Кіріспе

Көмірсутек өнеркәсібінде сумен байланыс – тау жынысының кеуектерінде судан басқа сұйықтықтардың табылу биіктігі. Мысалы, дәстүрлі қолмен қазылған су құдығында су деңгейінің тұрақтануы су кестесін, яғни тау жынысында ауаның кеуектерді толтыза бастаған деңгейін көрсетеді. Көмірсутек өнеркәсібінде бұл термин көбінесе мұнай-су байланысы (қысқартылып "OWC") немесе газ-су байланысы ("GWC") деп аталады. Көбінесе газ-мұнай байланысы ("GOC") да болады. Мұнай немесе газ кенінде көмірсутектер тау жыныстарына миграцияланып, өткізбейтін кедергілерге тап болса, тұтқындалуы мүмкін. Газ бен мұнай судан жеңіл болғандықтан, олар өткізбейтін кедергілер құратын "тұзақтың" жоғарғы бөлігінде көпіршік түзеді. Бұған қарапайым физикалық мысал – су астында аударылған кофе кесесі, оның ішіндегі жоғарғы бөлігін ауа көпіршігі алып тұрады. Бұл көпіршіктің табаны сумен байланыс болып табылады. Капиллярлық әсер құмтас сияқты кеуекті ортада сумен байланыстың нақты орнын жасыра алады. Капиллярлық қысым көмірсутектердің кеуектердегі барлық суды ығыстыруына кедергі келтіреді, нәтижесінде толық қаныққан көмірсутек деңгейлері мен толық қаныққан су деңгейлері арасында көшу аймағы пайда болады. Төмен кеуекті интервалдарда мұнай-су, газ-су немесе газ-мұнай байланыстары да жасырылуы мүмкін, бұл көмірсутек қорының мөлшерін анықтауды қиындатады. Сондықтан ұңғыманың петрофизикалық сипаттамаларында газға дейін, мұнайға дейін, мұнайға дейін және суға дейін деңгейлер көрсетіліп, белгісіздіктер нақты айқындалады.