Кіріспе
Уильям Пэйн Стюарт (30 қаңтар 1957 - 25 қазан 1999) – американдық кәсіби гольфші. Ол PGA Tour турнирінің 11 турнирінде жеңіске жеткен, оның ішінде үш ірі чемпионатқа ие болды. Соңғысы оның 42 жасында ұшақ апатында қаза табуына бірнеше ай қалғанда болды. Стюарт алғашқы ірі титулын 1989 жылы PGA Чемпионатында жеңіп алды. 1991 жылы АҚШ ашық чемпионатында Скотт Симпсонға қарсы өткен плей-оффта жеңіске жетті. 1999 жылы АҚШ ашық чемпионатында Стюарт соңғы лункада 5 метрлік пар путынды іске асырып, бір соққымен үшінші ірі титулын жеңіп алды. Стюарт көрермендер арасында өте танымал гольфші болды, олар оның ерекше киімдеріне ынталы жауап берді. Ол барлық кәсіби гольфшілердің арасында ең көп киімге ие болды және оның жарқын шапаншалары мен өрнекті шалбарлары фотографтардың сүйіктісіне айналдырды, бұл плюс-форлар мен пинкербокерлердің араласуынан туған, бір кезде кең таралған гольф "формасы" еді. Стюарт сонымен қатар қазіргі заманғы гольф ойнаудың ең әдемі және сәнді стилінің біріне ие болғаны үшін де құрметке ие болды.
William Payne Stewart (January 30, 1957 – October 25, 1999) was an American professional golfer who won 11 PGA Tour events, including three major championships, the last of which came just a few months before his death in an airplane accident at the age of 42. Stewart gained his first major title at the 1989 PGA Championship. He won the 1991 U. S. Open after a playoff against Scott Simpson. At the 1999 U. S. Open Stewart captured his third major title after holing a 15 feet (5 m) par putt on the final hole for a one stroke victory. Stewart was a popular golfer with spectators, who responded enthusiastically to his distinctive clothing. He was reputed to have the biggest wardrobe of all professional golfers and was a favorite of photographers because of his flamboyant attire of ivy caps and patterned pants, which were a cross between plus fours and knickerbockers, a throwback to the once commonplace golf "uniform". Stewart was also admired for having one of the most gracefully fluid and stylish golf swings of the modern era.
Алғашқы жылдар
Стюарт Миссури штатының Спрингфилд қаласында туып өскен. Ол Миссури мемлекеттік университетінің кампусындағы Гринвуд зертханалық мектебінде, 1-12 сыныптарды бітіретін мектепте оқыған. Ол Техас штатының Далас қаласындағы Оңтүстік Методист университетінде студенттік гольфпен айналысты, онда ол Phi Gamma Delta ұйымының мүшесі болды және 1979 жылы бітірді. Стюарт 1980 жылы Куала-Лумпурда Азия гольф турнирінде ойнап жүргенде австралиялық гольфші Майк Фергюсонның қарындасы Трейси Фергюсонмен танысты. Олар 1982 жылдың қараша айында үйленді.
