Кіріспе
20 ғасырдағы американдық поэзиядағы бағыт. Конфессионалдық поэзия немесе "конфессионализм" – 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында АҚШ-та пайда болған поэзия стилі. Кейде постмодернизмнің бір түрі ретінде жіктеледі. Ол жеке немесе "Мен" поэзиясы ретінде сипатталады, ол жеке тәжірибе, психика және жеке травманың шектен тыс сәттеріне, соның ішінде бұрын және кейде әлі де табу саналатын мәселелерге – психикалық ауру, сексуалдық қатынастар және өзіне-өзі қол жұмсау сияқты тақырыптарға ден қояды. Әдебиет сыншыларының пікірінше, ақынның жеке тәжірибемен айналысуы – 20 ғасырдағы қорқынышты әлеуметтік шындықтардан қашып құтылуға жасалған әрекет. Холокост, суық соғыс және ядролық қарудың таралуынан туындаған өмірлік қауіп сияқты оқиғалар конфессионалдық ақындар мен олардың оқырмандары үшін қоғамдық мәселелерді ауыр етіп көрсетті. Конфессионалдық ақындар сонымен қатар 1950 жылдары отбасылық өмірдің идеалдануына қарсы тұрып, өз үйлеріндегі бақытсыздықтарды ашты. "Конфессионалдық поэзия" мектебі 1950-1960 жылдары американдық поэзияны қайта анықтаған ақындармен байланысты болды, олардың ішінде Роберт Лоуэлл, Сильвия Плат, Джон Берриман, Энн Секстон және В. Д. Снодграсс бар. Розенталь мойындауды басқа лирикалық поэзиядан (Розентальдың айтуынша) "әдеттегі тыныш немесе жеке ұяттан тыс" жайлы сенім білдіру арқылы ажыратты. Розенталь бұрынғы мойындауларда әдетте ақынның "нақты бетін" жасырған "маска" болғанын атап өтті және "Лоуэлл масканы алып тастады. Оның сөйлеушісі сөзсіз өзі, ал "Өмір зерттеулерін" жеке құпиялардың ұятты сериясы ретінде ойламау қиын, оларды ешкімге жария етуге міндетті емес". Кеньон шолуында Джон Томпсон кітапты қарап отырып былай деп жазды: "Бұл өлеңдер үшін әдептілік мәселесі енді жоқ. Олар жеңіске жетті: олар поэзияның аумағын кеңейтті". Дегенмен, "Өмір зерттеулері" жарық көрмес бұрын "ияғару" стиліне қатысты айқын қадамдар жасалды. Делмор Шварцтың мойындау өлеңі "Жаратылыс" 1943 жылы жарық көрген; ал Джон Берриман 1947 жылы бірінші әйелі Эйлинге тұрмыста болған кезінде Крис есімді әйелмен болған неке адалдығын бұзу туралы сонеттер тізбегін жазған (бірақ сонеттерді жариялау оның әйеліне қарым-қатынасын ашып берер еді, сондықтан Берриман 1967 жылға дейін, бірінші әйелінен ажырасқаннан кейін ғана "Берриманның сонеттері" деп аталатын тізбегін жариялады). Снодграсс "Жүректің инесі" еңбегінде өзінің ажырасуы туралы жазады, сонымен қатар "Өмір зерттеулерінен" бұрын жарық көрді. Дегенмен, "Өмір зерттеулері" – оқырман қауымның назарын аударған және "ияғару" деп аталатын алғашқы кітап болды. Ең танымал "ия" өлеңдері "Өмір зерттеулері" кітабының соңғы бөлімінде болды, онда Лоуэлл психикалық аурумен күресуіне және Массачусетс штатындағы Маклин психиатриялық ауруханасына жатқызылғанына сілтеме жасайды. Плат "Өмір зерттеулеріндегі" осындай өлеңдердің әсеріне қатысты сұхбатында былай деді: "Мен Роберт Лоуэллдің "Өмір зерттеулерімен" бірге келген жаңа серпіліс деп санаймын, бұл өте маңызды, өте жеке, эмоционалдық тәжірибеге жасалған зор серпіліс деп санаймын, ол менің ойымша ішінара табу болды. Мысалы, Роберт Лоуэллдің психиатриялық ауруханада болған оқиғалары туралы жазған өлеңдері маған қатты әсер етті". А. Альварес, алайда, "Өмір зерттеулеріндегі" кейбір өлеңдер "психоанализ процестеріне қарағанда поэзияға көбірек көңіл бөлгендіктен сәтсіздікке ұшырады" деп есептеді, ал Майкл Хофман Лоуэллдің шығармасының сөздік құндылығын "мен "C сөзін "Конфессионализм" деп атаймын" деп атады. 1950 жылдардың соңында Бостон университетінде оқытқан поэзия сабағында Лоуэлл бірнеше танымал американдық ақындардың шығармаларында конфессиялық тақырыптарды шабыттандырды. 1955 жылы Лоуэлл университеттегі лауазымға өтініш берді, ол психиатрының ұсынысына негізделген, ол Лоуэллге биполярлық бұзылыстың әсерін азайтуға көмектесетін өмірдегі күнделіктілікті құруды ұсынды. Лоуэллдің класына көптеген талантты ақындар, соның ішінде Энн Секстон мен Сильвия Плат келді. 1958 жылы Секстон осы сыныпқа түсіп, Лоуэллмен жұмыс істегендіктен, оның өлеңдік дауысы қалыптасты. 1958 жылы Сильвия Плат та Лоуэллдің курсына қосылды. Лоуэлл мен Секстонның өлеңдеріндегі жеке тақырыптарға тап болғаннан кейін Плат өзі де мойындау тақырыптарына тартылып, оларды өз жұмысына енгізе бастады.
