a former college roommate. Van Doren retired from Britannica in 1982. Van Doren also revealed he had been offered an opportunity to participate in a PBS series on the history of philosophy, but that its tentative producer, Julian Krainin, might actually have had in mind Van Doren's explicit cooperation on a planned PBS program recalling the quiz show scandals. When that did not occur (though the program thanked Van Doren explicitly, among other credits), he wrote, Krainin later sought his cooperation and consultation when Robert Redford was beginning to make Quiz Show—even conveying that Van Doren would be paid in six figures for it. After wrestling with the idea—and, he wrote, noting his wife's objections—Van Doren rejected it. Van Doren finally broke his silence on the quiz show scandal in the New Yorker article. He revisited Columbia University only twice in the forty years that followed his resignation—in 1984 when his son John graduated; and in 1999 at a reunion of Columbia's Class of 1959. During the latter appearance, Van Doren made one allusion to the quiz scandal without mentioning it by name:
In 2005, Van Doren joined the faculty of the University of Connecticut, Torrington; the campus was closed in 2016. Van Doren spent the last years of his life with his wife, Gerry, in a "small, old house" (his words) on the land his parents bought in Cornwall, Connecticut, in the 1920s. Van Doren died in a retirement community of natural causes in Canaan, Connecticut, on April 9, 2019, at the age of 93. His opponent he defeated to win his first game of Twenty One, Herb Stempel died on April 7, 2020, almost exactly one year after Van Doren's death, and at the same age; Stempel's death was not publicly announced until nearly two months later.
"Квиз шоусының жанжалы"
"The Quiz Show Scandal" – 1992 жылдың 6 қаңтарында PBS телеарнасында American Experience төртінші маусымының бір бөлігі ретінде алғаш рет көрсетілді. Джулиан Крайнин мен Майкл Р. Лоуренс өндірген бір сағаттық бағдарлама 1950-ші жылдардағы викториналық шоулардағы жемқорлықты, әсіресе Ван Дорен және "Жиырма бір" (Twenty One) дауына қатысты жағдайды зерттеді. Ван Дорен өндірушілермен сөйлескенімен, ақырында бағдарламаға қатысудан бас тартты. "Квиз шоуының жанжалы" – сериалдың ең танымал эпизодтарының бірі болды.
"The Quiz Show Scandal" is a documentary that first aired on PBS on January 6, 1992, as an episode of the fourth season of American Experience. Produced by Julian Krainin and Michael R. Lawrence, the one hour program explored the corruption of the 1950s quiz show scandals, particularly that involving Van Doren and Twenty One. Van Doren spoke with the producers but eventually declined to participate in the program. "The Quiz Show Scandal" was one of the most popular episodes of the series.
Квиз шоуы фильмдері
Викториналық шоудағы дау және Ван Дореннің осы оқиғадағы рөлі 1994 жылы Роберт Редфорд түсірген және режиссерлік еткен "Викториналық шоу" фильмінде бейнеленген. Фильм 1995 жылдың сәуір айына дейін 24 миллион доллар тапты және "Оскар" сыйлығына "Үздік фильм", "Үздік режиссер", "Екінші жолдағы үздік актер" және "Үздік бейімделген сценарий" номинациялары бойынша ұсынылды. Фильм драмалық еркіндікті пайдалануы, дәлдігі және оның жасалу себептері туралы бірнеше сынға ұшырады. Фильмді сынға алғандардың қатарында тергеуді бастаған Нью-Йорк прокуроры Джозеф Стоун, Дартмут колледжінің ғалымы және National Review журналының аға редакторы Джеффри Харт, сондай-ақ Ван Дореннің көп жылдық досы болған, фильмде Ван Дорен мен оның жетістіктерге толы әкесі арасындағы керісіншелік дұрыс емес көрсетілген деп есептеген адам да бар.
The story of the quiz show scandal and Van Doren's role in it is depicted in the 1994 film Quiz Show, produced and directed by Robert Redford, in which Van Doren is portrayed by Ralph Fiennes. The film made $24 million by April 1995, and was nominated for Academy Awards in the categories of Best Picture, Best Director, Best Actor in a Supporting Role, and Best Adapted Screenplay. The film earned several critiques questioning its use of dramatic license, its accuracy, and the motivation behind its making. The movie's critics have included Joseph Stone, the New York prosecutor who began the investigations; and Jeffrey Hart, a Dartmouth College scholar and senior editor of National Review; and a longtime friend of Van Doren, who saw the film as falsely implying tension between Van Doren and his accomplished father.
АҚШ-тың бостандық елі: нақты тарих
Ван Дорен "Freedomland U.S.A.: The Definitive History" (Theme Park Press, 2019) кітабында есімдері тілінген. Кітапта Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданында орналасқан, қазір тоқтатылған Freedomland U.S.A. ойын-сауық паркімен байланысы туралы мәліметтер келтірілген. Ол 1959 жылғы 26 тамызда парк құрылысының басталу салтанатын жүргізген.
