Кіріспе

Уильям Ганнауэй "Пастор" Браунлоу (29 тамыз 1805 – 29 сәуір 1877) – американдық газет баспашысы, методист миссионері, кітап авторы, соғыс тұтқыны, лекторы және саясаткер. Ол 1865 жылдан 1869 жылға дейін Теннесси штатының 17-ші губернаторы, ал 1869 жылдан 1875 жылға дейін Теннесси штатынан АҚШ Сенаторы болып қызмет етті. Браунлоу 1830-шы жылдардың соңы мен 1840-шы жылдардың басында Шығыс Теннессидегі "Уиг" газетінің редакторы ретінде танымал болды, ол "Уиг" партиясының идеалдарын насихаттады және Америка Азамат соғысына дейінгі жылдары сецессияға қарсы болды. Браунлоудың келісімсіз және радикалды көзқарастары оны Теннесси саяси тарихындағы ең даулы тұлғалардың біріне және АҚШ-тың реконструкция дәуіріндегі ең әйгілі саясаткерлердің біріне айналдырды. 1820-ші жылдары методист миссионері ретінде мансап бағалаған Браунлоу басқа христиандық ағымдардың миссионерлерімен өткізген пікір таластары үшін жоғары лауазымды тұлғалар тарапынан мақталып, сыналып та бағаланды. Кейіннен газет баспашысы және редакторы ретінде ол діни және саяси қарсыластарына қарсы үздіксіз шабуылдарымен, кейде тіпті физикалық тұрқымен танымал болды. Сонымен қатар, Браунлоу өте көп және адал оқырмандар базасын құрды. Азамат соғысынан кейін көп ұзамай Браунлоу штаттық үкіметті пайдаланып, Теннессидегі бұрынғы африкалық-американдық құлдарға дауыс беру және мемлекеттік лауазымдарға үміткер болу құқығын берді. Бірақ көп ұзамай бұрынғы Конфедерация саяси басшылары мен әскери шенеуніктері Ку-Клукс-Клан және олармен бірдей ойлы жасақтарды пайдаланып африкалық американдықтарды сайлау құқығынан айырды. 1825 жылы Браунлоу Вирджиния штатының Салфур-Спрингс қаласына жақын жердегі діни жиынға қатысып, терең рухани жаңаруды бастан өткізді. Кейін ол есіне алды: "Барлық уайымдарым аяқталды, барлық үміттерім орындалды, бақытым толық болды". 1826 жылы Суль Браунлоуға оның алғашқы миссионерлік тапсырмасын берді – Солтүстік Каролинадағы Блэк-Маунтин аймағы. Осы жерде Браунлоу алғаш рет баптистермен қарым-қатынас жасады – Оңтүстік Аппалачи аймағында жылдам таралып жатқан баптистер – және оларды ұнатпады, оларды "лақты" рәсімдерге қатысатын, көзқарасы тар фанаттар деп санады. Браунлоу көбінесе Вотауга және Холстон өзендерінде саламен саяхаттап, О'Брайен пешінен Ноксвиллге темір құймаларын жеткізді. Браунлоу 1836 жылы үйленгеннен кейін көп ұзамай миссионерлік қызметтен кетіп қалса да, ол газет бағандарында, кітаптарында және сөздерінде мефодизмді және мефодист басшыларын басқа христиандық ағымдардың діни басшылары мен жазушыларының шабуылдарынан қорғауын жалғастырды. Өмірінің соңына дейін және одан кейін Браунлоу достары мен жауы үшін "Жауынгер Пастор" ретінде танылды. Элизабеттон қаласындағы белгілі адвокат Т. А. Р. Нельсон Браунлоуға алдағы сайлауларда "Уиг" партиясының үміткерлерін қолдау үшін газет ашуды ұсынды. Браунлоу Элизабеттон газетінің баспашысы Мейсон Р. Лайонмен серіктестік құрды және олардың серіктестігінде редактор ретінде Браунлоу "Теннесси Уиг" газетінен түскен жаңа пайданың үштен бірін алады деген келісімге келді. Браунлоу мен Лайон 1839 жылдың 16 мамырында бейсенбі күні апталық "Теннесси Уиг" газетін шығарды. Бірнеше аптадан кейін Браунлоу мен Лайон жаңа апталық газетін 1839 жылдың 13 маусымындағы газет басылымынан бастап "Элизабеттон Уиг" деп атады. Браунлоудың өткір редакциялық стилі тез арада Элизабеттон қаласындағы қақтығыстарға себеп болды және ол жергілікті "Уиг" партиясынан демократқа айналған Лэндон Картер Хейнспен дауласа бастады. Хейнс Элизабеттон қаласындағы адвокат Т. А. Р. Нельсонның қолында заң оқыған, кейін Хейнс 1840 жылы Нельсонның соңынан Джонсборо қаласына барды, онда ол Джонсборо газетін редакциялады. Браунлоу мен "Элизабеттон Уиг" газеті де сол жылы Элизабеттоннан Джонсборо қаласына көшіп барды, онда апталық Браунлоу газетінің атауы "Джонсборо Уиг" деп өзгертілді (Теннесси қаласы тарихындағы муниципалды атауды екі түрлі жолмен жазған), екінші томның бірінші басылымын 1840 жылдың 7 мамырында жариялады. Браунлоу сонымен қатар Валентин Гарландты өзінің "Джонсборо Уиг" кәсіпорнында жаңа серіктес ретінде әкелді. Гарланд бұрын "Элизабеттон Уиг" газетінде баспагер болып жұмыс істеген және Лайонның "Элизабеттон Уиг" газетіндегі үлесін 550 долларға сатып алған, бірақ олардың "Джонсборо Уиг" газетіндегі серіктестігі ұзаққа соқпады, өйткені 1840 жылдың 12 тамызында жарияланған хабарламада "Уиг" газетінің оқырмандарына Браунлоу мен Гарландтың серіктестігі таратылғаны туралы хабарланды. Кейін Браунлоу Джонсборо көшесінде Хейнске шабуыл жасап, оны қанжармен ұрып, Хейнстің тапаншасын алып Браунлоуды жамбасына атқылаған. Ол 1844 жылы жарық көрген "Саяси тізілім" кітабында Джексонның жақтастарын, "Локофокстарды" сынаған. Браунлоу 1850 жылы "Тәуелсіздік ұлдарына" қосылып, "Уиг" газетінде тыйым салу саясатын жақтады (оның ең көп таралған шабуылдарының бірі қарсыластарын "мастыққа" ұқсату болды). "Уиг" партиясының 1850-ші жылдардың ортасында құлауынан кейін ол "Білушілер" қозғалысына қосылды, өйткені ол осы қозғалыстың католиктерге қарсы және ұлтшылдық көзқарастарымен ұзақ уақыттан бері келісіп жүрген. Браунлоудың газеттерінде сецессияға қарсы тұрақты қарсылығының (және Конфедерация тараптасы, банкир және Теннесси тарихшысы Дж. Г. М. Рэмсимен ұзақ жылдар бойы соғыс жүргізуінің) нәтижесінде ол 1861 жылдың желтоқсанында Конфедерация әскери билігі тарапынан тұтқынға алынып, кешіріліп, содан кейін Солтүстік Америка Құрама Штаттарына жер аударылды.