Confessional poetry or "Confessionalism" is a style of poetry that emerged in the United States during the late 1950s and early 1960s. It is sometimes classified as a form of Postmodernism. It has been described as poetry of the personal or "I", focusing on extreme moments of individual experience, the psyche, and personal trauma, including previously and occasionally still taboo matters such as mental illness, sexuality, and suicide, often set in relation to broader social themes. The confessional poet's engagement with personal experience has been explained by literary critics as an effort to distance oneself from the horrifying social realities of the twentieth century. Events like the Holocaust, the Cold War, and existential threat brought by the proliferation of nuclear weapons had made public matters daunting for both confessional poets and their readers. The confessional poets also worked in opposition to the idealization of domesticity in the 1950s, by revealing unhappiness in their own homes. The school of "confessional poetry" was associated with poets who redefined American poetry in the 1950s and 1960s, including Robert Lowell, Sylvia Plath, John Berryman, Anne Sexton, and W. D. Snodgrass. Rosenthal differentiated the confessional approach from other modes of lyric poetry by way of its use of confidences that (Rosenthal said) went "beyond customary bounds of reticence or personal embarrassment". Rosenthal notes that in earlier tendencies towards the confessional there was typically a "mask" that hid the poet's "actual face", and states that "Lowell removes the mask. His speaker is unequivocally himself, and it is hard not to think of Life Studies as a series of personal confidences, rather shameful, that one is honor bound not to reveal". In a review of the book in The Kenyon Review, John Thompson wrote, "For these poems, the question of propriety no longer exists. They have made a conquest: what they have won is a major expansion of the territory of poetry." There were however clear moves towards the "confessional" mode before the publication of Life Studies. Delmore Schwartz's confessional long poem Genesis had been published in 1943; and John Berryman had written a sonnet sequence in 1947 about an adulterous affair he'd had with a woman named Chris while he was married to his first wife, Eileen (however, since publishing the sonnets would have revealed the affair to his wife, Berryman didn't actually publish the sequence, titled Berryman's Sonnets, until 1967, after he divorced from his first wife). Snodgrass' Heart's Needle, in which he writes about the aftermath of his divorce, also preceded Life Studies. Life Studies was nonetheless the first book in the confessional mode that captured the reading public's attention and the first labeled "confessional." Most notably "confessional" were the poems in the final section of Life Studies in which Lowell alludes to his struggles with mental illness and his hospitalization at McLean's, a mental hospital in Massachusetts. Plath remarked upon the influence of these types of poems from Life Studies in an interview in which she stated, "I've been very excited by what I feel is the new breakthrough that came with, say, Robert Lowell's Life Studies, this intense breakthrough into very serious, very personal, emotional experience which I feel has been partly taboo. Robert Lowell's poems about his experience in a mental hospital, for example, interested me very much." A. Alvarez however considered that some poems in Life Studies "fail for appearing more compulsively concerned with the processes of psychoanalysis than with those of poetry" while conversely Michael Hofmann saw the verbal merit of Lowell's work only diminished by emphasis on "what I would call the C word, 'Confessionalism'". In a poetry class he taught at Boston University in the late 1950s, Lowell would go on to inspire confessional themes in the work of several prominent American poets. In 1955, Lowell requested a position at the university in part based on the suggestions of his psychiatrist, who advised Lowell to establish a routine in his life to help mitigate the effects of bipolar disorder. Lowell's class drew in a number of talented poets, including Anne Sexton and Sylvia Plath. Sexton joined the class in 1958, and working with Lowell proved pivotal in building her poetic voice. In 1958, Sylvia Plath would also join Lowell's course. After exposure to the personal topics in Lowell's and Sexton's poems, Plath was drawn to confessional themes herself and began including them in her own work.
