Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Дармок" – американдық ғылыми фантастикалық телехикая "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериясының 102-ші бөлімі, бесінші маусымның екінші бөлімі. 24-ші ғасырда өтетін сериалда Федерацияның "Энтерпрайз-Д" жұлдыз кемесінің экипажының оқиғалары баяндалады. Бұл эпизодта "Энтерпрайз" экипажы шетелдік кеменің экипажымен мағыналы байланыс орната алмайды, және бұл мәселе кемелердің капитандығының қатал жануардан бір-бірін қорғау үшін күресуі арқылы шешіледі. Ол көбінесе "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериясының және "Жұлдыздар жолы" телехикаяларының барлық сериясының ең жақсы эпизодтарының бірі деп есептеледі. Бұл эпизодта ұсынылған шетелдік түрлер аллегориялар арқылы сөйлейтінімен ерекшеленеді, мысалы, "Темба, оның екі қолы да кең жайылып тұр", бұл тілдердің арасында байланыс орнату үшін әдетте қолданылатын әмбебап аудармашыға түсініксіз. Капитан Пикард осы шетелдіктер тарапынан ұрланып, планета бетінде біреуімен тасталып қалады, және олар қарым-қатынас жасауға тырысуы керек. "Дармок" эпизодының түсірілімі 1991 жылдың 18-26 шілдесі аралығында Paramount сахналарының 8, 9 және 16-сында, сондай-ақ Бронсон каньонында жүргізілді. 8 тамызда Paramount сахнасының 9-ында каскадер Рекс Пирсонның қатысуымен жаратылыстың көріністерін түсіру үшін көк экрандық топқа қосымша күн берілді. Бұл эпизодтың екінші бөлімі 26 тамызда Paramount сахналарының 9 және 16-сында түсірілді. "Ensign Ro" эпизодының түсірілімі 5 тамызда Бронсон каньонына оралғанда, "Дармок" үшін қосымша түсірілімдер жасалды, онда Рекс Пирсон және фотодубльдер Рон Лардж және Ланьер Эдвардс қатысты. Фотодубль Дана Витато 28 тамызда Paramount сахнасының 9-ында қосымша екінші бөлім кадрларын түсірді.
"Darmok" is the 102nd episode of the American science fiction television series Star Trek: The Next Generation, the second episode of the fifth season. Set in the 24th century, the series follows the adventures of the Starfleet crew of the Federation starship Enterprise D. In this episode, the crew of the Enterprise is unable to establish meaningful communication with the crew of an alien vessel, which is resolved by the struggle of the ships' captains to defend each other from a vicious beast. It is often cited as one of the best episodes of both The Next Generation series and the entire family of Star Trek television series. The alien species introduced in this episode is noted for speaking in allegories, such as "Temba, his arms wide", which are indecipherable to the universal translator normally used in the television series to allow communication across different languages. Captain Picard is abducted by these aliens and marooned with one of them on the surface of a planet, and must try to communicate. Primary filming for "Darmok" occurred July 18−26, 1991, on Paramount Stages 8, 9 and 16, as well as on location at Bronson Canyon. An additional day was August 8 for the blue screen unit to film the creature scenes with stuntman Rex Pierson on Paramount Stage 9. Second unit for this episode filmed on August 26 on Paramount Stages 9 and 16. When production for the following episode, "Ensign Ro", returned to location at Bronson Canyon on August 5, another sequence was filmed for "Darmok" involving Pierson and photo doubles Ron Large and Lanier Edwards. Photo double Dana Vitatoe filmed additional second unit shots on August 28 on Paramount Stage 9.
