Кіріспе

Daryle Pasquale Lamonica (17 шілде 1941 - 21 сәуір 2022) – американдық футболшы, 12 маусым бойы Америка футбол лигасы (AFL) мен Ұлттық футбол лигасы (NFL) құрамында ойнаған, негізінен «Окленд Рейдерс» командасында. Ламоника NFL-дің «Грин Бэй Пэкерс» командасының 12-ші раундыда, жалпы саны 168-ші нөмірмен таңдалды. Ол алғашқы төрт маусымын көбінесе «Буффало Биллз» командасының резервтік ойыншысы ретінде өткізді, олар оны 1963 жылғы AFL драфтының 24-ші раундында таңдады. Ламоника келесі сегіз маусымда «Рейдерс» командасының негізгі ойыншысы болды, оның ішінде AFL-NFL бірігуі арқылы NFL-ге қосылғаннан кейін де. Кез келген жағдайда ұзақ пас беруге бейімділігі үшін «Жасыраған бомбалаушы» деген лақап атқа ие болған Ламоника 1967 мен 1970 жылдар аралығында «Рейдерс» командасын төрт рет қатарынан дивизиондық титулға жеткізді, сондай-ақ Супер Боул II-ге қатысты. Ламоника екі рет AFL-дің ең құнды ойыншысы атанды (лига тарихында бірнеше рет MVP атанған жалғыз ойыншы), сонымен қатар үш AFL All-Star құрамына, екі NFL Pro Bowl құрамына және екі рет AFL бірінші командасының құрамына енді. Ол екі MVP маусымында да тачдаун пастарында көшбасшы болды, ал екінші маусымында – пастаңдар саны бойынша көшбасшы атанды. Ламоника NFL-дегі ең жоғары көрсеткіштің екінші және AFL-дегі ең жоғары көрсеткіштің бірінші ойыншысы болып табылады.

Ерте өмір

Италия және ирланд тегінен тараған Ламоника Калифорнияның Орталық аңғарындағы шаруа қожалығында өсті. Ол 1962 жылы Сан-Францискодағы Кезар стадионында өткен Шығыс-Батыс Shrine ойынында қатысып, 28 талпақтан 20-сын табысты пас беріп, 349 ярдтан асып түсті және Ең құнды ойыншы деп танылды.

Баффало Биллс

Ламониканы 1963 жылы АФЛ драфтының 24-ші раундында «Буффало Биллз» таңдады. Ол сондай-ақ 1963 жылғы НФЛ драфтының 12-ші раундында екі мәрте НФЛ чемпионы «Грин-Бей Пэккерс» командасына да іліккен болатын. Ойнау мүмкіндігі «Биллз» командасында жақсырақ болатынын сезінгендіктен, ол «Биллз» таңдауын қабылдады. Жаңадан келген маусымында, ол «Джек Кемппен» бірге негізгі квотербек ретінде ойнады, ал Ламоника жарақат алғанда немесе Кемп тиімсіз ойнағанда алаңға түсті, осыдан оған «Өрт сөндіруші» деген лақап ат қойылды. Дегенмен, оған «Биллз» үшін соңғы екі ойынды бастау міндеті жүктелді. Ол екі ойында да командасын жеңіске жеткізді, әсіресе «Нью-Йорк Джетс» командасымен өткен матчта 16 лақтырудың 10-ын дәл орындап, 115 ярдқа қол жеткізіп, бір тачдаун соқты, нәтижесінде 45:14 есебімен жеңіске жетті. Маусым ішінде ол 71 әрекеттен 33-ін аяқтады, 437 ярдқа жетіп, үш тачдаун мен төрт перехват жасады. Дивизия титулы үшін өткен плей-офф матчында, ол Кемптің орнына ойын соңында алаңға шықты, 24 лақтырудың 9-ын дәл орындап, 168 ярдқа жетіп, бір тачдаун соқты, бірақ үш рет допты ұстап алды, нәтижесінде «Биллз» өз алаңында «Бостон Патриотс» командасына 26:8 есебімен жеңілді. 1964 жылы Ламониканың алаңда ойнаған уақыты шамамен сол деңгейде болды, ол 128 әрекеттен 55-ін аяқтады, 1137 ярдқа жетіп, алты тачдаун мен сегіз перехват жасады. Жүгіру кезінде ол ең тиімді болды, 55 рет жүгіріп, 289 ярд (әр жүгіріске орташа 5,3 ярд) және алты тачдаун соқты, бұл «Сид Бланкс» және оның командаласы «Куки Гилкрист» сияқты ойыншылармен бірге лигадағы ең жоғары көрсеткіш болатын. Ол маусымның соңғы ойындарының бірінде «Денвер Бронкос» командасына қарсы ойнады, 21 лақтырудың 6-сын дәл орындап, 89 ярдқа жетіп, бір тачдаун соқты, бірақ «Буффало» 30:19 есебімен жеңіске жетті. 1965 жылы жағдай да осылай болды. Ол 70 әрекеттен 29-ын аяқтады, 376 ярдқа жетіп, үш тачдаун мен алты перехват жасады. Үшінші және соңғы маусымында ол «Биллз» үшін ойын бастады, «Хьюстон Ойлерс» командасына қарсы өткен матчта 14 лақтырудың 3-ін дәл орындап, 83 ярдқа жетіп, бір тачдаун соқты, нәтижесінде 29:18 есебімен жеңіске жетті. «Буффало» сапындағы төртінші және соңғы маусымында, 1966 жылы, ол 84 әрекеттен 33-ін аяқтады, 549 ярдқа жетіп, төрт тачдаун мен бес перехват жасады. 1964 жылдан 1966 жылға дейінгі кезеңде АФЛ титулы үшін күрескен үш матчта ол аз ғана рөл атқарды, тек бір ғана пас берді.