Кәсіби мансабының алғашқы жылдары: 1981-1988
Стюарт бітірген жылы біліктілік мектебінде PGA Tour картасын алуға қол жеткізе алмады, сондықтан ол бірнеше жыл Азия гольф трассасында ойнады. 1981 жылы ол екі турнирде жеңіске жетті, соның ішінде Индонезия Ашық чемпионатында үш ойыншының қатысуымен плей-оффта. Сол жылы ол 1982 жылға арналған PGA Tour картасын алды және сол жылы Quad Cities Open турнирінде өзінің алғашқы титулын жеңіп алды. Бұл жеңіс оның есінде қалды, себебі оның әкесі Билл оның жеңгенін көрген жалғыз жағдай болды. Стюарттың әкесі 1955 жылы АҚШ ашық чемпионатында ойнаған және ұлын осы ойынмен таныстырған. 1983 жылы Стюарт Walt Disney World Golf Classic турнирінде екінші PGA Tour жеңісін екі соққымен жеңіп алды. 1985 жылғы Байрон Нельсон гольф классикасында Стюарт 72-ші саңылауға үш соққымен көшбасшы ретінде келді. Боб Иствуд соңғы ойысты құспен аяқтағаннан кейін Стюарт екі боги жасап, турнирді тең нәтижемен аяқтады. Стюарт плей-оффтың бірінші саңылауында тағы бір екі боги жасады, нәтижесінде Иствудқа жеңіліс тапты. 1985 жылы Стюарт Ашық чемпионатын жеңуге жақын болды, ол чемпион Сэнди Лайлдан бір соққыға қалып қойды. 1986 жылы АҚШ ашық чемпионатында Стюарт Шиннекок Хиллсте соңғы раундтың соңғы тоғызыншы саңылауында қысқа уақытқа көшбасшы болды. 11-ші және 12-ші саңылауларды құспен аяқтағаннан кейін Стюарт бір соққымен алға шықты, бірақ 13-ші және 14-ші саңылауларда боги жасады, турнирді жеңімпаз Реймонд Флойдтан кейін алтыншы орында аяқтады. Стюарт 1986 жылы PGA Tour турнирінде төрт рет екінші орын алды. Сол жылы турнирде жеңіске жетпесе де, ол 1986 жылы PGA Tour-дегі кез келген ойыншыдан көп үздік 10-дыққа енді, он алты рет үздік 10-дыққа ілікті. Стюарт 1987 жылы Флорида штатының Орландо қаласында өткен Герц Бей Хилл Классикасында жеңіске жетті, үшінші раундта 63, ал соңғы раундта 65 ұпай жинап, Оңтүстік Африкалық Дэвид Фростты үш соққымен жеңді. Турнирдің соңғы раундында екі ойыншының қатысуымен дуэль болды, себебі Фрост үшінші орын алған Дэн Полдан сегіз соққымен алда болды. Стюарт үшін бұл жеңіс ерекше болды, себебі ол өз үйінің жанында өткен жарыста жеңіске жетті. Оның үйі Флорида штатының Орландо қаласындағы Бей Хилл клубының 12-ші саңылауына жақын орналасқан. Стюарттың 264 ұпайдан тұратын турнирлік көрсеткіші бүгінгі күнге дейін осы шарадағы 72 саңылаудағы ең төменгі жиынтық ұпайлар бойынша рекорд болып табылады, кейіннен ол Bay Hill-де өткізілетін «Арнольд Палмердің шақыруы» деп аталды. 1987 жылы Бей-Хиллдегі жеңісінен кейін Стюарт өзінің 108 000 долларлық сыйлық ақшасын 1985 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болған әкесінің есімінен Флоридадағы ауруханаға сыйлады. Оның Хератис Классигіндегі жеңісі 1987 жылдың наурыз айында Бей Хилл Классигінде жеңгеннен бергі PGA Тур турниріндегі 18-ші үздік 10-дыққа ілуі болды. Стюарт PGA Tour турнирінің ең тұрақты ойыншыларының бірі ретінде танымал болды. Турнирден кейін Стюарт: «Бұл мен ұзақ жылдар бойы жүзеге асыруға тырысып келген арманым», - деді. Рид көзіне жас алып: «Мен қаншалықты көңілім қалдырса да, Пэйн үшін қуаныштымын», - деді. Келесі жылы Стюарт Харбор Таун Гольф Линкстегі MCI Heritage Golf Classic турнирінде бірінен кейін бірі жеңімпаз атанған алғашқы ойыншы болды. Ол Ларри Мизге және Стив Джонсқа қарсы плей-офта екінші қосымша саңылауда 5 метрлік құспен жеңіске жетті. Бұл оның PGA Tour турниріндегі плей-оффтағы алғашқы жеңісі болды, 1980 жылдары плей-оффтың барлық бесеуінде жеңіліс тапты. 