Кіріспе
Американдық әнші (туған 1958)
Белинда Джо Карлайл (/'//k//ɑr//l//aɪ//l/ KARlyle; туылған 17 тамыз 1958) – американдық әнші және ән жазушы. Ол барлық уақыттағы ең табысты әйелдер рок-тобы – Go Go's тобының жетекші вокалисі ретінде танылды және содан кейін жеке әртіс ретінде сәтті мансапқа қол жеткізді. Оңтүстік Калифорнияда өскен Карлайл 1978 жылы топ құрылғаннан кейін Go Go's тобының жетекші вокалисі болды. 1981 жылы шыққан «Beauty and the Beat» дебюттік студиялық альбомы хит-парадтарда көтеріліп, топтың АҚШ-та жаңа толқын музыкасын танымал етуіне көмектесті. Go Go's тарихында өздері әндер жазып, өздері аспаптарда орындай білген бірінші (және бүгінгі күнге дейін жалғыз) әйелдер тобы болып табылады және 1-орын алған альбомды шығарды. Go Go's тобы бүкіл әлем бойынша жеті миллионнан астам пластинка сатты. 1985 жылы Go Go's тобы тарағаннан кейін Карлайл «Mad About You», «I Get Weak», «Circle in the Sand», «Leave a Light On» және «Heaven Is a Place on Earth» сияқты радио хиттерімен жеке карьерасында сәттілікке жетті. Go Go's тобы 1999 жылы қайта құрылып, Карлайл 2022 жылы тарағанға дейін олармен бірге өнер көрсетті, сонымен қатар жеке мансабын жалғастырды. Карлайлдың 2010 жылғы маусымда жарық көрген «Lips Unsealed» автобиографиясы New York Times бестселлерлері тізіміне еніп, жақсы пікірлер алды. 2011 жылы Карлайл Go Go's тобының мүшесі ретінде Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды. Ол және топ 2021 жылы Рок-н-ролл Даңқ залына енгізілді.
Ерте өмір және білім
Белинда Джо Карлайл 1958 жылдың 17 тамызында Голливудта, Лос-Анджелес, Калифорнияда Гарольд Карлайлдың, жанармай станциясының қызметкері, және оның әйелі Джоанның (қыз есімі Томпсон), үй шаруасымен айналысушының отбасында дүниеге келді. Оның анасы өзінен 20 жас үлкен әкесімен 18 жасында танысты, ал Карлайл тоғыз айдан кейін дүниеге келді. Ол анасының сүйікті фильмі – «Джонни Белинда» (1948) фильмінің құрметіне аталған. Оның тегі – ағылшын, ирланд және американдық индейлер. Карлайл жеті баланың үлкені болды; оның үш ағасы мен үш апасы бар. Бес жасында Карлайлдың әкесі отбасын тастап кетті, ол балалық шағының көп бөлігін кедейлікте өткізгенін айтады. Өспірім шағында ол «сияқты, екі костюмім болған» екенін еске алады. Кейіннен анасы Уолт Курческиге тұрмысқа шықты, Карлайлдың айтуынша, ол алкоголик болған. Отбасы Карлайл жеті жаста болғанда Бурбанкқа қоныстанғанға дейін балалық шағында жиі көшіп-қонып, Сими Вэллиден Резедаға көшіп-қонып жүрді. Он жасында Карлайл музыкаға қызығушылық таныта бастады және Beach Boys, Cat Stevens, the Stylistics және the Animals музыкалық топтары оның алғашқы музыкалық ықпалы болды. Карлайлдың өспірім шағында отбасы тағы да көшіп кетті, бұл жолы Калифорниядағы Таузэнд Оукс қаласына; ол Таузэнд Оукстағы Колина орта мектебінде оқыды, онда ол жігіттер баскетбол командасының үшінші нөмірі болды, ал кейін Ньюбери Парк орта мектебінде ол жанкүйерлердің сүйіктісі болды. Өспірім шағында Карлайл бүлікшіл болды: «Мен он төрт жасқа толғанда, мен шынымен де басымды тоқтаттым», - деді ол. «Мен үйден қашып кеттім, марихуана тарттым, галлюциногендер қолдандым – атаңыз қандай болса, мен оны сынап көрдім». Орта мектепті бітіргеннен кейін Карлайл House of Fabrics дүкенінде жұмыс істеді, ал 18 жасында Лос-Анджелестегі Hilton Hotels Corporation-те фотокөшіруші болып жұмыс істеді. Ол сұлулық колледжінде кешкі сабақтарға қатысты, бірақ бірінші курстың соңында оқуын тастады. 19 жасында Карлайл музыка саласында мансап құру үшін үйден кетіп қалды.