Қосымша өзгерістер
Американың "иягерлік" поэзия мектебінің басқа маңызды туындылары Платтың "Ариэль", Беррименнің "Ұйдағы әндері" және Секстонның "Бедламға және жартылай кері қайту" кітаптарын қамтиды, бірақ Берримен өзі бұл атауды "ашумен және жек көрумен" қабылдамады: "Бұл сөздің мағынасы жоқ. Мен «иягерлік» деп дін қызметкерімен әңгімелесетін орынды түсінемін. Мен жеке өзім он екі жасымнан бері мойындауға бармадым". Адриен Рич – маңызды, бірақ көшкінші тұлға болды; ал 1980-жылдары пайда болған ең белгілі, саналы түрде "иягерлік" ақындардың бірі – Шэрон Олдс, оның Гинзбергтің еңбектеріне негізделген, тыйым салынған сексуалдық тақырыптарға ден қоюы болды.
Ықпал
1970 және 1980 жылдары Шарон Олдс, Мари Хоу және Франц Райт сияқты көптеген ақындар мен жазушылар, конфессионалдық поэзияның белгілеген үлгісімен, тыйым салынған жеке өмірлік тәжірибе, психика және жеке бастың зерттелуі, сондай-ақ балалық шақ пен ересек өмірдегі ауыр жағдайлардың ашылуы сияқты тақырыптары арқылы күшті ықпалға түсті. 1985 жылы жарияланған эссесінде ақын Стэнли Куниц Лоуэллдің "Өмір зерттеулері" еңбегінің "Т. С. Элиоттың "Шөлді жер" кітабынан кейінгі заманауи өлеңдердің ең ықпалды кітабы болғанын" жазды. Питер Габриэль, Моррисси және Мадонна сияқты әртістер Сэкстонның өздерінің шығармаларына әсер еткенін айтты.
Сын
1977 жылы "Paris Review" журналына берген сұхбатында Ричард Уилбур конфессиялық поэзияны сынға алып, былай деді: "Поэзияның бір міндеті – көтере алмайтынды көтерерлік ету, жалғанмен емес, айқын, нақты бетпе-бет кездесу арқылы. Тіпті ең көңілді ақын да адамның тағдырының бір бөлігі ретінде азабымен күресуі керек; ол шағымданып, жеке бақытсыздықтарына ден қоймауы тиіс." Deep Image ақыны Роберт Блай да осыған ұқсас сын айтқан. Кейбір әдеби сыншылар осы авторлардың көптеген арасында белгілі болуға ортақ ұмтылысын байқады. 1950 жылдары халық мәдениетінің кеңеюімен бірге, конфессиялық поэзия оқырмандарға автордың жеке қиындықтарын егжей-тегжейлі көрсетті. Конфессиялық ақындардың алған зор назарына байланысты, кейбір әдеби сыншылар осы қозғалысты мәшһүрлік мәдениетінің бір түрі деп санайды. Конфессиялық поэзияға қарсы реакция ретінде "Тіл ақындары" деп аталатын әдеби қозғалыс құрылды, олардың бастапқы нүктесі ретінде Гертруда Стайн, Уильям Карлос Уильямс және Луи Зукофскийдің ерте модернистік поэзиясы алынды. Осыған қарамастан, Тіл поэзиясы американдық поэзиядағы постмодернизмнің бір үлгісі деп есептеледі. Конфессиялық поэзияға қарсы ең күрделі реакция – Жаңа формализм, ол ұйқасты, өлшемді және повестволық поэзияға қайта оралуды жақтады. Жаңа формализм 1970 және 80-жылдардың басында "бейбі бум" буынының жас ақындары еркін өлең мен конфессиялық поэзияның басымдығына қарсы күресуге кіріскен кезде басталды. 1981 жылы Жаңа формалист ақыны Р. С. Гвинн "Нарциссиад" атты туындысын жариялады, оны әдеби сыншы Роберт Макфилипс кейіннен "қазіргі заманғы ақындарды сынаған Папалық пародикалық эпос" деп атады.