Кастинг
Эпизодта Пол Уинфилд Датон рөлінде ойнайды, ол бұрын "Жұлдыздар жолы II: Ханның қаһары" фильмінде капитан Террелл рөлін сомдаған, ал Эшли Джадд актерлік дебютін жасады. 18 шілдедегі шақыру парағында лейтенант Ларсон рөлінде "белгісіз актриса" көрсетілген; аталған эпизодта бұл рөл Робин Лефлерге айналды, оны Джадд ойнады. Оның талдауында "әлдеқайда ерекше нәрсе" бейнеленген, себебі көрсетілген тіл "образдық тіл", "метафора" немесе "символдық" деп сипатталған және ол объектінің (немесе оқиғаның) және оның бейнелі көрнісі арасындағы ешқандай айырмашылықты жолдармайды. Кристина Шекрсттің "Darmok and Jalad on the Internet" атты мақаласы бұл идеяны дамыта келе, Тамария тілін Лакофф пен Марк Джонсонның "Біз тіршілік ететін метафоралар" және "Әйелдер, от және қауіпті нәрселер" атты метафоралар теориясымен салыстырады. Томас Д. Пархамның "Hailing frequencies open: Communication in Star Trek: The Next Generation" кітабында "Дармок" эпизодының тұлғааралық қарым-қатынастар арқылы эпистемологияға назар аударғаны айтылады. Олар серияның басқа бірнеше эпизодтарында да түсініктерді зерттеу үшін тұлғааралық қарым-қатынастар қолданылғанын анықтады. Ағылшын тілінен Тамария тіліне аударма жасау үшін Питер Янсеннің машиналық оқыту аудармасы пайдаланылды, ол түпнұсқа эпизодтан және бірнеше романнан алынған сөздерден Тамария тіліндегі ағылшын тілі сөздігін жасады, сондай-ақ осы тіл жұбы үшін автоматты аударма жүйесі құрылды.
The episode features Paul Winfield as Dathon, who previously played Captain Terrell in Star Trek II: The Wrath of Khan, and Ashley Judd in her debut acting performance. The call sheet dated on July 18 featured an "uncast actress" in the role of Lt. Larson; in the final episode, this role became Robin Lefler, who was played by Judd. In his analysis, "something much stranger" is depicted, since the language as depicted is described as "imagery", "metaphor", or "symbolic", and it seems to prevent any distinction between an object (or event) and its figurative representation. The paper Darmok and Jalad on the Internet by Kristina Šekrst builds upon the idea and compares the Tamarian language to Lakoff's and Mark Johnson's theory of metaphors from Metaphors We Live By and Women, Fire, and Dangerous Things. The book Hailing frequencies open: Communication in Star Trek: The Next Generation by Thomas D. Parham, III says that in "Darmok", the episode focused on epistemology by using interpersonal interactions. They found that several other episodes in the series used interpersonal interactions to explore concepts. A machine learning translation by Peter Jansen was employed for English to Tamarian translation, assembling a Tamarian English dictionary of utterances from the original episode and several follow on novels, as well as an automatic translation system for this language pair.
Қабылдау
The A.V. Club-тың Зак Хэндлен "A" бағасын берді, және ол негізгі идеяның ықтимал еместігін мойындаса да, "эпизодты керемет актерлік шеберлігімен, әсіресе Стюарт пен Уинфилдпен көрсетеді" деді. 2012 жылы қайта қарағанда, Tor.com-ның Кит Декандидо эпизодты оннан тоғыз бағалады. 1999 жылы жарық көрген "Жұлдыз жолының музыкасы" кітабында композитор Джей Чаттавейдің музыкасы "Дармокқа" және ол жұмыс істеген басқа эпизодтарға "есте қаларлық драмалық қолдау" көрсеткені айтылған. "Дармок" әдетте "Жұлдыз жолының" ең ұлы эпизодтарының бірі және Патрик Стюарттың капитан Пикард рөліндегі ең танымал жұмыстарының бірі деп есептеледі. 2016 жылы The Washington Post "Дармокты" барлық "Жұлдыз жолы" телесериалдарының екінші ең жақсы эпизоды деп атады. Io9 оны 2011 және 2014 жылдары барлық "Жұлдыз жолының" ең жақсы бесінші эпизоды деп бағалады. 