Алғашқы бастамалары мен Go-Go's
Сол кезде Лос-Анджелестегі панк-сахнасында қышқылға бауыр басқандар мен опиатты қолданушылар арасында жік болды. [Дарби] әрқашан героинге тәуелді адамдармен бірге болды, ал мен галлюциногендік топпен болатынмын. Бірақ ол гений еді және керемет лирик болатын. Оның гений екеніне және заманынан өзгеше ойлайтынына күмән жоқ. Карлайл Дарби Краш туралы және Лос-Анджелес музыкалық сахнадағы оның алғашқы жылдары туралы айтады. Оны Ньюбери Парк орта мектебіндегі сурет сабағында танысқан Лорна Дум топқа шақырды. Алайда, мононуклеозға шалдыққандықтан, ол топта ұзақ болған жоқ, тіпті Germs-пен бірде-бір ән жазбасын жасаған жоқ немесе тікелей концертте өнер көрсеткен жоқ. Germs гитарисі Пэт Смирдің айтуынша, ол топтан кеткеннен кейін достасы Донна Риані таныстырды, ол оның орнын басты. Карлайл 1977 жылы "Whisky a Go Go" клубындағы концертте топты таныстырған бір жазбада естіледі, ол "Germicide" (1977) концерттік альбомында бар. Осы кезде Карлайл Black Randy and the Metrosquad үшін қосымша вокал орындады. Germs-тен кеткеннен кейін көп ұзамай ол достары және әріптес музыканттары Марго Олаваррия, Элисса Белло және Джейн Видлинмен бірге Go Go's (бастапқыда Misfits деп аталған) тобын құрды. Олаваррия мен Белло көп ұзамай топтан шығып кетті, ал жаңа құрамына Карлайл, Видлин, гитарашыдан гитарашыға айналған Шарлотта Каффи, гитарашыдан басистке айналған Кэти Валентайн және барабаншы Джина Шок кірді. Барлық бесінші әйел де көбінесе музыкалық білімі жоқ музыканттар еді, сондықтан Карлайл алғашқы әндер жазғанда лак таспасын ладтарды белгілеу үшін қолдануға тура келгенін еске алады: "[Шарлотта] бізге күшейткіштерді қалай қосу керектігін көрсетуге тиіс болды", - деді ол. The Go Go's 1980-ші жылдардың ең табысты американдық топтарының біріне айналды, жаңа толқын музыкасын американдық радиоға енгізуге көмектесті және өздері музыка жазып, өз аспаптарында ойнаған жалғыз әйелдер тобы болды. The Go Go's I. R. S. Records лейблында тағы екі студиялық альбом жазды, соның ішінде 1982 жылғы "Vacation" альбомы алтын статусқа ие болды. 1984 жылғы "Talk Show" альбомынан шыққан "Head over Heels" әні №11-ге жетті. 1984 жылы Карлайл "Swing Shift" фильмінде Голди Хоун мен Курт Расселмен бірге әнші ретінде түсті.
