Кіріспе

Америка технологиялық фирмасы, АҚШ корпорациясы. Eolas (мағынасы – "Білім"; аббревиатурасы – "Жүйелер арқылы байланыстырылған кіріктірілген объектілер") – Калифорния университетінің Сан-Франциско қаласындағы бөлімшесінен (UCSF) құрылған АҚШ технологиялық фирмасы. Компания 1994 жылы UCSF Білімді басқару орталығының (CKM) докторлары Майкл Дойл, Рашель Туник, Дэвид Мартин және Чонг Анг құрған. Компания UCSF сұранысы бойынша құрылды және университет патенттерінің авторы болған ғалымдармен құрылды. UCSF-те жұмыс істегеннен басқа, доктор Дойл Eolas-та кеңістіктік геномика/кеңістіктік транскриптомика, кодқа қол қою, уақытша кілтті криптография және блокчейн, сондай-ақ мобильді жасанды интеллект көмекшілері мен автоматтандырылған аудио әңгімелерді түсіндіру сияқты жаңа технологияларды жасау бойынша жұмыс жүргізді. Калифорния университетінің Сан-Франциско қаласындағы CKM тобы плагиндерді, ағынды медианы және бұлтты есептеуді қолдайтын, шексіз қашықтықтағы жоғары өнімді есептеу мүмкіндіктеріне тікелей қол жеткізуді қамтамасыз ететін озық веб-браузерді жасады. Олар оны 1993 жылдың қараша айында Xerox PARC-те өткен екінші SIGWEB жиналысында көрсетті. Плагин/апплет функционалдығының патенттік өтінімді негіздеу үшін ұсынылған жаңалық екендігі туралы таласты 1992 жылы скрипттерді қоса алған бұрынғы Viola браузерін жасаған Пей Юань Вэй жоққа шығарды. Бұл талапты WWW-нің авторы Сэр Тим Бернерс-Ли және басқа веб-пионерлер қолдады. Дайындыққа аз уақыт берілгендіктен, Вэй 2003 жылғы Eolas пен Microsoft арасындағы сот процесінде Viola-ның қашықтықтан емес, жергілікті файлдарға арналған мүмкіндіктерін ғана көрсетті, сондықтан сотқа алдыңғы технологияны дәлелдеу жеткіліксіз болды. Microsoft компаниясымен 5,838,906 патенті бойынша дау 2007 жылы құпия сомаға шешілді, ал бастапқы 565 миллион долларлық үкім апелляциялық шағымда күшінен тоқтатылды, бірақ Калифорния университеті соңғы келісімнің 30,4 миллион долларын алғанын жариялады. 2009 жылы Eolas Техас штатының Шығыс округіндегі АҚШ округтік сотында 7,599,985 патент нөмірі бойынша көптеген компанияларды сотқа берді. 2011 жылдың маусым айына дейін Texas Instruments, Oracle және JPMorgan Chase сияқты бірқатар компаниялар Eolas компаниясымен лицензиялық келісімдерге қол қойды, ал компания басқалардан лицензия алуды жалғастырды. 2012 жылдың ақпан айында Техас штатының Шығыс округіндегі сегіз кісіден тұратын қазылар алқасы 906 және 985 патенттеріндегі кейбір талаптарды жарамсыз деп таныды, ал 2012 жылдың шілдесінде судья Леонард Дэвис Eolas-қа қарсы шешім шығарды. Бір жылдан кейін АҚШ Федералдық апелляциялық соты бұл шешімді қолдады. Алайда, 2015 жылдың қарашасында Eolas компаниясына интернеттегі бұлтты есептеуді қамтитын жаңа патент берілді.

Өнімдер

1995 жылдың қыркүйегінде Eolas негізін қалаушылар WebRouser-ді шығарды – Mosaic негізінде құрылған, кеңейтілген веб-браузер. Ол плагиндерді, клиенттік жағындағы бейне карталарын, веб-бетте анықталған браузер түймелерін және мәзірлерін, кіріктірілген ағынды медианы және бұлттық есептеу мүмкіндіктерін қолдады. 2005 жылы Eolas "Muse" атты "мультимедиялық сурет салу қосымшасын" шығарды, кейіннен оның лицензиясын Iconicast LLC компаниясына берді. Бұл компания оны "HueTunes" деп аталатын iOS қосымшасын жасау үшін пайдаланды. HueTunes қосымшасы 2013 жылы DEMO конференциясында көрсетілді. 2012 жылы Eolas Чикагодағы Ұлттық денсаулық сақтау және медицина мұражайы үшін "Эйнштейн ми атласы" iPad қосымшасын жасады, ол Gizmodo күнінің қосымшасы деп танылды. Eolas веб-сайтында көрсетілгендей, олардың қазіргі өнімдеріне екі денсаулық сақтау білім беру жүйесі кіреді: медициналық студенттерге жалпы анатомияны оқыту үшін қолданылатын AnatLab Visible Human және iOS және Android қосымшасы AnatLab Histology, ол гистологиялық микроскопиялық слайдтардың толық жинағына мобильдік қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