Сектанттық пікірталастар

Браунлоу 1830 жылдары уағыздау қызметін тастағанмен, Азамат соғысына дейін методисттік сенімді сынағандарға жауап беруді жалғастырды. 1843 жылы Хейнспен болған жанжалдың нәтижесінде Хейнске методист дін қызметкері болуға тыйым салынды. Сол жылы "Абингдон Виргиниан" газетінің редакторы Дж. М. Смит Браунлоуды лагерьде өткен діни жиын кезінде әшекей ұрлады деп айыптады. Браунлоу бұл айыптауды жоққа шығарып, Смитті адалсыздық жасады деп айыптады. Осы жылы методистердің Холстон конференциясында Смит Браунлоуды шіркеуден қууға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 1840 жылдардың басында Браунлоу босатылған құлдарды Либерияға қайта ортауға ұмтылған Америкалық отарлау қоғамын қолдады. Браунлоудың досы және әріптесі Оливер Перри Темпл 1830 жылдары әлеуметтік қысымның көптеген құлдықты жоюшы оңтүстіктерді құлдықты қолдайтын көзқарасқа итергенін айтты. Дегенмен, тарихшы Роберт Маккензи Браунлоудың құлдықты қолдауына 1840 жылдары солтүстік және оңтүстік методистер арасындағы бәсекелестік себеп болуы мүмкін деп санайды. 1850 жылдары Браунлоу құлдықты жақтады, бұл институтты "Құдайдың өзі белгілеген" деп мәлімдеді. Азамат соғысы барысында Браунлоу құлдыққа қарсы ұстанымын қайтадан қабылдап, құлдарды азат етуге шақырды.