1990 жылдың мамыр айында Стюарт GTE Байрон Нельсон Гольф Классигінде өзінің екінші турнирін жеңіп алды. Осы жеңістің нәтижесінде және 1990 жылғы Батыс ашық және Ашық чемпионатта екінші орын алған Стюарт 1990 жылдың жазында өзінің ресми әлемдік гольф рейтингісінде (OWGR) 3-орынға жетті. 1990 жылдың соңында Стюарт OWGR бойынша әлемдегі бесінші үздік гольф ойнағыш болып саналды. Жалпы, Стюарт OWGR басталған 1986 жылдан 1999 жылға дейін, ол қайтыс болған жылға дейін OWGR-дің алғашқы 10-ы арасында 250 аптадан астам уақыт өткізді. Стюарт екінші үлкен титулын 1991 жылы АҚШ ашық чемпионатында, дүйсенбіде 18 тесікпен Скот Симпсонмен Миннесотадағы Hazeltine National Golf Club курсында ойнағаннан кейін жеңіп алды. Стюарт плей-оффтың соңғы үш саңылауына дейін Симпсоннан екі соққымен қалып қойды. 16-шы саңылаудан кейін матч теңестірілді, Стюарт 6 метрлік құс шайқасын, ал Симпсон 1 метрлік шайқасты жіберіп алды. Стюарт 18-ші саңылаудағы пармен екі соққымен плей-оффты жеңіп алды. Келесі айда Стюарт 1991 жылы Heineken Dutch Open-те тоғыз соққымен жеңіске жетті, оның ішінде үшінші раундта 62 ұпай жинады. Стюарт 1992 және 1993 жылдары Мароккодағы Хасан II гольф кубогын жеңіп алды. 1993 жылы Англиядағы Royal St George's Golf Club-та Стюарт 63-тің төртінші раундында Ашық чемпионатта ең төменгі жеке раундтық рекордты теңестірді. Ол 2017 жылы Бранден Грейс 62 ұпай жинағанға дейін Ашық чемпионатта 63 ұпай жинаған 10 ойыншының бірі болды. 1995 жылы Стюарт Shell Houston Open турнирінде Скотт Хохтан плей-оффта жеңіске жетіп, төрт жылдан кейін алғашқы АҚШ PGA Tour жеңісін алды, ол жеті саңылауда ойнағанда алты соққылық көшбасшылықты жоғалтты. Хох соңғы тоғызыншы саңылауда үш боги және 17-ші саңылаудағы екі богимен құлады, оның тиісінше суға түсті. Стюарт плей-оффтағы бірінші қосымша саңылауда жеңіске жетті. 1998 жылы АҚШ ашық чемпионатында Сан-Францискодағы Olympic Club-та Стюарт соңғы раундқа дейін төрт соққымен көшбасшы болды, бірақ Ли Янзенге бір соққымен жеңіліс тапты. Стюарт соңғы раундының 18-ші саңылауында 25 футтік құс шайқасын жіберіп алды, бұл Янзенмен плей-оффты күшінше түсіретін еді. Келесі жылы 1999 жылы АҚШ ашық чемпионатында Pinehurst Resort-та Стюарт өзінің соңғы үлкен титулын жеңіп алды, соңғы раундта Фил Микелсонды бір соққымен жеңіп, 15 футтік пар шайқасын орындады, ал Тайгер Вудс және Виджай Сингх та трофей үшін таласқан. Стюарт өзінің жеңісті құс шайқасына өзінің күшейген діни сенімінен кейін өзімен тыныштықта болғанын жатқызды. Өліміне дейін Стюарт барлық уақыттағы ақша тізімінде үшінші орында тұрды және 1986 жылдан, OWGR басталған жылдан бастап 1999 жылға дейін, өліміне дейін OWGR-дің алғашқы 10-ында болды. