Кіріспе

Техас штатының Хьюстон қаласы 1837 жылы құрылды. Бұл қала 1836 жылы Буффало және Уайт-Ок байоуларының қиылысында жаңа қала салу үшін жер сатып алған Огастус және Джон Аллендерден кейін пайда болды. Хьюстон Техас Республикасының уақытша астанасы болды. Осы аралықта қала аймақтық көлік және сауда орталығы ретінде дамыды. Хьюстон 1846 жылға дейін тәуелсіз мемлекеттің бір бөлігі болды, сол кезде АҚШ Техасты ресми түрде аннексиялады. Темір жол құрылысы 1850-ші жылдардың соңында басталды, бірақ Америка Азамат соғысы кезінде тоқтатылды. Хьюстон Конфедерация үшін аймақтық әскери-логистикалық орталық қызметін атқарды. Соғыс кезінде халық саны артты және блокаданы бұзушылар қаланы өздерінің операциялары үшін орталық ретінде пайдаланды. Хьюстонге қызмет ететін темір жолдарға инвестициялар мен даму жүк және жолаушылар тасымалының мүмкіндіктерін арттырды, сонымен қатар жұмыс орындарының санын көбейтті. Америка Азамат соғысынан кейін қала шекарасы Буффало Байоудан солтүстікке қарай кеңейді. Хьюстон Техастың маңызды бизнес, әлеуметтік және экономикалық орталығы болып қала берді, сонымен қатар 1870 жылдан 1878 жылға дейін алғашқы Мемлекеттік жәрмеңке құрылды. 1900 жылы халық саны 58 000-нан асты, сол жылы Галвестонды қатты дауыл шапты. Бірнеше жыл өткен соң, мұнай компаниялары Шығыс Техастағы мұнай кендерін басқару үшін Хьюстон қаласында кеңселер ашты. 1912 жылы Райс институты қала маңындағы кампусын ашты, ол Хьюстон аймағындағы жоғары білім берудің алғашқы мекемесі болды. Сол жылы кеңселер мен тұрғын үйлерді қоса алғанда, бірнеше биік ғимараттар салынып аяқталды. Салық комиссары Джозеф Джей Пасториза мүлік салығын реформалау арқасында ұлттық деңгейде танымал болды, бірақ кейіннен Техас Жоғарғы Соты оның реформасын күштен шығарды. Осы шақта Хьюстон Мексикадан иммигранттарды тарта бастады, бұл тенденция 1920-шы жылдарға дейін жалғасты. Олардың көпшілігі Екінші округке қоныстанды. Осы кезеңде қалада Герман паркі салынды. Хьюстон 1928 жылы Демократиялық ұлттық конвентке қабылдағанда ұлттық деңгейде танымал болды.

1980-1990 жылдар

1981 жылы Кэтрин Уитмайр қаланың алғашқы әйел мэрі болды және осы лауазымды 10 жыл бойы атқарды; ол қызметтен кеткеннен кейін, болашақ мэрлердің 6 жылдан астам қызмет етуіне жол бермеу үшін мерзім шектеулері енгізілді. Қала орталығында The Park Shopping Mall, Allied Bank Tower, Gulf Tower және тағы да бірнеше ғимараттарды қоса алғанда, бірнеше жаңа құрылыс жобалары жүргізілді. Орталық бизнес ауданынан тыс жердегі әлемдегі ең биік ғимарат – Transco мұнарасы 1983 жылы салынды. METRO қала мен қала маңындағы аудандарды байланыстыратын теміржол желісін салуды жоспарлады, бірақ 1983 жылдың 11 маусымында өткен дауыс беруде бұл жоспар қабылданбады. Алайда, сайлаушылар Джордж Р. Браун конгресс орталығының құрылысын мақұлдады. 1983 жылдың тамызында Хьюстон университеті өзінің атауын «Хьюстон университеті – Университет паркі» деп өзгертті, бұл Хьюстон университеті жүйесіндегі басқа университеттерден өзін ажырату мақсатында жасалды; алайда 1991 жылы атау қайта «Хьюстон университеті» болып өзгертілді. 1983 жылдың 18 тамызында «Алисия» дауылы Галвестон және Хьюстон қалаларын шарпып, 2 миллиард долларлық зиян келтірді. 1986 жылы мұнай бағасының төмендеуі Хьюстонның қарқынды халқының өсуін тоқтатты, нәтижесінде Хьюстон экономикасы бірнеше жыл бойы рецессияға ұшырады. Сол жылы Флоридадағы «Челленджер» ғарыш кемесінің апаты да ғарыш саласына ауыр соққы берді. 1987 жылдың алғашқы тоғыз айында он бір банк жабылды, бірақ Джордж Р. Браун конгресс орталығы, Уортам театры және Менил коллекциясы сияқты бірнеше мәдени орталықтар ашылды. 1988 жылдың 7 тамызында конгрессмен Микки Лиланд Эфиопиядағы ұшақ апатында қаза тапты. 3 қазанда Пасаденадағы Phillips 66 зауытында жарылыс болды, салдарынан 23 адам қаза тауып, 130 адам жарақат алды. Хьюстон хайуанаттар бағы 1988 жылы алғаш рет кіру үшін ақы алуды бастады. 1990 жылы Хьюстон халықаралық әуежайында Микки Лиландтың есімімен аталатын жаңа 12 қақпалы терминал ашылды, ол жақында қайтыс болған конгрессменнің құрметіне берілді. 1991 жылы Саковиц дүкендері жабылды; Саковиц ағайындары 1911 жылы өздерінің алғашқы дүкенін Галвестоннан Хьюстонға көшірген. 1991 жылдың 10 тамызында қалалық кеңес округтерінің шекаралары қайта қаралып, қалалық кеңесте аз ұлт өкілдерінің өкілдігі жақсартылды. 1993 жылы G8 елдері әлемдік мәселелерді талқылау үшін Хьюстонға келді, ал аймақтық бөлу мәселесі қараша айында сайлаушылармен үшінші рет қабылданбады. 1996 жылы Кингвуд қалалық ауданы күштеп Хьюстон қаласына қосылды, бұл көптеген тұрғындардың наразылығын тудырды, олар оны көбінесе «Хьюстон Аншлюсі» деп атайды. Қосылу Кингвудты Хьюстон қаласының өрттен қорғау және полиция қызметтерінің қарауына алды, бірақ ол мектеп округінің шекараларын өзгертпеді және пошта мекенжайлары мен пошта қызметтерін де өзгертпеді. Род Пейдж 1994 жылы Хьюстон тәуелсіз мектеп округінің басшысы болды; ол қызмет еткен жеті жыл ішінде округ жоғары тест нәтижелерімен танымал болды, ал 2001 жылы Пейджтен жаңа Джордж У. Буш әкімшілігінде АҚШ білім министрі болуы сұралды. 1997 жылы Ли П. Браун, Хьюстонның алғашқы афроамерикалық мэрі сайланды.