Америка Азаматтық соғысы

1861 жылдың 24 қазанында Браунлоу Конфедерация билігі оны тұтқындауға дайындалып жатқанын жариялағаннан кейін «Виг» басылымын шығаруды тоқтатты. Браунлоудың ұлдары Джон Б. Браунлоу мен Джеймс П. Браунлоу да Одақтың ат әскері офицерлері ретінде шайқасқа қатысты, осылайша оның штаты Оңтүстік штаттарының арасында Конфедерациядан алғашқы болып шықты. Әскери губернатор Эндрю Джонсон бұрынғы Конфедерация мүшелерінің дауыс беруіне кедергі келтіретін бірқатар шаралар қабылдады, ал 4 наурызда Браунлоу 23 352 дауысқа 35 дауыспен сайланды, ал түзетулер де сол сияқты үлкен айырмамен қабылданды. 5 сәуірде ол ант берді және келесі күні 13-ші түзетуді ратификациялауға ұсынды. Радикалдар 1867 жылдың ақпан айында Браунлоуды губернаторлыққа екінші мерзімге ұсынды. Оның қарсыласы Эмерсон Этеридж болды, ол Браунлоу әкімшілігінің жиі сынаушысы еді. Сол айда заң шығарушы орган штаттың афроамерикандық тұрғындарына дауыс беру құқығын беретін заң жобасын қабылдады, ал бостандыққа шыққан құлдарға осы процесте көмектесу үшін Одақ лигасы ұйымдастырылды. Бұл лигалардың мүшелері жиі сайлау құқығынан айырылған бұрынғы конфедераттармен, соның ішінде өркендеп келе жатқан Ку-Клукс-Клан мүшелерімен қақтығысты. Браунлоу сайлаушыларды қорғау (және оппозицияны мазақтау) үшін генерал Джозеф Александр Купер басқаратын штаттық гвардияны ұйымдастырды. Теннесси штатының хатшысы мұрағаттаған Уильям Г. Браунлоу отбасының құжаттары, 1836-1900 жылдар, 1868 жылдың 4 шілдесінде Ку-Клукс-Кланның Ұлы Циклопы Стелла Мортоннан келген хатты қамтиды, онда Мортон губернатор Браунлоудың өміріне қауіп төндіреді. Цинциннати Коммерциал газетімен сұхбаттасқанда Форрест: «Мен Теннессидегі қазіргі үкіметтің заңдылығын мойындамаймын» деді. Ол губернатор Браунлоудың ополченениеді шақыруына қарсылық білдірді және егер олар «зұлымдық жасаса», «олар да, Браунлоудың үкіметі де құлап кетеді, радикалдардың бірі де тірі қалмайды» деп ескертті. Форрест Кланның Теннессиде 40 000-нан астам мүшесі бар екенін және Оңтүстік штаттарында 550 000-нан асып түсетінін мәлімдеді. Ол Кланның Демократиялық партияны қолдайтынын айтты. Форрест Браунлоудың жариялаған жарлығында Клан мүшелерін ату туралы айтылғанын болжады. Форрест өзінің Клан мүшесі екенін жоққа шығарды. Форрест және басқа он екі Клан мүшесі Браунлоуға петиция тапсырып, конфедераттарға дауыс беру құқығы берілсе, олар өздерінің қызметін тоқтатарын мәлімдеді. «Оңтүстіктегі жетекші адамдар оңтүстіктің Одақтан бөлінуін әлі де үміт дақпысы ретінде қарастырады. Олардың бойында зұлымдық бар, егер сәттілікке қол жеткізе алатын болса, олар тағы да бүлік шығарады. Олар Конгресс ақымақтықпен 30 мыңға дейін қысқарған тұрақты армияны қысқартуды жеке мақтанышпен айтады және олар кез келген уақытта армия ұйымдастыруға жеткілікті қару-жарағы бар екенін мақтанады. Дэвис, Тумбс және Стивенс Оңтүстік халқының сезімдерін білдіреді [жоспар – бұл] сайлау арқылы және заң шығару арқылы Демократиялық партияның көмегімен Ұлттық үкіметті бақылауға алуға тырысып, қайта құрудың барлық жұмыстарын жою және Демократиялық президенттің басшылығымен ұзақ және мұқият дайындықтан кейін Оңтүстік Конфедерациясын қайта құру». – Парсон Браунлоу, 1871 жылдың тамызы. 1869 жылы «Виг» газетін сатқаннан кейін Браунлоу өзінің бұрынғы шәкірті Уильям Рулл шығарған «Knoxville Chronicle» республикалық газетінің үлесін сатып алды. Газеттің атауы «Knoxville Whig and Chronicle» деп өзгертілді. 1877 жылдың 28 сәуір түні Браунлоу үйінде құлап, келесі күні қайтыс болды. Өлімнің себебі «ішек парализі» деп көрсетілді.

