География

Рикузентаката Ивате префектурасының қашықтағы оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан, шығысынан Тынық мұхитымен шектеседі. 2011 жылғы цунами оны қиратқанға дейін қалада Фурукаванума көлі болған. Қаланың жағалау аймағының бір бөлігі Санрику Фукко ұлттық паркінің шегінде жатыр.

Климат

Рикузентактаның климаты ылғалды (Кеппен климаттық жіктелімі Cfa), мұхиттық климатқа (Кеппен климаттық жіктелімі Cfb) жақын, жазды ыстық, қысты суық болады. Жылдық орташа температура 11,1 °C (52 °F) құрайды. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері , қыркүйек айы ең көп жауын-шашын жауатын ай, ал қаңтар айы ең құрғақ ай. Орташа температура тамыз айында шамамен 23,7 °C (75 °F) дейін көтеріледі, ал қаңтар айында шамамен 0,0 °C (32 °F) дейін төмендейді.

Демография

Жапондық санақ деректері бойынша Рикузентаката қаласының халқы 1950-ші жылдары ең көп деңгейге жеткен, содан бері соңғы 70 жыл бойы үнемі азайып келеді.

Тарих

Қазіргі Рикузентаката аймағы ежелгі Муцу провинциясының бір бөлігі болған және кем дегенде Жомон кезеңінен бері мекенделген. Бұл аймақты эмиси халқы қоныстандырған, ал Хэйан дәуірінің басында Ямато әулетінің бақылауына өткен. Сенгоку дәуірінде аймақта әртүрлі самурай рулары үстемдік құрған, ал Эдо дәуірінде Токугава сёгунатының билігінде Сендай доменін басқарған Дате руы билік еткен. 1889 жылдың 1 сәуірінде қазіргі муниципалитет жүйесі құрылған кезде Кесен және Таката қалалары Кесен ауданында құрылды. Бұл аймақ 1896 жылғы Санрику жер сілкінісі мен 1933 жылғы Санрику жер сілкінісінен қирады. 1955 жылдың 1 қаңтарында Кесен мен Таката көршілес Хирота қаласымен және Отомо, Такекома, Йокота және Йонезаки ауылдарымен бірігіп, Рикузентаката қаласын құрды.