1985-1990 жылдар
1985 жылы Go Go's тобы тарады, ал Карлайл жеке әнші ретінде мансабын бастады. Карлайлдың тұңғыш жеке студиялық альбомы «Белинда» 1986 жылы I. R. S. Records лейблы арқылы жарық көрді. 1987 жылы шыққан «Heaven on Earth» альбомының музыкалық стилі Карлайлдың дебюттік студиялық альбомына тән 1960-шы жылдардың ықпалды поп музыкасынан айырылып, 1980-шы жылдардың сапалы дыбыстағы күшті поп музыкасына көшті. Альбом АҚШ-та MCA, ал Ұлыбританияда Virgin Records арқылы шығарылды. Альбом Ұлыбритания мен Австралиядағы ең сатылымды топ-5-ке кірді және «Грэмми» сыйлығына ие болды. Карлайлдың «Heaven on Earth» альбомының табысына жауап ретінде 1989 жылдың 23 қазанында «Runaway Horses» альбомы жарық көрді. Альбом Австралия мен Ұлыбританияда топ-5-ке енді, Австралияда екі платиналық, ал Ұлыбритания мен Канадада платиналық сертификат алды. «Leave a Light On» әні АҚШ-та 11-орынға, ал Ұлыбритания, Австралия және Канадада топ-5-тің қатарына енді. 1989 жылы Карлайл Smithereens тобының вокалисі Пэт Динициомен бірге «Blue Period» әнін дуэт ретінде орындады. Ән олардың үшінші студиялық альбомына – 11-ге енді. АҚШ-тағы екінші сингл «Summer Rain» 1990 жылдың басында 30-орынға жетті. 1990 жылдың күзінде Go Go's тобы өзінің алғашқы хиттер жинағы «Greatest» альбомын қолдау үшін гастрольдік сапарға шықты, оның құрамына «Cool Jerk» әнінің жаңа үндеуі де енді (Go Go's тобының түпнұсқалық үндеуі 1980 жылғы Еуропалық EP-де жарық көрген, ал екінші нұсқасы 1982 жылы шықты). Гастрольдің ерекшелігі – тері өнімдеріне қарсы науқан, онда топ мүшелері жануарлар құқықтарын қорғаушы PETA ұйымын қолдады.
1991 - 1999 жылдар
1991 жылы Карлайл өзінің төртінші жеке студиялық альбомын – Live Your Life Be Free шығарды. Бұл альбом Карлайл үшін 1960-шы жылдардағы музыкаға белгілі бір деңгейде оралуды білдірді және негізінен Рик Ноуэлстің жазған және өндірген әндерін қамтыды, сонымен қатар Карлайлдың өзі бірлесіп жазған екі әні де енді. "Do You Feel Like I Feel?" синглына 1958 жылғы "50 Foot Woman Attack" атты B классындағы фильмнен шабыттанған музыкалық видео түсірілді. "Live Your Life Be Free" тайтл трегі АҚШ-тан тыс елдерде бірінші сингл ретінде шығарылып, көптеген елдерде топ 20-ға енді, Ұлыбританияда 12-орынды иеленді.
Сынақтар әртүрлі болғанына қарамастан, альбом АҚШ Billboard 200 тізімінде 57-орынға дейін көтерілді. Go Go тобының қайта бірігу туры кезінде Карлайл Playboy журналының 2001 жылғы тамыз айындағы санының мұқабасында және толық фотосессиясында жалаңаш түсті. 2007 жылы Карлайл өзінің жетінші альбомын – Voila шығарды, бұл оның он жылдан астам уақыттан бергі тұңғыш толық студиялық альбомы болды. Француз поп музыкасы мен шансон стандарттарынан тұратын Voila, Франсуаза Харди мен Эдит Пиафтың классикалық туындыларының кавер-версияларын да қамтыды. Альбом 5 ақпанда Ұлыбританияда Rykodisc арқылы, ал келесі күні, 6 ақпанда 2007 жылы АҚШ-та жарық көрді. 2009 жылдың қазан айында Карлайл Лондонның Вест-Энд театрындағы "Hairspray" қойылымында Велма фон Туссел рөлін сомдады. Ол 2010 жылдың қаңтар айының соңына дейін шоуда ойнады, ал оның орнына Сиобхан Маккарти келді.