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында гольф аренасындағы халықаралық үстемдік кезінде ол көбінесе ең жоғары дәрежедегі американдық ойыншы болды. Стюарт АҚШ құрамында бес Райдер Кубогына қатысты (1987, 1989, 1991, 1993 және 1999). Ол сондай-ақ АҚШ құрамында үш Әлем Кубогына қатысты. Оның Райдер Кубогындағы көрсеткіші 8–9–2 болды. Стюарт Райдер Кубогына деген патриоттық құштарлығымен танымал болды, бірде еуропалық қарсыластары туралы: «Қағазда, олар бізге кэди болуы керек» деді. АҚШ командасы ол ойнаған бес ретте 3–1–1 нәтиже көрсетті. 1995 және 1997 жылдары ол автоматты түрде ілікпегендіктен және капитан таңдауына ілікпегендіктен қатыса алмағанына көңілі қалды. 1999 жылғы Райдер Кубогында Стюарт еуропалық ойыншы Колин Монтгомериге қарсы айқай-шуды сынады. Жеңіс АҚШ үшін анық болғаннан кейін Стюарт Монтгомериге 18-ші саңылауда құс шайқасын (және өзінің жеке ойынын) ұсынып берді. «Бұл ойын спорттық рухта болуы керек», - деді Стюарт кейін. Ол линк гольфіне әуес болды, Ашық чемпионатына дайындалу үшін ирландиялық курстарда ойнағаннан кейін Ирландияда танымал тұлғаға айналды. 1999 жылы қайтыс болғаннан кейін Ирландияның Керри округіндегі Waterville Golf Links Стюартқа және Waterville-ге деген байланысына құрмет көрсету үшін оның қола мүсінін тапсырыс берді. Стюарт тарихи түрде Ашық чемпионатта жақсы ойнады, 1985 және 1990 жылдары екінші орын алды. Жалпы, ол халықаралық жарыстарда жақсы ойнады, 1981 жылғы Үнді Ашық чемпионатында, 1981 жылғы Индонезия Ашық чемпионатында және Жапон Гольф Турының 1985 жылғы Jun Classic турнирінде жеңіске жетті. Ол американдық гольфшілер үшін аз таныс болған халықаралық турнирлерде де ойнады, 1982 жылғы Австралия Ашық чемпионатында, 1989 жылғы Германия Мастерында және 1993 жылғы Шотландия Ашық чемпионатында екінші орын алды. Ол 1991 жылғы Голландия Ашық чемпионатын жеңіп алды. Мансабының көп бөлігінде Стюарт Ұлттық Футбол Лигасымен (NFL) демеушілік етті, ол географиялық жағынан ең жақын NFL франшизасының түсін киді; демеушілік 1995 жылдың мамырында аяқталды. Стюарт американдық телешоудағы «Home Improvement» атты комедиялық ситкомның «Futile Attraction» атты эпизодында пайда болды, ол M...
Өлім
1999 жылы 25 қазанда Стюарт Флорида штатының Орландо қаласындағы үйінен Техас штатына, Хьюстон қаласындағы Чемпиондар гольф клубында өтетін маусымның соңғы турниріне – «The Tour Championship»-ге ұшып бара жатқан Learjet ұшағының апатында қаза тапты. Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес (NTSB) тергеушілері ұшақтағы қысымның төмендегенін анықтады және ұшақ Флорида штатының Гейнсвилл қаласының батысынан өтіп бара жатқанда, борттағылардың барлығы гипоксиядан әрекетке қабілетсіз қалды. Ұшақ жанармай бітіп, Оңтүстік Дакота штатының Мина қаласы маңындағы далаға автопилот режимінде құлады. Стюарт қайтыс болған кезде оның мансабындағы табысы 12 673 193 долларды құрады. 1999 жылғы маусымда ол 2 миллион доллардан астам ақша ұтып, жыл соңындағы табыс тізімінде жетінші орынға ие болды.
