Кіріспе

Ескі автомобиль, журнал

Классикалық автомобиль әдетте 25 жыл немесе одан ертерек шығарылған автомобиль болып саналады; алайда, анықтамалар әртүрлі болуы мүмкін. Басты ортақ белгі – тарихи маңызы бар ескі автомобильді жинау және қалпына келтіру, бірақ кейде жасы маңызды емес. Классикалық автомобильдер көбінесе "жинақтаушы автомобильдер" деп аталатын кеңірек санаттың ішкі бөлігі болып табылады, оған қалпына келтірілген классикалық автомобильдер мен жаңа экзотикалық көліктер кіреді. Классикалық автомобильдердің бір тобы 1980 жылға дейін жасалған антиквариаттық автомобильдер немесе Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын шығарылған винтаждық автомобильдер деп белгіленеді. Американың Классикалық Автомобиль Клубы (CCCA) сияқты ұйымдар "классикалық" деп танылатын өзгертілмеген автомобильдердің тізімін ұстап тұрады. Бұл автомобильдер 1915 және 1948 жылдар аралығында жасалған американдық немесе шетелдік "жақсы" немесе "ерекше" автомобильдер ретінде сипатталады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі классикалық автомобильдер нақты анықталмаған, және бұл термин көбінесе кез келген ескі көлікке қолданылады.

Австралия

Австралияда екі негізгі классикалық автомобильдерді тіркеу санаты бар: Тарихи көліктер схемасы (HVS) және Классикалық көліктер схемасы (CVS). Соңғысы 25 (немесе 30) жастан асқан, бірақ «тарихи» санатына жатпайтын өзгерістер енгізілген көліктерге арналған. Бұл санаттар бойынша иелері қалыпты тіркеу ақысын төлеуге міндетті емес. Дегенмен, схема бойынша тіркелген көлікті пайдалану тіркеу мерзімі ішінде белгілі бір лимитпен шектеледі. Көптеген классикалық Ford Falcon, Chrysler Valiant және Holden (сондай-ақ Torana мен Commodore) көліктері осы екі тіркелімнің бірінде тіркелген. Бірақ, олардың толық тіркеумен жүруі де жиі кездеседі.

Канада

Канаданың Vintage Car Club (VCCC) 25 және одан ескі көліктерді мойындайды. VCCC – Канаданың ең көне коллекционерлік автомобиль клубтарының бірі. Ол 1950 жылдардың ортасынан бері тіркелген қоғам болып табылады. Жыл сайын әртүрлі бөлім Британдық Колумбияның әртүрлі географиялық орналасқан жерінде жыл сайынғы мамыр айындағы тур ұйымдастырылады. VCCC-нің БК-де әйелдерін қоса алғанда шамамен 2800 мүшесі бар. Клуб 1971 жылдан бері Канада Автомобиль Клубтарының Ұлттық Қауымдастығы (NAACC) корпорациясының тұрақты мүшесі болып табылады. Канаданың Автомобиль Клубтарының Ұлттық Қауымдастығы (NAACC) 20 және одан ескі автокөліктерді мойындайды. Канаданың Автомобиль Клубтарының Ұлттық Қауымдастығы федералды түрде "коммерциялық емес" корпорация ретінде тіркелген. 1970 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан бұл қауымдастық Солтүстік Америкадағы ең ірі коллекционерлік көлік қауымдастықтарының бірі болып табылады. NAACC Канада шекарасындағы кедендік баждарды алып тастауға жауапты. 25 немесе одан ескі барлық көліктер мен оларға қатысты бөлшектер Канадаға әкелінгенде кедендік баждың төленуінен босатылады. Осы мәтін жазылып тұрған кезде NAACC Канаданың барлық провинцияларында өкілдік етіледі. Қауымдастық Канададағы екі ірі Concours жарысын санкциялайды. Онтарио штатының Кембл қаласындағы (Оуэн Саунд) Cobble Beach Concours және Батыс жағалаудағы (Суррей, БК) Crescent Beach Concours NAACC санкциясымен өткізіледі.