2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунами

Рикузентаката Тохоку жер сілкінісінен кейінгі цунамимен дерлік толығымен қирады. Полиция мәліметінше, үш қабаттан төменгі барлық ғимараттар толығымен суға батқан, үш қабаттан жоғары ғимараттардың бір бөлігі суға шайылыпты. Олардың арасында қалалық әкімшілік ғимараты да бар, онда су үшінші қабатқа дейін көтерілген. Жапонияның Өзін-Өзі Қорғау Күштерінің алғашқы хабарламасына сәйкес, қалада 300-400 адамның денесі табылды. 14 наурызда BBC жариялаған бейнебаянда қаланың суреті көрсетілді, ол «дерлік толығымен жайпап тасталған» деп сипатталды. Қаладағы цунамиға қарсы бекіністер 20 метрлік толқынға төтеп беруге есептелген, бірақ 2011 жылдың наурыз айындағы цунами 20 метрден асып, қауіпсіз деп белгіленген аймақтарды су басты. Жергілікті билік өкілдері қала халқының 20-40 пайызы қаза тапқанын болжады. Қала жер сілкінісі мен цунамиге дайын болғанымен, және қорғау қабырғасы болғанына қарамастан, ол жеткіліксіз болды, және 8000 үйдің 80 пайызынан астамы суға кетіп қалды. 20 наурыздағы BBC фильмінде цунами жақындағанда қаланың портындағы қақпалардың жабылмағаны және оларды қолмен жабуға тырысқан 45 жас өрт сөндірушінің суға шайылып кеткені хабарланды. Сол фильмде қаладан 500 адамның денесі табылып, 26 мың тұрғынының 10 мыңы әлі із-түзсіз жоғалып кеткені айтылды. 2011 жылдың 3 сәуірінде қаладан 1000 адамның қаза болғаны расталды, ал 1300 адам әлі де табылмады. 2011 жылдың мамыр айының соңында австралиялық тілші аман қалған ерікті өрт сөндірушімен сұхбаттасты, ол цунами салдарынан Рикузентакатада 49 өрт сөндірушінің қаза тапқанын айтты, бұл зардап шеккен жағалау бойында қаза тапқан 284 өрт сөндірушінің арасындағы көрсеткіш. Қалалық әкімшіліктің 68 қызметкері, яғни қаланың үштен бір бөлігі қаза тапты. Қала әкімі Футоси Тоба қалалық әкімшілік ғимаратында болды және аман қалды, бірақ оның әйелі теңіз жағасындағы үйінде қаза тапты. Толқын қалалық мұражайдағы археологиялық және ботаникалық коллекцияларға ауыр зақым келтіріп, барлық алты қызметкерді өлтірді. Қаза тапқандардың жалпы саны 1656 адамды құрады, 223 адам жоғалып, қаза тапқан деп есептеледі. Қаланың кейбір бөліктері бір метрден астам көшті. Болашақтағы цунамилерге қарсы шара ретінде Рикузентакатаның қалалық орталығы мегажоба аясында тас толтырылып көтерілді. 2014 жылы қалалық орталықтан Кесен өзенінің арғы жағына тас тасу үшін үлкен конвейерлік жүйе пайдаланылды. Конвейерлік жүйе Кесен өзенін кесіп өтетін ұзын аспалы бөлігімен ерекшеленді және «Үміт көпірі» деп аталды. Жоба қалалық орталықты бірнеше метрге көтерді. Қазіргі уақытта осындай бір жер телімінде жаңа базар мен қоғамдық орталық салынып жатыр, ал жаңа көше желісін құру жұмыстары жалғасуда. Сонымен қатар, Кесен өзені арқылы жаңа көпірлер салынып жатыр, оның ішінде Санрику тас жолының және Жапонияның 45-ші ұлттық тас жолының кеңейтілуі мен айналма жолы бар. Қайта құру мегажобасы үшін тас карьері орналасқан жер жаңа аудан ретінде дамытылуда.

Үкімет

Рикузентакатада тікелей сайланатын әкімі және 18 мүшеден тұратын бірпалаталы қалалық мәслихаты бар. Рикузентаката және Сумита қаласы бірлесіп Ивате облыстық мәслихатына бір орын ұсынады. Ұлттық саясат саласында қала Жапония Парламентінің (Diet) Төменгі палатасының Ивате 2-сайлау округінің құрамына кіреді.

Экономика

Рикузентакатаның жергілікті экономикасы негізінен коммерциялық балық аулау және азық-түлік өңдеуге байланысты. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, устрица шаруашылығы қалаға жылдық 40 миллион иендік кіріс әкелді.

Білім

Рикузентактада қалалық әкімдік басқаратын сегіз мемлекеттік бастауыш мектеп және екі мемлекеттік негізгі мектеп бар. Бір мемлекеттік жоғары мектепті Иватэ префектурасының білім беру басқармасы басқарады. Сонымен қатар, бір жекеменшік жоғары мектеп те бар.

Таката-матсубара

Таката мацубара (高田松原) – шамамен жетпіс мың қарағай ағашының өскен екі шақырымдық жағалау учаскесі. 2011 жылғы цунамиден кейін орманнан 10 метрлік, 200 жылдық жалғыз ағаш қалды. Жердің шөгуі және жағалау эрозиясы салдарынан ол теңізден бес метр ғана қашықтықта болды және тұздылықтың артуынан қауіп төнді. Таката Мацубараны қорғау қауымдастығы, әкімшілік және облыстық үкіметтер бірлесіп, аман қалған қарағайды қорғау үшін кедергілер қою сияқты шаралар қабылдады. 2011 жылдың қыркүйегінде осы шаралар сәтсіз аяқталғаны және ағаш тұзды суға уланып өлгені байқалды. 2012 жылдың қыркүйегінде ағаш сақтау үшін кесіліп, 2013 жылы оның орнына жасанды "ескерткіш ағаш" орнатылды.