Мұра
Сол аптадағы турнирде, "Тур Чемпионатында" Стюарттың жақын досы Стюарт Эпплби досына арналған құрмет шарасын ұйымдастырды. Стюарттың әйелінің рұқсатымен ол жексенбі күні турнирдің соңғы турында Пейннің өзінің танымал киімдерінің біреуін киді, сондай-ақ алаңдағы көптеген гольфшылар сол күні "қысқа шалбар" киді. Турнирді қатысушылар Стюарттың естелік жиналысына қатысу үшін 30 қазан күні Орландодағы Бірінші баптист шіркеуіне баруға мүмкіндік беру үшін кейінге жылдырылды. Сөз сөйлегендердің қатарында Трейси Стюарт пен Пол Азингер болды, екеуі де кәсіби әріптестері және Стюарттың жақын достары еді. Жиналғандардың арасында Вудс, Микельсон, Джек Никклаус, Грег Норман, Дэвис Лав III, Хал Саттон, Джастин Леонард және Фред Куплз, сондай-ақ Стюарттың тағы бір досы, MLB ойыншысы Орел Гершизер болды. Стюарт қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, оның жесірі Трейси және олардың екі баласы, сондай-ақ Стюарттың агенті Роберт Фрэйлидің отбасы, ол да сол рейсте қаза тапқан, Learjet, ұшу операторы SunJet Aviation, Inc. және ұшақ иесі JetShares One Inc. компанияларына талап арыз берді. Олар жарылған адаптердің салдарынан ауа клапаны рамадан бөлініп, кабинадағы қысымның өлімге әкелуіне себеп болды деп мәлімдеді. Сондай-ақ, SunJet компаниясының немқұрайлылығы салдарынан ұшақ техникалық қызмет көрсетуден толық айырылғанын айтты. "Лирджетке" қарсы сот Орландодағы сотта қарастырылды. 2005 жылдың маусым айында қазылар алқасы ұшақ өндірушісінің Стюарт пен Фрэйлидің өліміне кінәсі жоқ екенін және ұшақтың жобалауы мен өндірісінде ешқандай немқұрайлылық табылған жоқ екенін анықтады. Миссури штатының Спрингфилд қаласынан өтетін 44-ші мемлекетаралық тас жолдың бөлігі оның есімін еске алу үшін "Пейн Стюарт мемориалдық тас жолы" деп аталды. Калифорния штатының Фуллертон қаласындағы Пейн Стюарт көшесі және Канаданың Британдық Колумбия провинциясының Суррей қаласындағы Пейн Стюарт көшесі, Арнольд Палмер жобалаған Нортвью гольф алаңына апарады. Сонымен қатар, Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы Пейн Стюарт көшесінде "The First Tee" және "Job Corps" орталығы орналасқан. Мина және Абердин қалалары өздерінің ескерткіштерін құрды. Ұшақ апатқа ұшыраған жердің иесі Джон Хоффман Стюарттың жесірімен және апаттан зардап шеккен басқа да адамдардың отбасы мүшелерімен байланысқа түсті. Барлығы да ескерткіштің апат болған жерден алынған тасқа құрбан болғандардың есімдері мен Киелі кітаптан алынған үзінді жазылған болуына келісті. Хоффман ескерткіштің айналасындағы шамамен 4000 шаршы метр жерді қоршап алды. Пайнхерст No 2 гольф алаңында Стюарттың 1999 жылғы АҚШ Ашық чемпионатындағы жеңімпаз соққысын бейнелейтін қола мүсіні 18-ші гринге қарап тұр. Сондай-ақ, 2000 жылғы АҚШ Ашық чемпионатында Pebble Beach-те, Стюарт чемпиондық титулын қорғайтын болған, оған қосымша құрмет көрсетілді. Біріншіден, турнирдің қарсаңында 18-ші лункада тағы бір еске алу рәсімі өтті, онда Трейси Стюарт пен Азингер тағы да сөз сөйледі. Бұл жолы қатысушылардың арасында Стюарттың бұрынғы кадисі Майк Хикс және Микельсон, Лав, Дэвид Дюваль, Том Леман, Ли Янцен және Серхио Гарсия сияқты турнирде бәсекелесетін