2010-2020 жылдар
2011 және 2012 жылдар аралығында Карлайл Go Go's тобымен бірге Америка Құрама Штаттарында гастрольдік сапарға шықты, оның ішінде 2011 жылдың тамызында Лос-Анджелестегі Грек театрында және 2012 жылдың қыркүйегінде Голливуд Боулында концерттер өтті. 2013 жылдың наурызында Карлайл 17 жылдан бері алғашқы АҚШ синглын – «Sun» атты жылдам темптегі поп әнін шығарды. Бұл ән «ICON – The Best of Belinda Carlisle» жаңа үлкен хиттер жинағы альбомына енді. Сингл Ұлыбританияда да жарық көрді. Әнді Карлайл, Go Go's тобының Джейн Видлин және әнші-әндер авторы Гейб Лопес бірлесіп жазды. Лопес сонымен қатар әнді өндірді. Ән хит-парадқа ілеспесе де, жағымды пікірлер алды. 2013 жылдың тамызында Edsel Records «Heaven on Earth», «Runaway Horses», «Live Your Life Be Free» және «Real» альбомдарының жаңартылған үш дискілік нұсқаларын шығарды. Әрбір альбом түпнұсқалық LP-нің жаңартылған нұсқасынан, содан кейін осы альбомдардан шыққан әрбір синглдің 7 дюймдік немесе радиолық өңделген нұсқаларынан, ремикстерден тұратын екінші дискіні және барлық синглдердің 12 дюймдік нұсқаларын, сондай-ақ синглдердің промо-видеоларын қамтитын DVD-ден тұрды. Кейбір синглдер мен ремикстер бұрын CD-де жарық көрмеген. 2014 жылдың наурыз айында «The Collection» атты жаңа «Greatest Hits» жинағы шықты, онда 18 хит және «Goodbye Just Go» атты жаңа ән, сонымен қатар 18 бейнеклиптен тұратын DVD болды. Альбом Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде 24-орынға жетті. Карлайл 2015 жылдың тамызында радио сұхбатында 2016 жылдың қаңтарында шығатын жаңа студиялық альбомның жұмысын аяқтағанын мәлімдеді. Ол альбомдағы музыканың бір бөлігі Кундалини йогасынан шабыттанғанын айтты, оны ол 1991–1992 жылдары жүкті кезінде бастаған және 2005 жылы емделгеннен кейін мұғалімдік куәлігін алған. Сондай-ақ 2015 жылдың тамызында Edsel Карлайлдың студиялық альбомдарынан шыққан барлық коммерциялық синглдердің жинағын, сонымен қатар 1987 жылғы «Mannequin» фильмінде пайда болған «In My Wildest Dreams» әнінің бұрын жарық көрмеген жазбасын қамтитын бонус дискісін шығарды. 2016 жылдың соңында Go Go's Best Coast тобының қолдауымен халықаралық гастрольдік сапарға шықты, бұл олардың соңғы гастрольдік сапары болуы мүмкін екенін Карлайл мәлімдеді. Карлайлдың сегізінші студиялық альбомы – Гурмукхи әндерінен жасалған «Wilder Shores» 2017 жылдың қыркүйегінде жарық көрді.