2016 жылы Empire оны барлық "Жұлдыз жолы" эпизодтарының алтыншы орынына қойды. 2016 жылы Vox осы эпизодты барлық "Жұлдыз жолының" ең маңызды 25 эпизодының бірі деп атады. 2019 жылы The Hollywood Reporter "Дармокты" "Жұлдыз жолы: Келесі буын" сериясының ең жақсы жиырма бес эпизодының қатарына енгізді. 2013 жылы The Guardian осы эпизодты "Жұлдыз жолының" ақылды нұсқасының" алты мысалының бірі ретінде ұсынды. Олар оқиғаның "тамаша орындалғанын" атап өтті. 2014 жылы Ars Technica бір қызметкердің оны "нашар эпизод" деп айтуынан онлайн пікірталас туды; кейін талқылау барысында оның жалпы алғанда жақсы ғана емес, керемет эпизод екені айтылды. 2015 жылы Geek.com "Дармокты" "Жұлдыз жолындағы" ең керемет бес сәт деп бағалады. 2016 жылы IGN "Дармокты" барлық "Жұлдыз жолы" сериалдарының 19-шы ең жақсы эпизоды деп атады. Олар оны "Пикардтың ең жарқын сәттерінің" бірі деп сипаттайды, өйткені ол сөздерді түсінуге қарамастан, мағынасын түсінбейтін шетелдікпен байланыс орнатуға тырысады (әмбебап аудармашыны қараңыз). Олар шетел планетасында қауіп төнген кезде бірге қалады, ал Пикард олардың метафоралар арқылы сөйлейтінін түсінеді. Коммуникациядағы жаңа серпіліс олардың жағдайын шетелдіктің "Танаградағы Дармок пен Джалад" сипаттамасына байланыстырған кезде пайда болады. 2016 жылы Radio Times Пикард пен Датонның арасындағы әрекеттесуді "Жұлдыз жолындағы" ең жақсы 20 сәт деп атады. 2017 жылы Screen Rant "Дармокты" сол уақытқа дейінгі барлық "Жұлдыз жолы" эпизодтарының ең оптимистік және үміт беретін үшінші эпизоды деп атады. Сонымен қатар, олар осы эпизодта көрсетілген Тамариандарды, "Жұлдыз жолындағы" ең ерекше ғарышкерлердің бестігіне қосты. 2017 жылы Den of Geek осы эпизодты "Жұлдыз жолы: Келесі буын" сериалдарының ең үздік 25 "көруге тиіс" эпизодының бірі деп атады. Олар оны сериалдың ең үздік он эпизодының бірі деп атады. Олар Пикардтың әмбебап аудармашы технологиясының сәтсіздігін жеңіп, шетел мәдениетімен байланыс орнатуға тиіс екенін атап өтті. Олар осы ғарышкерлердің әңгімелер арқылы қарым-қатынас жасайтынын байқады. 2018 жылы Entertainment Weekly "Дармокты" Пикардтың ең жақсы он сәтінің бірі деп атады. 2018 жылы Popular Mechanics "Дармокты" Пикардтың ең жақсы он екі эпизодының бірі және осы кейіпкерге негізделген жаңа телесериалға дайындалу үшін көрермендерге ұсынылатын көрініс ретінде атап көрсетті. 2020 жылы Primetimer осы эпизодты Пикардтың ең жақсы он эпизодының бірі деп атады. 2020 жылы Screen Rant "Дармокты" сериалдың үшінші ең жақсы эпизоды деп атады, оның шетел мәдениеттері арасындағы байланысқа ерекше, бірақ керемет көзқарасын атап өтті, өйткені Пикард "Жұлдыз жолының" әмбебап аудармашы технологиясының сәтсіздігімен күресуі керек. Олар эпизодта "қиын" қарсыластық, қарым-қатынас жасау үшін күрескенде туындаған шиеленіскен жағдайлар бар екенін атап өтті. 2020 жылы The Digital Fix осы эпизодты "Жұлдыз жолы: Келесі буын" сериясының жетінші ең жақсы эпизоды деп атады. 2021 жылы Cinemablend осы эпизодты TNG-нің ең жақсы он эпизодының бірі деп атады. Осы эпизодта таныстырылған кейіпкер Робин Лефлер (Эшли Джадд ойнады) "Жұлдыз жолының" ғылыми-фантастикалық ғаламшарындағы Жұлдызды флоттың 71-ші ең маңызды кейіпкері болып саналды. TV Guide Джаддтың энсин Робин Лефлер рөліндегі актерлік шеберлігін "Жұлдыз жолындағы" 28 таңғажайып қонақ актерлік рөлдердің бірі деп атады, ол осы "Дармок" эпизодында және "Ойын" эпизодында пайда болатынын атап өтті. Робин мен Уэсли кейіпкерлерінің болашақ махаббатына да назар аударылды. 2021 жылы Роберт Вокс CBR үшін жазған, Пол Уинфилд Стюарт үшін "тамаша" серіктес болды және осы эпизодты бесінші маусымның үштігінің ішінде ("The Perfect Mate" және "The Inner Light" эпизодтарымен бірге) ең жарқын эпизодтардың бірі деп атады.
