Кіріспе
Кеңес ғылыми терең бұрғылау жобасы
Кольская сверхглубокая скважина SG 3 – Кольский түбегіндегі Норвегиямен Ресей шекарасына жақын Печенгский ауданындағы Кеңес Одағының ғылыми бұрғылау жобасының нәтижесі. Жоба Жер қыртысының мүмкіндігінше тереңіне бұрғылауды мақсат етті. Бұрғылау 1970 жылдың 24 мамырында "Уралмаш 4Е", кейіннен "Уралмаш 15000" сериялы бұрғылау қондырғысымен басталды және 1979 жылы адамзат жасаған ең терең тесік ретінде тарихқа енді. Тесіктер орталық тесіктен тармақталып бұрғыланды. 1989 жылы ең терең нүктеге жетілді, ол Жер бетіндегі адамзат жасаған ең терең тесік және 2024 жылға дейін де солай болып қала береді. Нақты тік тереңдігі бойынша ол әлемдегі ең терең бұрғылау орны болып табылады. Екі онжылдық бойы ұңғыма бойымен өлшенген тереңдігі (яғни ұңғыманың ұзындығы) бойынша да әлемдегі ең ұзын бұрғылау ұңғымасы болды, бірақ 2008 жылы Катардағы Аль Шахин мұнай ұңғымасы одан озды.
is the result of a scientific drilling project of the Soviet Union in the Pechengsky District, near the Russian border with Norway, on the Kola Peninsula. The project attempted to drill as deep as possible into the Earth's crust. Drilling began on 24 May 1970 using the Uralmash 4E, and later the Uralmash 15000 series drilling rig, and it became the deepest manmade hole in history in 1979. The boreholes were drilled by branching from a central hole. The deepest reached in 1989, the deepest human made hole on Earth, and remains so as of 2024. In terms of true vertical depth, it remains the deepest borehole in the world. For two decades, it was also the world's longest borehole in terms of measured depth along the well bore (that is, borehole length) until it was surpassed in 2008 by the Al Shaheen Oil Well in Qatar.
Мәртебе
1995 жылы қаржыландыру жетіспеуіне байланысты бұрғылау тоқтатылды. Ғылыми топ "Кола Супердеп" федералды мемлекеттік унитарлық еншілес кәсіпорнына ауыстырылып, штат кішірейтілді және ашық учаскені жан-жақты зерттеу міндеті берілді. Ал алаң тасталып қалды. Қазірге дейін ол жерге туристер барып, бұрғылау ұңғымасының үстіндегі құрылыстың ішінара бұзылғанын немесе алынып тасталғанын хабарлайды.
ұқсас жобалар
Құрама Штаттар 1957 жылы осыған ұқсас жобаны бастады, ол «Мохоль жобасы» деп аталды, және Мексика жағалауындағы Тынық мұхитының төменгі қабатына ену мақсатында болды. Алғашқы бұрғылаудан кейін, 1966 жылы қаржыландыру тоқтатылғандықтан жоба тоқтатылды. Бұл бағдарлама «Океанды зерттеу бағдарламасын», «Біріктірілген океанды зерттеу бағдарламасын» және қазіргі «Халықаралық мұхитты зерттеу бағдарламасын» құрастырды. Баварияның солтүстігіндегі Виндишешенбахтағы KTB (Германиялық континенттік терең бұрғылау бағдарламасы, 1987–1995) терең бұрғылау орны , тереңдікке дейін бұрғыланды, онда температурадан жоғары болды. Оның амбициялы өлшеу бағдарламасында KTB үшін арнайы жаңартылған жоғары температура тіркегіш құралдары қолданылды. 2023 жылы Қытай Шыңжаң аймағындағы Тарым бассейнінде ғылыми мақсаттарда, сондай-ақ мұнай және газды барлау үшін 10 000 метрлік супер терең бұрғылауды бастады. 2024 жылдың 4 наурызында «Шэнди 1» деп аталған бұрғылау 10 000 метрлік тереңдікке жетті.
Жазбалар
Кола супер терең бұрғылауы 1989 жылдан 2008 жылға дейін әлемдегі ең ұзын және ең терең бұрғылау тесігі болды. Жер бетінен тереңдігі бойынша Кола супер терең бұрғылауы SG-3 1989 жылы жеткен әлемдік рекордын сақтап тұр және қазірге дейін Жердегі ең терең жасанды нүкте болып табылады.