География

Кудзи Иватэ префектурасының қашық солтүстік-шығысында орналасқан, шығысынан Тынық мұхитымен шектеседі. Қаланың құрлықтағы көбірек бөлігі Китаками тауларының ішінде жатыр. Кудзинің жағалауының бір бөлігі Санрику Фукко ұлттық паркінің шекарасына кіреді.

Климат

Кудзидің климаты ылғалды (Кёппен климаттық жіктелімі Cfa), жаздағы температурасы қоңыл, қыстағы температурасы салқын. Кудзидегі жылдық орташа температура 9,7 °C. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1176 мм, қыркүйек айы ең жауынды, ал ақпан айы ең құрғақ ай. Орташа температура тамыз айында шамамен 22,5 °C-қа жетеді, ал қаңтар айында шамамен 1,9 °C-қа төмендейді.

Демография

Жапондық халық санағы деректері бойынша, Кудзи қаласының халқы 1960 жыл шамасында ең көп деңгейге жеткен, содан бері шамамен үштен бір бөлігі кеміген.

Тарих

Қазіргі Кудзи аймағы ежелгі Муцу провинциясының бір бөлігі болған және кем дегенде Жомон кезеңінен бері мекенделген. Аймақтағы янтарь Хидзё-кёо және Фудзивара-кёо қалаларындағы Нара дәуіріне жататын археологиялық қазбаларда табылған. Аймақ Хэйан кезеңінің ортасында, 1070 жылдан кейін ғана орталық үкіметтің бақылауына көшкен. Камакура кезеңінен бастап аймақ Нанбу кланының билігінде болды, ал Эдо кезеңінде Токугава сёгунаты тұсында Хачинохе доменінің құрамына кірді. Аймақ жапон қылыштарын жасау үшін қажетті темір құмын өндіруімен белгілі болды. Бұл кен орындары Мэйдзи кезеңінен бастап коммерциялық түрде игеріліп, 1960 жылдары толығымен таусылды. Мэйдзи кезеңінің басында Кудзи қаласы 1889 жылдың 1 сәуірінде Кіта Кунохе ауданында жаңа муниципалитеттер жүйесі құрылған кезде құрылды. 1896 жылы аймақ цунамиден зардап шекті, нәтижесінде 789 адам қаза тапты. Кіта Кунохе және Минами Кунохе аудандары 1897 жылдың 1 сәуірінде бірігіп, Кунохе ауданын құрды. 1926 жылдың қаңтарында қаланың көп бөлігі 224 үйді қамтитын өрттен қирады. 1945 жылдың сәуірінде болған одан да ірі өрт 950 үйді жойды. Қазіргі қала 1954 жылдың 3 қарашасында Кудзи және Осанай қалаларының, сондай-ақ Самурайхама, Ямане, Нацуи, Убе және Окаваме ауылдарының бірігуі нәтижесінде құрылды. 1983 жылдың сәуір айында өрт 61 үйді жойды. 2006 жылдың 6 наурызында Кунохе ауданынан Ямагата ауылы Кудзиге қосылды. Кудзи 2011 жылғы жер сілкінісі мен цунамиден ауыр зардап шекті, цунами кейбір жерлерде шарықтап, құрлық ішіне қарай тарады. Барлығы 444 үй қирады, 410 үй ауыр зақымдалды, бірақ расталған қаза болғандардың саны төртке жетті, ал екі тұрғын із-түссіз жоғалды.

Үкімет

Кудзи қаласы тікелей сайланған мэр және 24 мүшеден тұратын бірпалаталы қалалық әкімшілік кеңеспен басқарылады. Кудзи, көршілес Нода ауылымен бірге Иватэ префектурасының заң шығару органына екі орын қосады. Ұлттық саясат саласында қала Жапония Диетасының Төменгі палатасының Иватэ 2-сайлау округінің құрамына кіреді.

Экономика

Жергілікті экономика ауыл шаруашылығына (атап айтқанда, шпинатқа) және коммерциялық балық аулауға негізделген. Жапонияның Жер Асты Мұнай Сақтау Компаниясы Кудзиде 1,67 миллион килолитрлік жер асты мұнай сақтау кешенін пайдаланады.

Білім

Кудзиде 15 мемлекеттік бастауыш мектеп және қала әкімдігі басқаратын он мемлекеттік орта мектеп бар. Иватэ префектурасының білім басқармасы үш мемлекеттік жоғары мектепті, сондай-ақ бір арнайы білім беру мектебін басқарады. Бір жеке жоғары мектеп те бар.

Кудзи зәрбізі

Кудзи кеш Бор кезеңіне жататын янтарь кендерімен әйгілі. Кудзи – Жапонияда янтарь табылған жалғыз жер, ал танымал үлгілерін Кудзи янтарь мұражайында көруге болады.

Әдебиет

Кудзи – Аманың (теңізге су түсіретін әйелдердің) солтүстік шекарасы. Амалар тыныс алу құралдарынсыз 10 метрге дейінгі тереңдікке суға түсіп, моллюскалар, теңіз шөптері мен інжу-маржан жинайды. Ең бағалысы – уни (теңіз кірпісі) және галаба.

Кокудзи-яки

Кокудзияки (小久慈焼), сондай-ақ Кудзи яки деп те аталады, – бұл 200 жылдық тарихы бар Кудзи ауданының Кокудзи аймағына тән керамикалық тоқыма өнерінің ерекше стилі.

Косоде жағалауы

Кудзи Санрику жағалауының солтүстік бөлігінде орналасқан, ал Косоде жағалауы (小袖海岸) әсіресе әсерлі тас формацияларымен және көріністерімен танымал.

Франклинмен байланысы

1960 жылы Франклин, Индиана қаласының мэрі Франк С. Рекордс және Кудзи, Жапония қаласының мэрі Гёбун Ямаучи арқылы бауырлас қалалар байланысы орнатылды. Франклин колледжін бітірген және Франклинде бала кезін өткізген Томас Ален христиан миссионерлік қызметі үшін Жапонияға сапар шекті. 1915 жылдан бастап Жапонияның әртүрлі аймақтарында бірнеше жыл оқытудан кейін, ол 1938 жылы Кудзи қаласына келді және өмірінің соңына дейін сонда тұрды (Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қайта оралудан басқа), балабақша, аурухана, шіркеу және колледж сияқты христиандық мекемелерді құрып, дамытты. Бауырлас қалалар қарым-қатынасы құрылғаннан кейін, Томас Ален Кудзи қалалық кеңесінің шешімімен қаланың құрметті азаматы атанды.

Клайпедамен байланысы

Кужи мен Клайпеда арасындағы серіктестік 1989 жылы, Литва тәуелсіздігіне бір жыл бұрын басталды, осылайша Жапониядағы алғашқы литвалық бауырлас қала атанды. 1991 жылдың қаңтарында Кужи қаласының мэрі Ёшиаки Кужи, Кеңес Одағының әскери әрекеттерін айыптап, КПСС Бас хатшысы Михаил Горбачевке наразылық нота жіберді. 1995 жылы Гаагада өткен Әлемдік муниципалитеттер конгресі Клайпеда мен Кужи қалаларының ынтымақтастығын үлгі ретінде мойындады. Конгресс бұл ынтымақтастық Литва мен Жапонияның басқа қалаларын серіктестікті кеңейтуге шабыттандырады деп үміт білдірді.

Халықтық ақпарат құралдарында

Кудзи 2013 жылы танымал NHK таңертеңгі теледрамасы "Амачан"дағы "Китасанрику" ойдан шығарылған қаласының түсірілім алаңы болды.