2021 жылы музыкалық оралу
2021 жылдың мамырында Go Go's тобының Рок-н-ролл даңқы залына енгізілетіні жарияланды. Топ кіріспе рәсімінде "Vacation", "Our Lips Are Sealed" және "We Got the Beat" әндерін орындады. Оның Germs тобындағы бұрынғы әріптесі Пат Смир де сол күні Foo Fighters тобының мүшесі ретінде даңққа ие болды. Топ 2022 жылы Билли Айдолмен бірге Ұлыбританияда гастрольдік тур өткізу жоспарларын растады, ол 2022 жылдың маусым айында басталуы тиіс еді, бірақ кейіннен Айдолдың денсаулығының нашарлауы және Go Go's тобының басқа да міндеттемелеріне байланысты тур жойылды. Топ 2022 жылдың қаңтар айының бірінші аптасына жоспарланған Батыс жағалауындағы қысқа гастрольдік турды тур қатысушыларының бірінде COVID-19 анықталғандықтан кейінге шегерді, жаңа мерзімдер жақын уақытта жарияланатынын мәлімдеді. Алайда, 2023 жылы Карлайл топтың тарағанын хабарлады. 2023 жылдың 16 наурызында Карлайл Диана Уоррен жазған бес әнді қамтитын Kismet EP-сінен "Big Big Love" әнін шығарды. 2023 жылдың 17 мамырында жарық көрген EP, оның жиырма жеті жыл ішіндегі ағылшын тіліндегі поп музыкасының алғашқы шығарылымы болды. Ол бірнеше елде чарттарға еніп, Карлайлдың қайтадан чарттарға оралуын білдірді. Сондай-ақ, ол Гейб Лопес продюсерлік еткен жаңа ағылшын тіліндегі поп-музыка студиялық альбомын шығару ниетінде екенін мәлімдеді.
Музыкалық стиль және әсерлері
Карлайл өзінің динамикалық сопранолық вокалдық диапазоны үшін сыншылар тарапынан аталып келді. Карлайлдың Go Go's тобымен және жеке жұмыстарындағы дискографиясы көбінесе поп-музыка ретінде сипатталғанымен, кейбір музыка зерттеушілері, мысалы, Грейл Маркус, нәзік панк әсерлерінің және поп-роктың араласуын атап өтті, әсіресе Go Go's тобының алғашқы шығарылымдарында (Маркус панк әсерінің кез келген іздері Карлайлдың The Germs тобындағы қысқа мерзімдік қатысуынан көшкенін болжайды). Карлайл сыншылар тарапынан "панк дивасы" және "поп-принцесса" деп әртүрлі сипатталды. Go Go's тобының әншісі ретінде Карлайл жаңа толқын жанрымен байланысты болды, ал топтың стилі сыншылар тарапынан "пункті Калифорния серф музыкасының дыбысымен үйлестірген" деп бағаланды. Оның кейінгі жеке шығарылымдары, "Белинда" (1986) атты жеке дебютімен басталып, сыншылар тарапынан қазіргі заманғы, жақсартылған поп-музыка ретінде танылды. Бала кезінде оның алғашқы шабыт көздері – Beach Boys, Cat Stevens, The Stylistics және The Animals болды. Өспірім шағында ол дискі дүкенінде The Stooges тобының "Raw Power" (1973) альбомының мұқабасында Игги Попты көрді. 2013 жылғы сұхбатында Карлайл өзінің мансабында көп мөлшерде жазғанына қарамастан, "поп-музыканы көп тыңдамайтынын" айтты және соңғы кезде Майлс Дэвис сияқты джаз орындаушыларынан шабыттанды.