Америка Құрама Штаттары

1915 жылғы және одан ертерек шығарылған автомобильдер әдетте антиквариат санатына жатады, оның ішінде «Американың атсыз көлік клубы» (HCCA) «1916 жылдың 1 қаңтарына дейін салынған немесе өндірілген кез келген газ, бу немесе электр қозғалтқышы бар пионерлік көлік» деп анықтаған «қола дәуіріндегі автомобильдер» де бар. «Классикалық» термині көбінесе иелері тарапынан 20 жылдан астам болған кез келген автомобильге қолданылады. АҚШ-та көптеген штаттарда «тарихи» немесе «классикалық» деп анықтау үшін заңдық мақсаттарда, мысалы, ескі көліктерді тіркеуде уақытқа негізделген ережелер бар. Мысалы, Мэриленд штаты тарихи көліктерді 20 күнтізбелік жыл немесе одан да ескі деп анықтайды және олар «өндірушінің бастапқы дизайнынан маңызды өзгерістер енгізілмеуі, жаңартылмауы немесе қайта құрылмауы керек». Батыс Вирджиния штатында ағымдағы жылға дейін кем дегенде 25 жыл бұрын шығарылған автокөліктер «классикалық» автомобиль нөмірлеріне ие болуға құқылы деп есептеледі. Автомобильдердің көп бөлігі американдық классикалық автомобиль көрмелерінде 1920-1970 жылдар аралығында шығарылған көліктерден тұрады. Сонымен қатар, 1980-ші жылдардың және 1990-шы жылдардың басындағы автомобильдер де көбінесе «классикалық автомобильдер» саналады және көптеген іс-шараларда көрсетіледі. Concours d'Elegance автомобиль көрмелерінде Cadillac V16 немесе 1940 жылға дейінгі Rolls Royce модельдері сияқты беделді автомобильдер ұсынылады. «Заманауи кастомдар», «экзотикалық автомобильдер» немесе «жинақтамалар» сияқты терминдер де бар, олар AMC Gremlin сияқты Chevrolet Corvette немесе Ford Pinto сияқты автомобильдерді қамтиды. «Классикалық автомобильді» нақты анықтауда да айырмашылықтар бар. Дәуірлерге бөлуге атсыз күймелер (19 ғасырдағы эксперименталды автомобильдер, мысалы Daimler Motor Carriage), антикалық автомобильдер (Model T сияқты қола дәуіріндегі автомобильдер) және классикалық автомобильдер (әдетте 1930-шы жылдардағы автомобильдер, мысалы Cord 812) кіреді. Кейбіреулері 1974 жылғы модельді шегі ретінде қарастыра отырып, «мықты автомобильдерді» де қосады.

Американың классикалық автомобильдер клубы

Американың классикалық автомобиль клубы CCCA Classic-ті 1915 және 1948 жылдар аралығында өндірілген американдық немесе шетелдік "керемет" немесе "ерекше" автомобиль деп сипаттайды. CCCA "өзінің көрнекті дизайнымен, жоғары инженерлік стандарттарымен және сапалы өңдеуімен ерекшеленетін" таңдаулы автомобильдерді сақтауға және пайдалануға арналған. Басқа да ерекшелендіру факторлары, соның ішінде қозғалтқыштың көлемі, арнайы кузов, және электр тежегіштері, электрлі әрекетке келтіргіш, және "бір реттік" немесе автоматты майлау жүйелері сияқты сәнді жабдықтар автомобильдің CCCA Classic санатында есептелуін анықтауға көмектеседі. Олардың тізіміндегі көліктер "өз заманының инженерлік, стиль және дизайн салаларындағы ең жоғары жетістіктерін көрсетеді". Кез келген CCCA мүшесі көлік құралын тізімге қосу үшін үсыныс бере алады. Алайда, жаназалық автомобильдер, жедел жәрдем машиналары немесе жарыс машиналарын сияқты коммерциялық көліктер Full Classic ретінде қабылданбайды. CCCA "классикалық автомобиль" деген анықтаманы сақтайды және CCCA Classic немесе тауарлық белгісі Full Classic сияқты терминдерді пайдаланады. CCCA-ның есебуынша, 1 366 843 "Америкалық классикасы" жасалған.

