Кіріспе

Слиптік-критикалық буын – конструкциялық инженерлік саласынан, екі құрылымдық элементті біріктіру үшін бұранданың қиылысы немесе бұранданың тіреуі емес, екі қосылған элемент арасындағы үйкеліске негізделген бұрандалы болат конструкциялық қосылысының түрі. Қию (және кернеу) жүктемелерін екі құрылымдық элемент арасында тіреу типті қосылым немесе сырғанақ сымдық қосылым арқылы беруге болады. Слиптік-критикалық қосылымда жүктемелер бір элементтен екіншісіне қосылыстың қабырғалық беттері арасында пайда болатын үйкеліс күштері арқылы беріледі. Бұл үйкеліс күштерін қосылымды біріктіретін конструкциялық бұрандалардың жоғары тартылуы тудырады. Бұл бұрандалар, әдетте, кернеуді басқару бұрандалары немесе икемді шайбалы кернеуді көрсететін бұрандалар, қабырғалық беттер арасында жеткілікті үйкеліс күштерін тудыру үшін қажетті ең аз мөлшерге дейін тартылады, соның салдарынан қию (немесе кернеу) жүктемесі конструкциялық элементтер арқылы беріледі, ал бұрандалар (қию) және қосылым пластиналары (тіреу) арқылы емес. Осы үйкеліс күйіне жету үшін "ғарыштың бұрылуы" әдісі де кеңінен қолданылады. Егер сырғанақ сымдық қосылымдар бұзылса (сырғанау арқылы), олар тіреу типті қосылымдарға қайта оралады, конструкциялық күштер енді бұранданың қиылысы және қосылым пластинасының тіреуі арқылы беріледі. Осылайша, сырғанақ сымдық қосылымның сырғанау бұзылуы міндетті түрде катастрофалық емес. Дегенмен, бағаналардағы сырғанақ сымдардың сырғанауы бағананың тұрақсыздығына әкелуі мүмкін. Шатыр конструкциясындағы сырғанақ сымдық буынның сырғанауы күтпеген су жиналуына әкелуі мүмкін. Сырғанақ сымдық қосылымдардың қабырғалық беттері қосылған беттер арасындағы үйкеліс күштерін барынша арттыру үшін дұрыс дайындалуы керек. Әдетте, бұл қабырғалық беттерді тазалау, қабыршақтанудан тазалау, жоныштау және/немесе абразивті тазалауды талап етеді. Б класты грунтпен қабырғалық беттерді бояу да сырғанақ сымдық буынды талап ететін көптеген жобаларға сәйкес болуға мүмкіндік береді.