Қарым-қатынас және отбасы
Карлайл 1980 жылдардың басында Blasters тобының барабаншысы Билл Бэйтменмен екі жылдық қарым-қатынаста болды. Ол Бейтменмен күрт ажырасып кетті, себебі ол Лос-Анджелес Доджерс командасының ойыншысы Майк Маршаллмен танысқан болатын. Оның кокаин қолдануы осы қарым-қатынастарға жағымсыз әсер етті. 1986 жылы Карлайл актер Джеймс Мейсон мен актриса Памела Мейсонның ұлы, саяси кеңесші және кинопродюсер Морган Мейсонға тұрмысқа шықты. Ол Карлайлдың "Mad About You" және "Heaven Is a Place on Earth" музыкалық бейнефильмдерінде түсті. Олардың 1992 жылы дүниеге келген бір ұлы бар. 1994 жылғы Нортридж жер сілкінісінен кейін Карлайл отбасымен бірге Францияның оңтүстік-шығысындағы Фрежус қаласына көшіп кетті. Олар Франция мен АҚШ арасында тұрды. 2023 жылға қарай олар Мексика қаласында тұрады. 1990 жылы Spin журналына берген сұхбатында Карлайл туыстарымен және ата-анасымен тығыз қарым-қатынаста болмағанын айтты: "Мен оларға жақын болғым келеді. Бірақ мен өзімді қиын сезінемін. Кейде өзімнің жетістіктеріме өкінетінімдей болады". Сонымен қатар, Карлайл ересек және жасөспірім шағында LSD, квалюдтар мен MDA препараттарын үнемі қолданғанын мойындады. 2005 жылы, есірткіге тәуелділігінің шыңында, Карлайл үш күн бойы Лондон қонақ үйінің бөлмесінде кокаин қолданып, оқшауланды. Бірде ол айнаға қарап, көзінде "жарық немесе жанның болмауынан" қорқып қалғанын есіне алды. "Мен бөлмеде отырып, кеш бойы [кокаин] қолдандым. [Кокаиннің] дозалары арасында темекі шегіп, ноутбукте ойын ойнап, бөлмеде серуендедім. Екі күнде он қораптан астам темекі тарттым". Үшінші күні Карлайл өзінің қонақ үйде өлгенін көріп, сонымен қатар, "Осылай жалғастырсаң, мұнда өлесің" деген дауыс естігенін айтты. 2014 жылы The Sydney Morning Herald газетіне берген сұхбатында: "Мен енді темекі тартпаймын, ішімдік ішпеймін және есірткі қолданбаймын. Мен буддизмді қатты ұстанамын. Мен үшін 40 жасқа толу [1998 жылы] маңызды кезең болды", - деді. Карлайл өзінің "Lips Unsealed: A Memoir" (2010) автобиографиясында 2002 жылдан бері Soka Gakkai International мүшесі ретінде Ничирен буддизмін ұстанатынын және баспасөз сұхбаттарында күн сайын Nam Myōhō Renge Kyō дұғасын оқитынын жиі айтады. Сондай-ақ, ол осы практиканың оған тазалықты сақтауға көмектескенін де мойындайды.
Белсенділік
Карлайл ЛГБТ құқықтарын қолдайды, ол мұны ұлы Дьюк он төрт жасында оған келгеннен кейін жариялады. 2014 жылы Карлайл Үндістанның Калькутта қаласында Animal People Alliance коммерциялық емес ұйымын құрды, ол ақша жинап, кедей әйелдерді көше жануарларына күтім жасауға оқытып, жұмысқа орналастырады. "Біз адамдарға жануарлардың да сезімі бар екенін үйретудеміз", - дейді Карлайл. "Дәулетсіз көше жануарларын қалай тануға болады. Орта тап дамып келеді, бірақ оларға әлі де тиісті ветеринарлық көмек жеткіліксіз, сондықтан біздің жұмысымыздың көп бөлігі білім беруге бағытталған. Біз Калькуттадағы бір ауруханамен серіктесіп, бала асырап алу туралы білім беру және шұғыл көмек көрсетуге қол жеткізу үшін жұмыс істейміз". 2018 жылы Progressive Corporation компаниясының жарнамалары оның "Heaven Is a Place on Earth" әніне құрмет көрсетті. 2016 жылы "Heaven Is a Place on Earth" әні Netflix желісіндегі Black Mirror антологиялық сериалының "San Junipero" атты эпизодында маңызды орын алды, ол ЛГБТ тақырыптарын қамтиды және болашақта өтеді, бірақ 1980-ші жылдардың соңының көшірмесін көрсететін сахналары бар. 2020 жылы "Heaven Is a Place on Earth" әні CW телеарнасының "Legends of Tomorrow" сериалының 5-ші маусымында, 4-ші эпизодында, "Slay Anything" атты эпизодында пайда болды, ол да 1980-ші жылдардың соңында өтеді және гетеросексуалды және ЛГБТ кейіпкерлерін мектеп бітіру кешінде көрсетеді, ол жақсы аяқталады.