ХХІ ғасырдың басында

Қаланың ірі спорт командалары ескірген стадиондарды пайдаланып, қаладан кетумен қорқытты. Ақыры, 1996 жылы Хьюстон Ойлерс бірнеше қауіп-қатерден кейін солай етті. Қала Хьюстон Астросы үшін Энрон Филд (қазіргі Минут Мейд Парк) салды. Reliant Stadium, қазір NRG Stadium, NFL кеңейту командасы Хьюстон Техас үшін салынды. 2001 жылы маусымда «Аллисон» тропикалық даулы көптеген аудандарды қиратты, сонымен қатар Техас медициналық орталығында бірнеше ай бойы су тасқыны болды. 8 және 9 маусымда болған «Аллисон» жауын-шашыны кезінде Хьюстон аймағында кем дегенде 17 адам қаза тапты. 2001 жылдың қазанында Хьюстондағы энергетикалық компания «Enron» бухгалтерлік ахуалға түсіп, компанияның құлдырауына және оның бухгалтерлік фирмасы «Arthur Andersen»-дің де құлауына, сондай-ақ бірнеше басшыларды тұтқындап, түрмеге жапқанға әкелді. 2002 жылы Хьюстон университеті өзінің 75 жылдығын атап өтті, сол күзгі семестрде 34 443 студент оқуға түсті. Сонымен қатар, Хьюстон университетінің жүйесі өзінің 25 жылдығын атап өтті, жалпы саны 54 000-нан астамды құрады. 2003 жылы Джордж Буш халықаралық әуежайының жаңа халықаралық E терминалы 30 қақпамен ашылды. «Тойота» орталығы, Хьюстон «Рокетс» командасының аренасы 2003 жылдың күзінде ашылды. МЕТРО 2004 жылдың 1 қаңтарында жеңіл темір жол қызметін іске қосты. Сайлаушылар аз дауыспен (52% «Иә» - 48% «Жоқ») «Метроның» жеңіл рельсті желісін кеңейту туралы шешім қабылдады. 2004 жылы қала мэрі Билл Уайт болды және Хьюстон Техас штатындағы алғашқы Махатма Ганди мүсіні Герман паркінде ашылды. Хьюстонның үнді-американдық қауымдастығы 10 жылдан кейін, 2010 жылы Хиллкрофт пен Харвин аймағын Мохандас Карамчанд Гандидің құрметіне Махатма Ганди ауданы деп атады, өйткені бұл аймақ үнді саудасының орталығы болып табылады. «Катрина» дауылынан кейін Нью-Орлеанның 200 мыңға жуық тұрғыны Хьюстонға қоныс аударды. Ұзақ өтпей «Катринадан» кейін «Рита» дауылы болды, 5-ші санаттағы дауыл 2,5 миллион Хьюстондықты қаладан көшіруге мәжбүр етті, бұл АҚШ тарихындағы ең үлкен қалалық эвакуация болды. 2005 жылы жабылған Хьюстонның жалғыз үлкен ойын-сауық паркі «АстроВорлд» болды. 2008 жылы I 10 тас жолының кеңейтілуі жүргізіліп, ақырындап жол ақысы төленетін бөліктер енгізілді. Сонымен қатар, «Дискавери Грин» саябағы құрылды. 2010 жылдың қаңтар айында Аннис Паркер Хьюстонның мэрі болып сайланғаннан кейін Американың ірі қалаларының алғашқы ашық гей-мэрі атанды. 2015 жылы Мемориал күніндегі дауылдар қалаға кенеттен су тасқынын әкелді, өйткені кейбір аудандарда түнде 11 дюйм немесе одан да көп жаңбыр жауды, бұл толған байостардың жағдайын ушықтырды. Кем дегенде үш адам қаза тауып, 1000-нан астам көлік тас жолдарда және көпірлерде қалып қойды. 2016 жылдың сәуір айында Хьюстонға тарихи су тасқыны келді, салдарынан 5 адам қаза тапты. 2017 жылдың тамызында Хьюстонда «Харви» дауылы салдарынан рекордтық су тасқыны болды. Ол 125 миллиард доллар шығын келтірді, бұл оны «Иан» және «Катринамен» бірге 100 миллиардтан астам шығын келтірген үш тропикалық циклонның біріне айналдырды.