Кіріспе

Калифорния штаты, АҚШ-тағы шаңғы курорты.

Сипаттама

Шаңғы айлағы Мамонт тауының солтүстік беткейінде, вулкандық Лонг Вэлли кальдерасында орналасқан. Түнеуге келген қонақтар Калифорния штатындағы Маммотт Лейкс қаласында, ал кейде Бішоп және Джун Лейк сияқты көршілес қалаларда орналасады. Джун көлінің шаңғы айлағы – Джун тауы да Alterra Mountain компаниясына тиесілі. Таудың жоғарғы бөлігінде қиын шұңқырлар, тегіс және кедір-бұдыр жолдар бар. Жеті Unbound жер телімі бар. Негізгі лоджге жақын орналасқан Unbound Main экстремалды сноуборд пен шаңғы спортын ұнататындардың арасында ерекше құрметке ие және шаңғы курортының басты көрікті жерлерінің бірі болып табылады. Мамонт тауы Солтүстік Америкадағы ең ұзақ шаңғы маусымына ие, ол әдетте қараша айының басынан басталып, Естелік күніне дейін созылады. Курорт кейде 2016/2017 жылғыдай ұзақ маусымды басынан кешіреді, ол 8 қарашада ашылып, 6 тамызға дейін жабылмады. 1994–1995 жылдар Мамонт тауының ең ұзақ маусымы болды, курорт 8 қазаннан 13 тамызға дейін он ай бойы жұмыс істеді. 2016–2017 жылдар аралығындағы маусым 618 дюйм қармен рекордтық үшінші қарлы маусым болды (2010–2011 жылдар аралығындағы 668,5 дюйм екінші қарлы маусым, ал 2022–2023 жылдар аралығындағы маусым 715 дюйммен негізгі лоджада және 900 дюйммен шыңда рекордтық көрсеткішті құрады). 2017 жылдың қаңтары Мамонт тарихындағы ең қарлы ай болды, 246 дюйм қар жауды. Мамонт маусым ішінде орташа есеппен қардың мөлшері белгілі бір деңгейде болады. 1980 жылдарға дейін зейнеткерлер Мамонтта тегін шаңғы тебуге мүмкіндік алған. 2006 жылдан бері 80 жасқа толған адамдар тегін шаңғы тебуге құқылы.

Логистика

Мамонт тауы Калифорнияның Шығыс Сьерра аймағында, Невада штатының шекарасынан оңтүстікке қарай шамамен 100 миль (161 км) және Йосемити ұлттық паркінің шығыс қақпасынан 50 минуттық қашықтықта орналасқан. Шаңғылы аймақ Калифорнияның орталық бөлігінде орналасқан, бірақ оны көбінесе Калифорнияның оңтүстігінен келген шаңғышылар мен сноубордшылар таңдайды. Лос-Анджелестен АҚШ 395 тас жолымен 5 сағаттық сапармен жүргенімен, Калифорнияның оңтүстігіндегі қысқы спорт жанкүйерлері үшін Сан-Франциско шығанағы аймағына қолайлырақ Тахо көлінің курорттарына қарағанда бұл жақын. Мамонт тауы Сан-Бернардино және Сан-Габриэль тауларындағы Калифорнияның оңтүстігіндегі шаңғы курорттарынан гөрі танымалрақ, себебі бұл аймақтар қар жасауға көп тәуелді, қыста жауын-шашынның мөлшері аз және маусымы қысқа. Мамонт физикалық жағынан Лос-Анджелеске қарағанда Сан-Франциско мен орталық аңғардағы қалаларға жақын болғанымен, Сьерра жотасы бойындағы көптеген тау өткелдері алғашқы маңызды қар жауғаннан кейін жабылады. Сьерра арқылы өтуге қолайлы жолдың болмауы, шығанақ аймағынан және Калифорнияның көп бөлігінен Мамонтқа дейін едәуір ұзақ сапарға (6-8 сағат) себеп болады. Мысалы, жазда Фреснодан Мамонт көлдеріне дейінгі қашықтық 189 миль (304 км) болса, қыста ол шамамен екі есеге артып, 366 миль (589 км) құрайды.

Әуе қатынасы қызметі

Соңғы жылдары Маммотқа Калифорния және Невададан тыс штаттардан келушілердің саны артты. 2024 жылдың сәуір айынан бастап, Сан-Франциско (SFO) және Денвер халықаралық әуежайынан (DEN) маусымдық түрде Маммот көлінен шамамен 45 минуттық қашықтықта орналасқан Шығыс Сиера аймақтық әуежайына (BIH) жоспарлы жолаушылар рейстері іске қосылды.

Тарих

Мамонт компаниясын Лос-Анджелес су және қуат департаментінің гидрографы Дэйв МакКой құрды. 1930 жылдары Шығыс Сьерра шаңғы клубының мүшесі болған МакКой, Мамонт тауының басқа таулардан тұрақты түрде көбірек қар жиналатынын байқады. Шаңғы клубында жылдамдықты реттеуге арналған арқандық көтергіш болған. МакКой 1941 жылы клубтан арқандық көтергішті сатып алып, көбінесе Мамонтта сақтап тұрды. 1953 жылы АҚШ Орман шаруашылығы қызметі МакКойға шаңғы курортын пайдалануға рұқсат берді, ал алғашқы шаңғы көтергіші 1955 жылы салынды.

