Кіріспе

Белгіні тану бөлшегі (SRP) – кең таралған, цитозольдік, барлық организмдерде сақталған рибонуклеопротеин (белок-РНК кешені), ол эукариоттардағы эндоплазмалық торға және прокариоттардағы плазмалық мембранаға белгілі бір белоктарды таниды және оларды бағыттайды.

Тарих

СРП функциясы өңделген және өңделмеген секреторлық ақуыздарды, әсіресе иммуноглобулиннің жеңіл тізбектерін және сиыр препролактинін зерттеу арқылы ашылды. Эукариоттарда жаңа синтезделген ақуыздардың N-терминальді гидрофобтық сигналдық тізбектері болады, олар рибосомадан шыққанда СРП-мен байланысады.

Механизм

Эукариоттарда СРП рибосомадан шыққанда жаңа синтезделген пептидтің сигналдық тізбегіне байланысады. Содан кейін СРП осы кешенді (рибосома-жаңа тізбек кешенін) эндоплазмалық тордың (ER) мембранасындағы ақуызды өткізетін арнаға, сондай-ақ транслоконға бағыттайды. Бұл транслоконға жақын орналасқан СРП рецепторымен өзара әрекеттесу және бекітілу арқылы жүзеге асады. Эукариоттарда СРП мен оның рецепторы арасында гуанозин трифосфатын (GТФ) байланыстыру және гидролиздеуге қатысатын үш домен бар. Олар СРП рецепторының (SRα және SRβ) және СРП ақуызының SRP54 (бактерияларда Ffh деп аталады) екі байланысты кішібірлігінде орналасқан. СРП және СРП рецепторының үйлесімді ГТФ байланысы СРП-нің СРП рецепторына сәтті бағытталуының қажетті шарты болып табылады. Бекітілген кезде жаңа пайда болған пептидтік тізбек транслокон арнасына енгізіліп, содан кейін ER-ге өтеді. Ақуыз синтезі СРП рибосомадан босатылғанда қайта басталады. СРП-СРП рецептор кешені ГТФ гидролизі арқылы диссоциацияланады және СРП-мен қатысты ақуыз транслокациясының циклі жалғасады. ER-ге енгеннен кейін сигналдық тізбек сигнал пептидаза ферменті арқылы негізгі ақуызбен бөлінеді. Сондықтан сигналдық тізбектер пісіп жетілген ақуыздардың құрамына кірмейді.

Аутоантителолар мен аурулар

Сигналды тану бөлшектеріне қарсы антиденелер негізінен полимиозитпен байланысты, бірақ олар полимиозит үшін өте ерекше емес.