басқа да кәсіби гольфшылар болды. Рәсім Stillwater Cove шығанағына гольф добын атып салу арқылы 21 зеңбілік салютінің гольф нұсқасымен аяқталды. Келесі күні, Стюарттың дәстүрлі алғашқы жұптасудағы чемпиондық орны (Ашық чемпионаттың жеңімпазы Пол Лори және АҚШ әуесқой чемпионатының жеңімпазы Дэвид Госсетт) Никклауске берілді, ол 44-ші және соңғы АҚШ Ашық чемпионатында ойнады. Никклаус өзінің алғашқы соққысын жасамас бұрын бір минуттық үнсіздік сұрады. Гарсия сонымен қатар оның құрметіне өзінің бірінші раундында Стюарттың танымал теңізшілік көк түсті шалбарын киді. Стюартқа және оның Оңтүстік-Батыс Миссуридегі тамырларына құрмет көрсету үшін 2009 жылдың маусым айында Стюарттың жесірінің келісімімен Миссуридің Брэнсон қаласында Пейн Стюарт гольф клубы ашылды. 31 миллион долларлық жобаның іргетасы 2006 жылдың 24 шілдесінде қаланды. 7319 метрлік 18 лункалы алаңды Бобби Клампетт пен Чак Смит жобалаған. Курстағы әр лунканың аты Стюарт өміріндегі белгілі бір жайт немесе ерекше сәттерге байланысты берілген. Мысалы, бесінші лунка "Жол лункасы" деп аталады, ол Стюарттың 1990 жылы Сент-Эндрюсдегі Олд-Корста өткен Ашық чемпионаттың бірінші раундында жасаған парды еске алады. Ол үшінші соққысын Олд-Корстың қауіпті 17-ші лункасындағы жасыл алаңның артындағы қабырғаға соққылауға мәжбүр болды. Оның добы жасыл алаңның артқы жиегіне жетті, сол жерден ол чиппен соқты. Кейінірек, 2020 жылы Вудс Стюарттың құрметіне Брэнсон маңындағы Биг Седар Лоджадағы өзінің және оның компаниясы TGR Design-ның алғашқы қоғамдық курсын Пейн аңғары деп атады. 2009 жылы Стюарт қайтыс болған күнінің 10 жылдығында Golf Channel оның өмірін еске алуға арналған арнайы бағдарлама ұсынды. Онда отбасымен, достарымен жасалған жазбалар мен оның гольф мансабынан алынған архивтік бейнелер көрсетілді.
Танымал мәдениетте
Канадалық актер Брайан Малколм канадалық телесериал "Mayday" 16-шы маусымының 1-ші эпизодында (2016) "Қаһырлы үнсіздік" және "Әуе апатының арнайы тергеуі" 2-ші маусымының 9-шы эпизодында (2019) "Радио үнсіздігі" деп аталатын Пейн Стьюарт рөлін сомдады.
Жапония турнирінің PGA жеңімпаздары (1)
Жоқ. КүніТурнирЖеңіс есебіПараққа қатыстыАйырмашылықЖеңіліс тапқандар129 қыркүйек, 1985Гене Саразен Джун Классик69 70 70=209*−7Казусиге Коно және Масахиро Курамотомен бөлісілген жеңіс*Ескерту: 1985 жылғы Гене Саразен Джун Классик жаңбыр салдарынан 54 лункаға дейін қысқартылды.
*Note: The 1985 Gene Sarazen Jun Classic was shortened to 54 holes due to rain.
Австралияның PGA турниріндегі жеңістер (1)
Жоқ. КүніТурнирЖеңіс есебіПарына қатыстыАйырмашылықЖеңілген қарсылас1982 жыл 14 қарашаРеш пилснер Твид Классикасы71 65 71 72=279−92 соққыКи Хла Хан
Жеңіс (3)
ЖылЧемпионат54 лункаЖеңіс көрсеткішіАртта қалғандар1989 PGA Чемпионаты6 соққыдан қалып қойды −12 (74 66 69 67=276) 1 соққы Энди Бин, Майк Рид, Кертис Стрэндж 1991 АҚШ Ашық турниріКомандалық орын −6 (67 70 73 72=282) Плей-офф1 Скотт Симпсон 1999 АҚШ Ашық турнирі (2) 1 соққымен алда −1 (68 69 72 70=279) 1 соққы Фил Микелсон 1 18 лункалық плей-оффта Симпсонды жеңді – Стюарт 75 (+3), Симпсон 77 (+5).
1Defeated Simpson in an 18 hole playoff – Stewart 75 (+3), Simpson 77 (+5).