Американың көне автомобильдер клубы

Американың антикалық автомобильдер клубы (ААКА) «25 жыл немесе одан ертерек жасалған, зауыттарда құрастырылған және қоғамдық жолдар мен тас жолдарда жүру үшін арнайы жобаланған және өндірілген моторлы көліктерді» мойындайды. ААКА жүргізетін бағалау мұндай көліктердің тарихи маңызы бар екенін немесе «дилер клиентке тапсыру үшін көлікті дайындаған кездегідей жағдайға келтірілгенін» анықтайды. ААКА классикалық көліктеріне «негізінен 1925 және 1942 жылдар аралығында, оның ішінде соңғы жылдары салынған әдемі немесе ерекше отандық және шетелдік автомобильдер» жатады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда классикалық автомобильдің нақты анықтамасы жоқ. Дегенмен, оларға қатысты екі салық мәселесі бар, соның салдарынан кейбір адамдар оларды белгілі бір мерзімге дейінгі көліктер деп есептейді. 40 жылдан астам бұрын жасалған барлық автомобильдер жылдық жол салығын төлеуден босатылады. Сонымен қатар, егер аталған көлік құралына маңызды өзгерістер енгізілмесе, мұндай көліктер Ұлыбританиядағы жылдық MOT тексеруінен босатылады; алайда, көлікті өз еркімен тексеруге ұсынуға болады. Бұл "Тарихи көліктерге салық жеңілдігі" деп аталады. HM Revenue and Customs компаниялық салық мақсатында классикалық автомобильді 15 жылдан асып, құны 15 000 фунт стерлингтен жоғары деп анықтайды. Сонымен қатар, автомобиль журналдарындағы кең таралған мақтау белгілі бір көлікті классикалық деп санауға ықпал етеді. Бірақ, бұл анықтама субъективті және пікірге байланысты мәселе болып қалады. Классикалық көлікті сатып алудың бір себебі – амортизацияның жойылуы, ал қазіргі уақытта "жарамсыз" саналатын болашақ классикалық көліктерді таңдау сатып алушыға пайда әкеліп, көлікпен қамтамасыз етуі мүмкін. Мысалы, жоғары күтім шығындарына ие, бірақ классикалық деп санауға әлі жеткіліксіз, таза күйде сақталған, жақсы күтімделген беделді модель жақсы таңдау болуы мүмкін.

Германия

Германияда кем дегенде 30 жыл бұрын тіркелген көліктер арнайы "Oldtimer" нөмірлік тақтасына ие болуға құқылы. Бұл нөмірлік тақталар AB CD 123H форматында болады, соңғы H әрпі "historisch" (тарихи) екенін көрсетеді, ол "kraftfahrtechnisches Kulturgut" ("мәдени құндылығы бар көлік") деп аталатын мұраны сақтауға арналған. Автомобильдердің көбінесе бастапқы жағдайында сақталуы және сақтауға лайық сыртқы түрі болуы қажет (көліктерді бағалау стандарттары бойынша C санаты). Сонымен қатар, міндетті түрде жеке қарастырылатын техникалық тексерулер көліктің жолға шығуға жарамды екенін анықтайды. Қауіпсіздікті арттыратын (қауіпсіздік белдіктері, дискілі тежегіштер) және экологиялық тазалығын жақсартатын (катализатор, сырттан көрінбесе газ баллоны орнату) өзгерістерге рұқсат етіледі. Басқа өзгерістер көліктің алғашқы тіркелген уақытына сәйкес болса (±10 жыл; дәлелдеу жүктемесі иесінде болады және фотосуреттер сияқты тарихи құжаттармен расталады), жаңа бояу жұмыстары, бастапқыда ұсынылған екі түсті бояу, сондай-ақ тарихи компания логотиптеріне жол беріледі, бірақ қабырға суреттеріне немесе жеке үлгілерге рұқсат жоқ.

Қазіргі классика

Қазіргі классикалық автомобильдер әдетте (бірақ тек кейде ғана) 15-25 жылдық болады. Бұл автомобильдер әлемнің кейбір аймақтарында классикалық деп мойындалмайды, мысалы, Американың Көне автомобиль клубында. Ұлыбританияда заманауи классикалық автомобильдердің анықтамасы көбінесе сақтандыру брокерлері мен сақтандыру компанияларының шешімімен белгіленеді, олар жасына қарамастан коллекциялық деп саналатын көлікті заманауи классикалық автомобиль деп қарастырады. Автомобильдің пайдаланылуы көңіл көтеру мақсатына немесе шектеулі жүріс қашықтығына байланысты болуы мүмкін.