Оукленд рейджерлері

1967 жылғы 14 наурызда Ламоника Гленн Басспен бірге Арт Пауэлл мен Том Флореске айырбасталды және «Окленд Рейдерс» командасына қосылды. Ол 1974 жылы карьерасын аяқтағанша «Оклендте» ойнады. Джон Раух жаттықтырушы болған кезде Ламоника бастапқыда жарқын өнер көрсетті. 1967 жылы ол 425 талпақтан 220-ын табысты өткізіп, 3228 ярдқа жетті, 30 тачдаун мен 20 ұстап алу жасады, сондай-ақ 4 тачдаунға жүгірді. Команда тұрақты маусымда 13–1 есебімен жеңіске жетіп, Ламоника жетекшілігімен дивизиондық титулды жеңіп алды. 31 желтоқсанда «Ойлерс» командасына қарсы АФЛ титулы үшін өткен ойында ол 24 талпақтан 10-ын табысты өткізіп, 111 ярдқа жетті және 2 тачдаун жасады. «Рейдерс» 40–7 есебімен жеңіске жетіп, франшиза тарихында алғашқы чемпионатын жеңіп алды. Екі аптадан кейін ол «Грин-Бэй Пэккерс» командасына қарсы Суперкубок II ойынына қатысты. Ол 34 талпақтан 15-ін табысты өткізіп, 208 ярдқа жетті, 2 тачдаун жасады және 1 ұстап алуға тап болды (Херб Аддерли тачдаун үшін қайтарды), нәтижесінде «Рейдерс» 33–14 есебімен жеңілді. Ламоника «United Press International», «Associated Press» және «The Sporting News» ұйымдарынан Америка футбол лигасының ең құнды ойыншысы сыйлығын алды. 1968 жылы ол тағы да тиімді болды, 13 ойында 416 талпақтан 206-ын табысты өткізіп, 3245 ярдқа жетті (Ламоника маусымның тоғызыншы ойынына қатыспады, оны Джордж Бланда бастады). Ол 25 тачдаун және 15 ұстап алу жасады. Оның ең ұзақ аяқталған пасы 82 ярдты құрады, бұл «Рейдерс» сапындағы оның мансабындағы ең ұзақ пасы болды. Ол ойын сайын 249,6 ярд атқан, бұл оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіш. «Хайди» ойынында ол 34 талпақтан 21-ін табысты өткізіп, 311 ярдқа жетті, 4 тачдаун және 2 ұстап алу жасады, оның Чарли Смитге жасаған соңғы тачдауны тартысты жеңіске шешуші ұпай болды. «Рейдерс» 12–2 есебімен жеңіске жетіп, Батыс дивизионында «Канзас-Сити» командасымен ең жақсы көрсеткішке теңесті. Олар «Chiefs» командасын 41–6 есебімен жеңіп, АФЛ чемпионатына оралды. «Нью-Йорк Джетс» командасына қарсы «Шей» стадионында өткен ойында Ламоника 47 талпақтан 20-ын табысты өткізіп, 401 ярдқа жетті, бірақ «Джетс» командасы «Оуклендті» 27–23 есебімен жеңді. Ламоника 1969 жылы да тұрақты өнер көрсетті (АФЛ үшін соңғы және Джон Мэдден үшін бірінші жаттықтырушы). Оның карьералық рекордтары 221 аяқталған талпақ, 426 әрекет, 3302 ярд, 34 тачдаун және 25 ұстап алуды құрады. Ол бір ойынға 235,9 ярд жинады. «Рейдерс» 12–1–1 есебімен Батыс дивизионын қайта жеңіп алды. 19 қазанда «Буффало Биллс» командасына қарсы өткен матчта Ламоника бірінші таймда 6 тачдаунды өткізген рекорд орнатты. Бұл рекордты 2014 жылдың 9 қарашасында «Чикаго Беарс» командасына қарсы өткен матчта Аарон Роджерс бір рет қана қайталады. Ламоника командасы тағы бір рет плей-оффқа қатысты, ол АФЛ-дің соңғы жылында төрт командаға дейін кеңейтілді. Дивизиондық плей-офф ойынында «Хьюстонға» қарсы 276 ярдқа 17 талпақтың 13-ін 6 тачдаунмен және 1 ұстап алумен 56–7 есебімен жеңіске жетті. АФЛ Чемпионат ойынында (екі АФЛ командасы арасындағы соңғы ойын), «Оуклендте» «Chiefs» командасына қарсы Ламоника 39 талпақтан 15-ін табысты өткізіп, 167 ярдқа жетті және 3 ұстап алу жасады, нәтижесінде «Chiefs» 17–7 есебімен жеңіске жетіп, Суперкубок IV-ке жолдама алды. Ламоникаға «United Press International» және «The Sporting News» ұйымдарынан Америка