Патенттер

АҚШ-тың 5838906 нөміріндегі патенті 1994 жылдың 17 қазанында тіркелген және 1998 жылдың 17 қарашасында мақұлданған. 2003 жылдың күзінде World Wide Web-тің авторы және W3C консорциумының директоры Тим Бернерс-Ли коммерция министрінің орынбасарына хат жолдап, осы патентті жарамсыз деп тануды сұрады, себебі ол "желінің жұмыс істеуіне үлкен кедергі келтіріп отыр". Ашық кодты қолдаушылардың басшылары Microsoft-пен бірге патентке қарсы күресті, өйткені ол желінің еркін табиғатына және қалыптасқан HTML стандарттарына қауіп төндірді. Веб-кеңістіктің маңызды бөлігін бір компанияның (Eolas) бақылауына беру туралы нақты алаңдаушылықтар білдірілді. 2004 жылдың наурыз айында АҚШ-тың патенттік және сауда белгілері басқармасы (USPTO) патентті қайта қарап, бастапқыда қабылдамады. Eolas 2004 жылдың мамырында қарсылық білдірді. 2005 жылдың 27 қыркүйегінде USPTO патенттің жарамдылығын сақтап қалды. PTO шешімі Пей Вэйдің Viola кодының Eolas патентіне қатысы жоқ екенін көрсетті. Калифорния университетінің баспасөз хабарламасына сәйкес, "Патенттеуге жарамдылық/растау себептері туралы" хабарламасында патенттік сарапшы UC-нің веб-браузер технологиясы бойынша бұрын мақұлданған патенттік талаптарын күштен шығару туралы аргументтерді, сондай-ақ технология UC-нің инновациясынан бұрын әзірленгенін көрсететін дәлелдерді қабылдамады. Тексеруші Viola сілтемесін Microsoft сотта алға тартқан алдыңғы өнертабыс ретінде қарастырып, Viola "906 нөміріндегі өнертабысты, талап ету бойынша, үйретпейтінін және ұсынып тұрғанын" анықтады. Eolas компаниясына осы технологияға қатысты екінші патент 2009 жылдың қазан айында берілді. 2012 жылғы сотта қарастырылған дәлелдерді, соның ішінде Viola-ны ескергеннен кейін, АҚШ Патенттік кеңсесі 2015 жылдың қарашасында Eolas компаниясына жаңа патент берді, ол желідегі бұлтты есептеуді қамтитын талаптарды жалпылай қорытындылады. Жоғарыда аталған барлық патенттердің мерзімі 2017 жылдың қыркүйегінде аяқталды.