Классикалық автомобиль стилі

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін бірден келесі жылдары стильдік бағыттарда әлемдік өзгеріс болды. Мысалы, 1946 жылғы Crosley және Kaiser Frazer автомобильдері дәстүрлі, бөлек орнатылатын қанаттарды ауыстыру тәсілін өзгертті. Осыдан бастап автомобильдер негізгі пішінде бүкіл денелі конструкцияға көшті. CCCA ұйымының "антик автомобиль" термині "алдыңғы кезеңнің функционалдық дәстүрлі дизайндарымен" (көбінесе соғысқа дейінгі кезеңмен) шектелді. Олардың алынып тағылатын қанаттары, багаж бөлімдері, фаралары және әдеттегі тік радиатор торы болды. Мысалы, Duesenberg, Pierce Arrow сияқты үлкен көліктерде немесе MG TC сияқты кішкентай көліктерде дәстүрлі сызықтар CCCA терминін көрсетеді. Басқа көлік кейінгі кезеңнің классикалық үлгісі болуы мүмкін, бірақ CCCA пікірінше, ол "дизайнның классикалық кезеңінен" шыққан автомобиль емес.

Қалпына келтіру

Классикалық автомобильдер түрлі алаяқтықтарға ұшырайды, ең бастысы – тарихын жалғандау, онда иелері құжаттар мен сериялық нөмірлерін өңдеп, көліктің тарихын әдемі әрі тарихи етіп көрсетуге тырысады. Алаяқтық көліктің болжамды қайта сату құнын біліп-біліп көтеру түрінде де кездеседі, бұл JD Classics компаниясына қатысты сот процесінде айтылғандай, ол 2018 жылы банкротқа ұшырар алдында Ұлыбританиядағы ең ірі және танымал классикалық автомобильдер сатушыларының бірі болған.

Эмиссия деңгейлері

Классикалық автомобильдер әдетте көлік құралының өндірілген жылында қолданылған ұлттық автомобиль шығарындылары деңгейіне сәйкес құрастырылады. Одан бері көптеген елдерде Еуроодақ пен АҚШ-тың шығарынды стандарттары күшейді. Осының салдарынан, оларға арнайы шығарынды шектеулері немесе төмен шығарынды аймақтары бар қалаларға кіруге рұқсат берілмеуі мүмкін. Автомобильді басқа отынға (мысалы, SVO, LPG, CNG, сутек, ...) көшіру шығарынды деңгейін төмендетуге көмектеседі.