футбол лигасының ең құнды ойыншысы сыйлығы берілді, ал «Associated Press» ұйымы Джо Наматты ең құнды ойыншы деп атады. «Оуклендте» Ламониканың ұзақ пастарға деген құштарлығы мен таланты оған «Ақымақ бомбашы» деген лақап ат берді. Ламоника 1970 жылы біршама кері қайтты, команда 8–4–2 есебімен өтті, ол 356 талпақтан 179-ын табысты өткізіп, 2516 ярдқа жетті, 22 тачдаун және 15 ұстап алу жасады. Командаға төртінші тоқсанда Джордж Бланданың керемет ойыны көмектесті, ол Ламониканың орнына бес ойынның төртеуінде (6-дан 10-ға дейін) төртінші тоқсанда кіріп, төрт ойынды жеңіп, бір рет теңестіруге көмектесті. Команда жаңадан құрылған AFC Батыс дивизионының титулын жеңіп алып, NFL плей-оффына шықты. Дивизиондық плей-оффта Ламоника 187 ярдқа және 2 тачдаунға 16 талпақтың 8-ін табысты өткізіп, «Рейдерс» «Майами Дельфинс» командасын «Оуклендте» 21–14 есебімен жеңді. «Балтимор Колтс» командасына қарсы АФК чемпионатында Ламоника 6 ярдқа 4 талпақтың 1-ін өткізді, содан кейін Бабба Смиттен алған соққыдан кейін оны Бландамен ауыстырды, нәтижесінде «Рейдерс» 27–17 есебімен жеңілді. 1972 жылдың 17 қыркүйегінде Ламоника 158,3 баллмен үздік өтті. Кен Стейблер және Джордж Бланданың қосымша ойынымен бастаған ойында Ламоника 10 талпақтың 8-ін табысты өткізіп, 172 ярдқа жетті және 2 тачдаун жасады, нәтижесінде «Питтсбург Стиллерз» командасының 20–7 есебімен жеңілісі 34–28 есебімен жеңіліске айналды. Ламоника маусымның қалған он үш ойынында бастамашы болды. Ол 281 әрекеттен 149 талпақты аяқтады, 1998 ярдқа жетті және мансабындағы 53,0 пайызды аяқтады, сондай-ақ 18 тачдаун және 12 ұстап алу жасады. Команда 10–2–1 есебімен жеңіске жетіп, Батыс дивизионының чемпионы атанды. Сол жылы 23 желтоқсанда «Три Риверс» стадионында «Питтсбургке» қарсы дивизиондық плей-офф ойынында ол 45 ярдқа 18 талпақтың 6-сын табысты өткізіп, 2 ұстап алу жасады. Кен Стейблер ойынның соңында кіріп, 57 ярдқа 12 талпақтың 6-сын ғана өткізді, бірақ оның 30 ярдтық шайқасы «Рейдерске» екі минуттан аз уақыт қалғанда 7–6 басымдық берді. Алайда, Терри Брэдшоудан келген пассты Франко Харрис «таза ұстап алу» арқылы ұстап алып, «Питтсбургке» 13–7 есебімен жеңіске жеткізді. Бұл Ламониканың соңғы плей-оффқа қатысуы болды. Ламоника қатысқанда «Рейдерс» төрт рет қатарына Батыс дивизионының титулын жеңіп алды (үш АФЛ және бір AFC) және бір Америка футбол лигасының чемпионатын жеңіп алды. Ламоника үш рет Америка футбол лигасының «All-Star» құрамына енді және екі рет АФЛ-дің ең құнды ойыншысы болып таңдалды, 1967 және 1969 жылдары. Ламоника бастауыш ретінде 0,805 көрсеткішті құрады, бұл NFL тарихында екінші ең жақсы көрсеткіш (Отто Грэм 0,810 көрсеткішпен ең жоғары нәтижеге ие). Америка футбол лигасында Ламониканың бастауыш ретіндегі жеңіс көрсеткіші 0,909 құрады, ол 45 ойында 40 жеңіс, 4 жеңіліс және 1 тең ойын көрсетті, бұл АФЛ-дегі ең жақсы көрсеткіш. Ол жеке-жеке қорғанысқа өте жақсы болғанымен, 1970-жылдарда кең таралған аймақтық қорғанысты оқуда қиындықтарға тап болды және оның лақтырулары кейде дәл болмайтын. 1967 жылдан 1972 жылға дейін «Рейдерс» сапындағы бастауыш ойыншы ретінде оның ең жақсы аяқталу көрсеткіші 53,0% құрады (1972 жылы). Ламоника 1973 жылы болашақ «Pro Football Hall of Fame» мүшесі Кен Стейблермен ауыстырылды, ол қорғанысты оқуда және дәлдікте жақсырақ болды, нәтижесінде 1976 жылы команда Суперкубок XI-де жеңіске жетті.