Van Doren is mentioned in a book, Freedomland U. S. A.: The Definitive History (Theme Park Press, 2019), that references his connection to the now defunct Freedomland U. S. A. theme park that was located in The Bronx in New York City. He was the emcee for the groundbreaking event for the park on August 26, 1959.
Қалыптастырған
Чарльз Ван Дорен және 1950-жылдардағы викториналық шоулардағы скандалдар американдық панк-рок тобы Rancid-тің өзі атты альбомындағы "Rigged on a Fix" әнінде еске алынған.
Charles Van Doren and 1950s quiz show scandals were referenced in the track Rigged on a Fix from the self titled album Rancid by the American punk rock band Rancid.
"Барлық жауаптар"
2008 жылдың 28 шілдесінде «Нью-Йоркер» журналы Ван Дореннің «Барлық жауаптар» атты жеке естелігін жариялады, онда ол жанжалдар мен олардың салдары туралы толыққанды айтып берді. Бұл туралы өте сирек және көбінесе қысқаша тілдесулерден басқа, Ван Дорен бұған дейін жанжал, оның рөлі және оның өміріне тигізген әсері туралы ашық әңгімелескен емес. Ол «Квиз-шоу» фильміне сіңіп, оны ең көп мазалаған нәрсе – титрде оқытуын тоқтатқаны туралы айтылғаны болды: «Мен оқытуды тоқтатқан жоқпын, бірақ қайтадан колледжде сабақ беруге дейін көп уақыт өтті». Бірақ ол Джон Туртурроның «Жиырма бір» ойынындағы қарсыласы Герб Стемпелді сомдағанын да ұнатыпты. Мақала фильмде қалыптасқан Ван Дорен туралы көптеген пікірлерге де қарсы келді: фильм оны бос адам ретінде көрсеткен, ал ол шын мәнінде келісімге келген; фильмде ол өркендеп келе жатқан, танымал телешоуларға қызығушылық танытқандай болды, бірақ шындығында ол тіпті теледидарына ие болған жоқ; «Жиырма бір» ойынымен оның танысуы тек продюсер Ал Фридман Ван Дореннің достарының бірімен таныс болғандықтан ғана болды; және Вивьен Нерингтен жеңілгеннен кейін оған дереу «Today» бағдарламасында жұмыс ұсынылған, бірақ шындығында NBC алдымен онымен не істеу керектігін білмеді, одан кейін Дейв Гарроуэйдің жексенбілік мәдени шоуы «Wide Wide World» бағдарламасында жұмыс істеді, содан кейін «Today» бағдарламасына шақырылды. Ван Дорен сондай-ақ фильмнің Конгресс тергеушісі Ричард Гудвинмен оның достығы туралы айтқан сөздерін жоққа шығарды. Ван Дорен «Жиырма бір» чемпионы болған кезде (және Герб Стемпелдің шоудың бұрмаланғандығын ашуға тырысқан кезінде және одан кейін) олар таныс емес еді. Ван Дореннің айтуынша, екі адам 1959 жылдың тамызына дейін кездеспеген, ол кезде Гудвин кеңесші болып жұмыс істеген кіші комиссия телешоуларды тергеуді бастады, ал Ван Дорен «The Today Show» бағдарламасында беделді болған.
The July 28, 2008, issue of The New Yorker included a personal reminiscence titled "All the Answers", written by Van Doren, in which he recounted in detail the scandals and their aftermath. Other than very occasional and often very abbreviated references to it, Van Doren had never before spoken publicly about the scandal, his role, and its effects on his life. He referred to the film Quiz Show, saying he was bothered most by the closing credits' reference that he never taught again: "I didn't stop teaching, though it was a long time before I taught again in a college." But he also said he enjoyed John Turturro's portrayal of his Twenty One rival, Herb Stempel. The article also contradicted many impressions of Van Doren that the film had created: the film portrayed him as a bachelor when he was actually engaged; it suggested he had a fascination with the burgeoning, popular television quiz shows when in fact he did not even own a television set; that the only reason he became even mildly acquainted with Twenty One was because co producer Al Freedman shared a mutual acquaintance with one of Van Doren's friends; and that he had been offered his job with Today promptly after losing to Vivien Nearing when, in fact, NBC was not sure at first what to do with him, until he did work for Dave Garroway's Sunday afternoon cultural show, Wide Wide World, which then led to the invitation to join Today. Van Doren also addressed and denied the film's insinuations that he had been friends with Congressional investigator Richard Goodwin while Van Doren was Twenty Ones reigning champion (and during and after the start of Herb Stempel's efforts to expose the show's being rigged). According to Van Doren, the two men had not met until August 1959, when the subcommittee Goodwin served as counsel for had begun investigating the quiz shows and Van Doren was already established on The Today Show.