Қауіпсіздік

Көбінесе, классикалық автомобильдерде қазіргі кезде қажет деп саналатын негізгі қауіпсіздік мүмкіндіктері болмайды, оның ішінде қауіпсіздік белбеулері, соққыны жұмсартатын аймақтар немесе аударылған кезде қорғау құрылғылары жоқ. 2009 жылдың қыркүйек айында ABC News телеарнасының "Good Morning America" және "World News" бағдарламалары АҚШ Сақтандыру институтының автокөлік қауіпсіздігін сынау кезінде 2009 жылғы Chevrolet Malibu-дың 1959 жылғы Chevrolet Bel Air седанымен майысқан соқтығысуын көрсетті. Бұл 1950-ші жылдардағы Х-төбе дизайнымен салыстырғанда, қазіргі заманғы автомобиль қауіпсіздігі дизайнының тиімділігін, әсіресе жолаушыларды қорғайтын берік қауіпсіздік бөлімдері мен соққыны жұмсартатын аймақтардың маңыздылығын анық көрсетті. 1959 жылғы Chevrolet автомобильдері Х-төбе дизайнын қолданды, ол құрылымдық тұрақтылықтан мүлдем құралмады. Егер Сақтандыру институты 1958 жылға дейінгі Chevrolet-ті периметрлік рама дизайнымен сынаған болса, нәтижелер әлдеқайда жақсы болар еді. Көлік құралының басқару сипаттамалары (әсіресе руль мен серпімділік) және тежегіш жүйесінің жұмысы қазіргі стандарттардан нашар болуы мүмкін, сондықтан жүргізушінің жолға көбірек назар салуы қажет. Америка Құрама Штаттарының кейбір аймақтарында классикалық автомобильді күнделікті пайдалануға қатаң тыйым салынған және кейбір жерлерде тіпті заңсыз деп есептелуі мүмкін. Британдық AA автокөлікшілер қауымдастығы классикалық автомобильдерді пайдаланатын немесе олардың жанынан өтетін жүргізушілерді қауіпсіздікке ерекше назар аударуға шақырады. Бұл мәселе 2013 жылы 1963 жылғы MGB жалға алынған жүргізуші таксимен соқтығысып, дереу қаза тапқаннан кейін көпшіліктің назарына ілікті. Ретро стильдегі (түсіне сәйкес келетін, хромдалған түйреуіштері бар) 2 және 3 нүктелі (қауіпсіздік) белбеулер Федералды автокөлік қауіпсіздігі стандарттарына (FMVSS) сәйкес өндіріледі. Дегенмен, көптеген классикалық автомобильдер (1960-шы жылдардың соңына дейін жасалған) стандартты жабдық ретінде қауіпсіздік белбеулерін қамтымайды және көлік құралының корпусында оларды орнатуға қолайлы бекіткіштер болмайды. Сондықтан мұндай жабдықты дұрыс орнату қиын болуы мүмкін: кез келген әрекеттен бұрын арнайы зерттеулер мен есептеулер жүргізілуі керек. Дұрыс орнату өте маңызды, яғни корпусқа/рамаға бекіту нүктелерін орналастыру, жақсы нығайту арқылы беріктікті қамтамасыз ету және қауіпсіздік белбеуін орнату жөніндегі нұсқауларды дұрыс орындау, бұзылу немесе ақаулық қаупін азайту үшін. Кейбір классикалық автомобиль иелері қауіпсіздік белбеулерін орнатуға құлшынбайды, себебі бұл өзгерістер автомобильдің түпнұсқалық сынын жоғалтуына әкеледі. Сондай-ақ, кейбір автомобильдер қауіпсіздік белбеулері орнатылғандықтан көрмелерде ұпайларын жоғалтқан жағдайлар болды. Жақсы басқару үшін заманауи дөңгелектерді орнату да ұсынылады. Алайда, қазіргі заманғы дөңгелектердің көбі жаңа болған кезде классикалық автомобильдердегі дөңгелектерге қарағанда кеңірек және төменгі профильді болады. Сондықтан олар серпімділік элементтеріне кедергі келтіріп, дөңгелек қабырғаларын зақымдауы мүмкін. Классикалық автомобильдің серпімділігі радиалды дөңгелектерге жарамсыз болуы мүмкін, өйткені ол тек бейс қабатты дөңгелектерге арналған. Тар классикалық автомобиль дөңгелектері тар, жоғары профильді түтікшелі дөңгелектерге арналған болуы мүмкін және қазіргі түтіксіз радиалды дөңгелектерге жарамсыз болуы мүмкін. Ескі автомобильдердегі қазіргі заманғы шиналардың тағы бір мәселесі – жақсы ұстаным үшін рульді күшейту күшін қажет етуі; көптеген ескі автомобильдерде күшейткіш руль болмайды. Көптеген ірі шина өндірушілердің классикалық автомобильдерге арналған шиналарды сату бөлімдері бар және олар осы мәселелерді шешу үшін сарапшы кеңестер бере алады. Радиалды дөңгелектер бастапқыда бейс қабатты дөңгелектермен жабдықталған автомобильдің жұмысына қалай әсер ететінін және айырмашылықтарды өтеу үшін қандай шаралар қабылдау керектігін білу өте маңызды. Тежегіш жүйесін жаңарту үшін арнайы жасалған бөлшектерді, көлік құралының өндірушісі шығарған бөлшектерді, сол модельдің кейінгі нұсқаларын немесе аз өзгерістермен үйлесімді болатын кейінгі модельдерді пайдалану қауіпсіздікті жақсартудың тиімді тәсілі болып табылады. Танымал мысалдарға барабанды тежегішті дискілік тежегішке ауыстыру немесе бастапқыда болмаған алдыңғы дискілік тежегіштері бар автомобильдерге вакуумдық күшейткіш қосу жатады. Олар әуе қаптамалары, тұрақтандыруға қарсы тежегіш жүйелері және басқа да электрондық басқару элементтері болмаса да, АҚШ нарығында 1966 жылдан кейін жасалған көптеген автомобильдерде төсемді панельдер, қауіпсіздік белбеулері, екі контурлы тежегіш жүйелері және қауіпсіздік шынысы сияқты негізгі қауіпсіздік мүмкіндіктері бар. Бірнеше ең жаңа классикалық автомобильдер (1980-ші және 1990-шы жылдар) әуе қаптамалары, тұрақтандыруға қарсы тежегіш жүйелері және бүйірлік соққыдан қорғайтын балкалар сияқты одан да жетілдірілген қауіпсіздік мүмкіндіктеріне ие. NHTSA 1979 жылы толық майысқан соқтығысу сынағын бастады, сондықтан осы нәтижелер 1979 жылдан кейін жасалған көптеген классикалық автомобильдер үшін қолжетімді. Бұл алаңдауларға қарамастан, классикалық автомобильдер апатқа қатысу жиілігі айтарлықтай төмен.