Zack Handlen of The A. V. Club gave it a grade "A", and although he finds the core concept improbable he says "the episode is carried by terrific performances, particularly Stewart and Winfield". In his 2012 rewatch, Keith DeCandido of Tor. com rated the episode nine out of ten. The 1999 book The Music of Star Trek describes composer Jay Chattaway's score as offering "memorable dramatic support" to "Darmok" and other episodes he had worked on. "Darmok" is generally regarded as one of the greatest episodes of Star Trek, as well as one of Patrick Stewart's most iconic performances as Captain Picard. In 2016, The Washington Post ranked "Darmok" the second best episode of all Star Trek television. Io9 ranked it as the fifth best episode of all Star Trek in 2011, and again in 2014. In 2016, Empire ranked it sixth of all Star Trek episodes. In 2016, Vox list this as one of the top 25 essential episodes of all Star Trek. In 2019, The Hollywood Reporter listed "Darmok" among the twenty five best episodes of Star Trek: The Next Generation. In 2013, The Guardian recommended this episode as one of six "examples of a smarter version of Star Trek", out of all the episodes of the franchise up to that time. They remarked it was a "beautifully executed episode". In 2014, Ars Technica triggered an online controversy when one staff member said it was a "bad episode"; in the ensuing discussion they noted that overall it is considered not just a good episode, but a great one. In 2015, Geek. com rated "Darmok" as the fifth greatest moment in Star Trek. In 2016, IGN ranked "Darmok" the 19th best episode of all Star Trek series. They call this one of "Picard's finest hours" as he tries to communicate with an alien that despite understanding the words (see universal translator), does not understand the meaning. They are stranded together on an alien planet while threatened, and Picard eventually figures out they are speaking in metaphors. A communication breakthrough comes when he relates their situation to the alien's description "Darmok and Jalad – at Tanagra." In 2016, Radio Times ranked the interaction between Picard and Dathon in Star Trek, as the 20th best moment in all Star Trek. In 2017, Screen Rant ranked "Darmok" as the third most optimistic and hopeful episode of all Star Trek episodes up to that time. They also ranked the Tamarians, the alien species featured in this episode, as the fifth most bizarre aliens of Star Trek. In 2017, Den of Geek ranked this episode as one of the top 25 "must watch" episodes of Star Trek: The Next Generation. They also listed it as one of the top ten ground breaking episodes of this series. They note how Picard must overcome the failure of the universal translator technology to communicate with an alien culture. They note how these aliens communicate using stories. In 2018, Entertainment Weekly ranked "Darmok" as one of the top ten moments of Picard. In 2018, Popular Mechanics highlighted "Darmok" as one of the twelve best Picard episodes, and as recommended viewing for audiences to prepare for a new television series based on that character, Star Trek: Picard. In 2020, Primetimer ranked this one of the top ten episodes for Picard. In 2020, Screen Rant ranked "Darmok" the third best episode of the series, noting its unique but great take on contact between alien cultures as Picard must contend with failure of Star Treks universal translator technology. They point out the episode features a "harrowing" confrontation, that features some tense situations as they struggle to communicate. In 2020, The Digital Fix said this was the seventh best episode of Star Trek: The Next Generation. In 2021, Cinemablend ranked this one of the top ten episodes of TNG. A character introduced in this episode, Robin Lefler (played by Ashley Judd), was ranked as the 71st most important character of Starfleet within the Star Trek science fiction universe. TV Guide listed Judd's acting role as Ensign Robin Lefler as one of 28 surprising guest acting roles on Star Trek, noting that she appears in this episode "Darmok" and also in "The Game". The future romance between Robin and Wesley's character is also noted. In 2021, Robert Vaux writing for CBR, said that Paul Winfield was a "terrific" co star for Stewart, and highlighted this episode among a trio of season five episodes (along with "The Perfect Mate" and "The Inner Light") that he really shined in.
Шығарылымдар
Эпизод кейінірек 2002 жылдың 5 қарашасында Америка Құрама Штаттарында 5-ші маусымның DVD жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Blu-ray-дің алғашқы шығарылымы 2013 жылдың 18 қарашасында АҚШ-та, ал келесі күні, 2013 жылдың 19 қарашасында Ұлыбританияда болды.
The episode was later released in the United States on November 5, 2002, as part of the Season 5 DVD box set. The first Blu ray release was in the United States on November 18, 2013, followed by the United Kingdom the next day, November 19, 2013.