Әлемдік футбол лигасы

Ламоника 1974 жылғы 16 сәуірде NFL-ден Дүниежүзілік футбол лигасына (WFL) өткен 25-ші ойыншы болды, ол 1975 жылы «Southern California Sun» командасына көп жылдық келісімшартқа қол қойды. WFL лигасы сол жылдың қазан айының соңында таратылғандықтан, ол лигадағы жалғыз маусымында шектеулі ойын уақытында 19 пастың 9-ын сәтті өткізіп, 90 ярд және бір тачдаун жасады.

Негізгі маусым

Жыл Команда Ойындар Пастың нәтижесі Жүгіру GP (Ойналған ойындар) GS (Бастап ойналған ойындар) Есеп (Бастап ойнағандағы есеп) Cmp (Сәтті пастар) Att (Пас әрекеттері) Пct (Сәттіліктің пайызы) Yds (Паспен алынған қашықтық) Avg (Пас әрекетіне шаққандағы қашықтық) Lng (Ең ұзын пас) TD (Паспен соққан голдар) Int (Перехватталған пастар) Rtg (Пас беру рейтингі) Att (Жүгіру әрекеттері) Yds (Жүгірумен алынған қашықтық) Avg (Жүгіру әрекетіне шаққандағы қашықтық) Lng (Ең ұзын жүгіру) TD (Жүгірумен соққан голдар) 1963 BUF 14 2 2–0 33 71 46.5 437 6.2 93 3 4 57.1 9 8 0.9 7 0 1964 BUF 14 1 1–0 55 128 43.0 1,137 8.9 80 6 8 64.5 55 289 5.3 28 6 1965 BUF 14 1 1–0 29 70 41.4 376 5.4 74 3 6 37.6 10 30 3.0 10 1 1966 BUF 14 0 – 33 84 39.3 549 6.5 55 4 5 53.1 9 6 0.7 14 1 1967 OAK 14 14 13–1 220 425 51.8 3,228 7.6 72 30 20 80.8 22 110 5.0 26 4 1968 OAK 13 13 11–2 206 416 49.5 3,245 7.8 82 25 15 80.9 19 98 5.2 28 1 1969 OAK 14 14 12–1–1 221 426 51.9 3,302 7.8 80 34 25 79.8 13 36 2.8 12 1 1970 OAK 14 14 8–4–2 179 356 50.3 2,516 7.1 60 22 15 76.5 8 24 3.0 13 0 1971 OAK 14 13 7–4–2 118 242 48.8 1,717 7.1 67 16 16 66.8 4 16 4.0 13 0 1972 OAK 14 13 10–2–1 149 281 53.0 1,998 7.1 70 18 12 79.5 10 33 3.3 14 0 1973 OAK 8 3 1–2 42 93 45.2 614 6.6 48 2 8 38.6 5 7 1.4 6 0 1974 OAK 4 0 – 3 9 33.3 35 3.9 13 1 4 43.5 2 3 1.5 0 0 Мансап 151 88 66–16–6 1,288 2,601 49.5 19,154 7.4 93 164 138 72.9 166 640 3.9 28 14

Футболдан кейін

Кейінгі жылдары ол Fox Sports Net телеарнасында "Профессорлармен сыртта" деп аталатын ұлттық балық аулау шоуын жүргізді. 2013 жылы Football Nation Ламониканы 1970 жылғы бірігуден бергі 67-ші үздік квотербек деп таныды. Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы Ламониканы 2013 жылғы "Өте жақсылар залының" мүшесі деп жариялады. 2022 жылдың 21 сәуірінде ол 80 жасында Калифорния штатының Фресно қаласындағы үйінде ұйықтағанда дүниеден өтті.