Мұра

1870 жылы Уильям Рул, бұрын «Уиг» газетінде журналист болған, «Ноксвилл хроникасын» жариялады, оны «Уигтің» республикалық мұрагері деп есептеді. Рул 1928 жылы қайтыс болғанға дейін осы газетті редакциялауын жалғастырды, ол кейін «Ноксвилл журналы» деп аталды. «Ноксвилл журналы» 1991 жылы жабылып қалғанға дейін Ноксвиллдің күнделікті газеттерінің бірі болып келді. Кейін «Нью-Йорк Таймс» баспасының баспашысы болған Адольф Окс 1870-ші жылдардың басында «Хроникада» мансабын бастады. Уильям Рул Браунлоу туралы: «Браунлоу – өткір сөздер мен қатал сарказмнің шебері, ол мұндай нәрселер қоғамдық журналистен күтілетін дәуірде өркендеді» деп жазды. Азамат соғысынан бұрынғы Ноксвиллдегі Браунлоудың бәсекелес редакторы Дж. Остин Сперри Браунлоудың адам табиғатын жақсы түсінетін білгір екенін мойындады. Браунлоу қайтыс болғаннан кейін де ондаған жылдар бойы даулы тұлға болып қала берді. 1999 жылы тарихшы Стивен Эш: «Оның өлімінен 120 жылдан астам уақыт өткен соң, оның есімін ерікті штатта атағанның өзінде күлкілі күлкіні немесе ащы қарғысты тудыруы мүмкін» деп жазды. 1981 жылы Теннесси штатының 52 тарихшысы арасында өткізілген сауалнамада штат губернаторларының қабілеті, жетістіктері және мемлекеттік саясаты бойынша бағалау жүргізілді, нәтижесінде Браунлоу соңғы орынға шықты. Журналист Стив Хамфри Браунлоудың талантты газет редакторы және тілші болғанын, Мемфистегі «Гайосо» қонақ үйінің ашылуы және Ноксвиллдегі 1854 жылғы холера эпидемиясы сияқты оқиғалар туралы жазған еңбектері дәлелдейді. Теннесси штатының Бас Ассамблеясының Капитолий комитеті Демократтық Теннесси штатының сенаторы Дуглас Генридің ұсынысы бойынша 1987 жылдың сәуірінде штаттық капитолий ғимаратының Заңнамалық кітапханасында қысқа мерзімге орнатылған губернатор Парсон Браунлоудың ресми портретін алып тастады.

Отбасы

Браунлоу 1836 жылы Теннесси штатының Элизабеттон қаласында Элиза О'Брайенге (1819–1914) үйленді. Олардың жеті баласы болды: Сьюзан, Джон Белл, Джеймс Паттон, Мэри, Фанни, Энни және Каледония Темпл. Элиза О'Брайен Браунлоу 1914 жылы 94 жасында қайтыс болғанға дейін Ноксвиллдегі бұрынғы Шығыс Камберленд даңғылында (қазіргі Джеймс Уайт Парквей) отбасылық үйінде тұрды. 1890-шы жылдар мен 1900-шы жылдардың басында көптеген қонақтар, соның ішінде үш президент (Уильям Маккинли, Теодор Рузвельт және Уильям Говард Тафт) Ноксвиллге келген кезде Элиза Браунлоуға сырттай кірді. Браунлоулардың кіші ұлы Джеймс Паттон Браунлоу (1842–1879) Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында полковник болды, бірақ кейіннен президент Эндрю Джонсон оны бригадир-генералға өкіметтік түрде жоғарылатты. Ол әкесі губернатор болған кезде штаттық гвардияда генерал-адъютант қызметін атқарды. Уолтер П. Браунлоу (1851–1910), Парсон Браунлоудың туысы, 1897 жылдан өліміне дейін Теннесси штатының 1-ші округінен АҚШ конгрессмені болды. Джеймс Стюарт Мартин (1826–1907), Парсон Браунлоудың тағы бір туысы (оның қарындасы Нэнсидің ұлы), 1870-ші жылдардың ортасында Иллинойс штатынан АҚШ конгрессмені болды. Луис Браунлоу (1879–1963), XX ғасырдың белгілі саясаттанушысы және қала жоспарлаушысы, Парсон Браунлоудың бірінші туыстарының бірінің немересі болды. Ол 1920-ші жылдары Ноксвилл қаласының басқарушысы болып үш жыл қызмет етті.