Оқиғалар

Шаңғы алаңы өскен сайын МакКой қиын жағдайларға тап болды: 1973 жылғы мұнай дағдарысы және 1991 жылы жұмыстан босатуға әкелген ұзақ құрғақшылық. Түсірілген бөлім қираған орыннан табылып, Primal Man телешоуында көрсетілді. Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес апаттың себебін анықтай алмады, содан кейін курорт әуе компаниясын сатты. Sierra Pacific бұрын Mammoth Lakes және Burbank, Fresno, Los Angeles және Las Vegas қалалары арасында турбовинтті ұшақтармен жоспарлы жолаушылар рейстерін жүргізген. 2006 жылдың 6 сәуірінде шаңғы алаңында үш шаңғы патрульшісі құлау салдарынан немесе көмірқышқыл газы (CO2) мен күкірттегі (H2S) улануының салдарынан қаза тапты. Екі газ да таудың белгілі бір қауіпті фумаролінде кездеседі және сол күні қармен жабылғандықтан олардың концентрациясы жоғары болды. Джон "Скот" МакАндрюс және Джеймс Хуарес сияқты төрт патрульші, қатты қар жауғандықтан көмілген фумарольдің айналасына қоршау қоюға тырысты. Фумароль қар астындағы үңгірді ерітіп, ол Джеймс пен Скотт тұрған қар көпірінің күлдіреуіне себеп болды. Екі адам 6 метрдей биіктіктен құлап, бірнеше минут ішінде көз жұмды. Тағы бір шаңғы патрульшісі Уолт Розентал құтқару операциясы кезінде қаза тауып, жеті адам жарақат алды. Мамонт тауындағы шаңғы патрулі қолданған оттегі маскалары дұрыс жабылмағандықтан, зиянды газдардың ішке өтуіне мүмкіндік берді.

Starwood Capital компаниясына сату

2005 жылғы 23 ақпанда Дейв МакКой 68 жыл бойы шаңғы курортын басқарғаннан кейін Маммоут Маунтиндегі үлесін сатуға дайын екенін хабарлады. 2005 жылғы 5 қазанда Маммоут көпшілік үлесін жылжымайтын мүлік саласында маманданған, Барри Стернлихт басқаратын Starwood Capital Group жеке капитал қорына сатылатынын мәлімдеді. Сату құны 365 миллион долларды құрады. 2007 жылдан бастап Калифорниядағы экономиканың нашарлауына байланысты The Village-дегі көптеген дүкендер мен мейрамханалар жабылды. Бірақ 2010 жылдың күзінде жергілікті кәсіпкерлердің көмегімен ауылда жаңа мейрамханалар мен дүкендер қайта ашылды.

Өзгерістер мен қайта құру

Меншік иелерінің өзгеруіне дейін және оның кезінде шаңғы курорты үлкен өзгерістерге ұшырады. Курорт 1980 жылдары 16 креслодан бүгінде 23-ке дейін жетті. Жаңа гондола салынды, ол 3369 метр (11053 фут) биіктіктегі ақпараттық орталықта аяқталады. Ақпараттық орталықта Шығыс Сьерраның табиғи тарихы, Мамонт көлдері мен шаңғы курортының тарихына арналған көрмелер ұйымдастырылады. Ескі, баяу, екі орындық кресло-лифттердің көбі жоғары жылдамдықты төрт және алты орындық лифттермен ауыстырылды, олар минутына шамамен 1000 фут жылдамдықпен қозғалады. Мұндай жаңартулар үшін курорт Doppelmayr тобымен ұзақ жылдардан бері серіктес. Бірнеше ескі лифттер де алынып тасталды. Бір кезде шатырында пикникке арналған үстелдері болған Mid Chalet 2000 жылдардың басында толығымен қайта жаңартылып, Маккой станциясы деп аталды, қазір онда изыскан тағамдар мен кафетерий бар. Маккой мен оның отбасының көне суреттері төбеден ілінген. 2000 жылдардың басында Mill Cafe, шағын, қарапайым бар және жеңіл тамақтанатын орын қосылды. 2011 жылы 5-ші кресло 2011–2012 маусымына жаңарту үшін таңдалды. 5-ші кресло Yan фирмасының үш орындық креслосынан Doppelmayr фирмасының жоғары жылдамдықты төрт орындық креслосына ауыстырылды. Саяхат уақыты екі есе қысқарды, ал сыйымдылығы сағатына 1800 адамнан шамамен 2400 адамға дейін артты. Дәстүрге сай, креслоға жаңа атау берілді: High Five Express. Мамонт тауы сонымен қатар Калифорния штатының Моно округіндегі шағын Джун-Лейк қаласындағы Джун-Маунтин шаңғы курортының да иесі. 2012 жылдың 21 маусымында Мамонт тауының бас директоры 50 жылдан астам қызмет еткеннен кейін 2012–2013 маусымында Джун-Маунтин шаңғы курортының жабылатынын хабарлады. Джун-Маунтин 2013–2014 шаңғы маусымында қайта ашылды. 2018 жылға қарай, зиплайн құрылысы жүріп жатқан. Егер аяқталса, бұл Солтүстік Америкадағы ең тік зиплайн болады. Ол таудың жоғарғы бөлігінен, жоғарғы гондоланың жанынан басталып, негізгі павильонға (Main Lodge) жақын жерде аяқталады, сондай-ақ 1-ші креслоның үстінде тоқталады.

Талисман

Мамонт тауында "Вулли" атты танымал талисман бар, оны таудың шаңғы жолдарында шаңғы теуіп, қонақтармен суретке түсіп, балаларға арналған сенбілік шеру сияқты іс-шараларды ұйымдастырған кезде кездестіруге болады. Ол сондай-ақ жарнамалық бейнелерде де пайда болады. Көптеген қонақтар Вуллиді көруді жақсы белгі деп санайды. Powder Magazine журналы бойынша, Вулли ең жақсы талисман тізімінде 8-орында (бірақ Вулли сноубордқа да мініп жүргендіктен, оны жоғарырақ бағалаған болар еді). Талисманның аты "Вулли" болғанына қарамастан, бұл аймақта ешқашан жүнді мамонттар болған емес.