Сот ісі

1994 жылы Microsoft компаниясы осы технологияны өздеріне (және басқаларға) ұсынғанда лицензия беруден бас тартты. 1999 жылы Eolas АҚШ-тың Иллинойс штатының Солтүстік округінің сотына Microsoft компаниясына патенттің жарамдылығы және қолданылуына қатысты талап арыз берді. 2003 жылдың тамызында Eolas бастапқы істі жеңіп, Microsoft компаниясынан бұзушылық үшін 521 000 000 доллар көлемінде зиянды өтеу төледі. 2004 жылдың қаңтар айында аудандық сот алқаның шешімін растады. 2004 жылдың маусым айында Microsoft бұл істі Федералдық апелляциялық сотқа шағымдады. 2005 жылдың наурыз айында аудандық соттың шешімі қайта қарастырылды, бірақ іс бойынша бұзушылық және зиянды өтеу мәселелері бойынша шешім күшінде қалды. Апелляциялық сот Viola-ға қатысты алғашқы сот процесінен шығарылған екі дәлелді қайта қарау кезінде қазылар алқасына көрсету қажет деп шешті. Microsoft дереу сотқа жүгінді. 2005 жылдың қазан айында АҚШ Жоғарғы Соты Microsoft-тың апелляциялық арызын қараудан бас тартты, бұл Microsoft Windows-тың шетелдегі сатылуына қатысты Eolas пайдасына шыққан Федералдық апелляциялық сот шешімін күшінде қалдырды. Алайда, аудандық сотқа қайта жіберу туралы шешім әлі қабылданбаған еді. 2007 жылдың мамыр айында USPTO Microsoft компаниясына EOLAS патентінде көрсетілген тұжырымдамаларды қамтитын және EOLAS патентіне ұқсас сөздерді қамтитын Microsoft патентін қайта беруге рұқсат берді, соның салдарынан патентке меншік құқығын дәлелдеуге келісті. USPTO 2007 жылдың қыркүйегінде осы мәселе бойынша Eolas пайдасына шешім шығарды. 2007 жылдың шілдесінде Microsoft пен Eolas келісімге келіп, сот процесін кейінге шегерді. 2007 жылғы 27 тамызда Eolas өз акционерлеріне келісімге қол жеткізілгенін және оның нәтижесінде Eolas едәуір дивиденд төлейтінін хабарлады; келісімнің нақты сомасы мен шарттары жарияланбады. 2009 жылдың қазан айында Eolas компаниясы бірнеше ірі корпорацияны сол патентті бұзғаны үшін сотқа берді. 22 компанияның арасында Adobe, Amazon.com, Apple, Argosy Publishing, Blockbuster, CDW Corp., Citigroup, eBay, Frito Lay, The Go Daddy Group, Google, J. C. Penney Co. Inc., JPMorgan Chase & Co., New Frontier Media Inc., Office Depot Inc., Perot Systems Corp., Playboy Enterprises International Inc., Rent A Center Inc., Staples Inc., Sun Microsystems Inc., Texas Instruments Inc., Yahoo! Inc. және YouTube LLC кірді. Стивен Дж. Воган Николс Computerworld пікір бөлімінде жазған хатында Эоласты патенттік тролль деп атады. 2011 жылдың маусым айына дейін Texas Instruments, Oracle және JPMorgan Chase сияқты бірқатар компаниялар Eolas-пен лицензиялық келісімдерге қол қойды, ал басқалары әлі де сотта қаралып жатыр. 2013 жылдың 23 шілдесінде АҚШ-тың Федералдық апелляциялық соты, елі бойынша юрисдикция құқығына ие, 2012 жылдың шілдесінде Техас федералды соты екі патентке қатысты бірнеше талаптарды жарамсыз деп шешкенін растады, бұл шешімге Eolas шағымданған еді. 2012 жылғы сот процесінде ұсынылған дәлелдерді, соның ішінде Viola-ны қарағаннан кейін, АҚШ Патент кеңсесі 2015 жылдың қарашасында Eolas компаниясына жаңа патент берді, ол Интернеттегі бұлтты есептеуді қамтиды. Пайдаланушылар интерфейсін пайдаланудан бұрын ActiveX басқару элементіне бір рет түрту арқылы оны "белсендіруді" талап етеді. Нақты хабарлама "Бұл басқаруды белсендіру үшін түртіңіз" деп көрсетіледі, ол кіріктірілген объектінің үстіне курсорды ұстағанда құралдың нұсқауы ретінде пайда болады. Алайда, 2007 жылдың қарашасында Microsoft компаниясы "Eolas технологиясын лицензиялады" деп жариялағаннан кейін, 2008 жылдың сәуірінде Microsoft бағдарламалық жасақтаманы бастапқы дизайнына қайтарып, функционалдылықты белсендіру үшін шертуді алып тастаған жаңартуты шығарды. 2006 жылдың маусым айында Opera Software Windows және басқа операциялық жүйелер үшін өзінің Opera браузерінің 9-шы нұсқасын Microsoft-қа ұқсас өзгерістермен шығарды. Дойл Eolas коммерциялық емес ұйымдарға роялтисіз лицензиялар ұсынатынын мәлімдеді. Eolas веб-сайтындағы мәлімдеме компанияның осындай лицензияларға қатысты саясатын түсіндіреді. 2020 жылға қарай Mozilla Foundation, ашық бастапқы кодты Mozilla Firefox браузерін әзірлейтін, Eolas патенттеріне лицензия сұрағаны туралы хабарлаған жоқ; бұл патенттердің соңғысының мерзімі 2017 жылдың соңына дейін аяқталды.

Ұсынылған айналма жолдар

Компанияның патенттеріндегі кейбір талаптар 2012 жылы күшін жойғанға дейін, ұсынылған бір шешім – плагинді қамтитын HTML элементін JavaScript арқылы динамикалық түрде жасау, оны бетке тікелей ендірудің орнына. Осы жағдайда Internet Explorer пайдаланушыдан «белсендіру» үшін қосымша сұрамайтын болды, себебі бұзушылар патент кіріктірілген сценарийлерді қамтымайды деген пікір білдірді. Opera қолданушылары браузердегі User JavaScript мүмкіндігін пайдаланып, осы мәселені шешуге ұқсас тәсілмен, жергілікті түрде өзгертілген JavaScript көмегімен тырыса алатын болды.