Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы инженерлік емтихан

Инженерлік негіздер (FE) емтиханы, сондай-ақ Оқытудағы инженер (EIT) емтиханы деп те аталады, ал кейбір штаттарда бұрын Инженерлік тәжірибеші (EI) емтиханы деп аталған, – АҚШ-та кәсіби инженер (PE) ретінде лицензия алу үшін инженерлер тапсыруға тиіс екі емтиханның біріншісі. Екінші емтихан – Инженерлік принциптер және тәжірибе емтиханы. FE емтиханы инженерлік мамандығы бойынша дипломы бар немесе оған қатысты салаларда білімі бар, немесе Инженерлік және Технологияны аккредиттеу кеңесінің (ABET) аккредиттеуін алған инженерлік білім беру бағдарламасының соңғы курсында оқып жатқан кез келген адамға ашық. Кейбір штаттардың лицензиялау кеңестері студенттерге соңғы курсқа дейін емтихан тапсыруға рұқсат береді, ал көптеген штаттар бекітілген бағдарламаға ешқашан қатыспағандарға, егер олар инженерлік салада белгілі бір жылдар жұмыс тәжірибесіне ие болса, емтихан тапсыруға мүмкіндік береді. Кейбір штаттар ABET аккредиттеуін алған «Инженерлік технология» немесе «ETAC» дипломдары бар адамдарға емтихан тапсыруға рұқсат береді. Емтиханды Инженерлік және геодезиялық сараптамалар жөніндегі ұлттық кеңес (NCEES) ұйымдастырады.

Тарих және құрылымы

1965 жылы 30 штат алғашқы FE емтиханын өткізді. FE емтиханы колледж бітірушілердің оқу барысында меңгеруі тиіс білімдерін тексереді. 1966 жылы ұлттық бірыңғай PE емтиханы ұсынылды. 2014 жылдан бастап FE және FS емтихандары тек компьютерлік тестілеу (CBT) арқылы ұсынылады. Емтихан 110 сұрақтан тұрады және 6 сағаттық сессияда өткізіледі, оның ішінде 5 сағат 20 минут сұрақтарға жауап беруге арналған. Қалған уақыт сессияның басында ұсынылатын нұсқаулыққа және қалау бойынша 25 минуттық үзіліске бөлінеді. Сынақ тапсырушылар жеті мамандықтардың бірінде сынақ тапсыруға өтініш беруі керек: химиялық, азаматтық, электр және компьютерлік, қоршаған орта, өндірістік және жүйелік, механикалық және басқа да салалар. Әрбір сынақ тапсырушыға NCEES құрастырған анықтамалық нұсқаулықтың электрондық көшірмесі беріледі, бұл емтихан барысында қолдануға рұқсат етілген жалғыз нұсқаулық. 2014 жылға дейін емтихан 4 сағаттық екі сессиядан тұрды, олардың арасында түскі үзіліс болды. Таңертеңгі сессияда барлық сынақ тапсырушылар тапсыруға тиіс әртүрлі ғылыми/инженерлік пәндер бойынша 120 сұрақ болды, ал түстен кейінгі сессияда 60 сұрақтан тұрды және оны нақты мамандық бойынша немесе жалпы инженерлік тест ретінде тапсыруға болады. Анықтамалық нұсқаулық қағаз түрінде таратылды; сынақ тапсырушыларға өздерінің көшірмелерін әкелуге рұқсат етілмеді және олар әр сессияның соңында берілген нұсқаулықты қайтаруға міндетті болды. 2015 жылы емтихан мазмұнына өзгерістер енгізілді, осылайша оны мамандыққа бағытталған етіп, емтихан барысында жалпы инженерлік пәндерді (мысалы, математика және ғылым негіздері) енгізу жоспары іске асырылды. Бұл тәсілмен дәстүрлі инженерлік бакалавриат біліміндегі «толық спектр» азаяды, мысалы химия, физика, механика (яғни статика және динамика), материалдар ғылымы, компьютерлік ғылым, электроника/тізбектер, инженерлік дизайн және инженерлік математиканың стандартты ауқымы (яғни есептеу, дифференциалдық теңдеулер, статистика). Мазасыздық тудырған мәселе, инженерлік студенттердің көпшілігі осы пәндердің көпшілігімен таныс болғанымен, термодинамика және сұйықтық механикасы сияқты мамандандырылған тақырыптар бойынша курстарды міндетті түрде оқымайды. 2020 жылдың шілде айынан бастап NCEES барлық FE емтихандық пәндер бойынша жаңарулар жасады. Мысалы, азаматтық және механикалық пәндер үшін «Есептеу құралдары» тақырыбы алынып тасталды. Басқа жағдайларда тақырыптар мен кіші тақырыптар біріктірілді немесе қосылды. NCEES сонымен қатар FE анықтамалық нұсқаулығының оныншы басылымының жаңартылған нұсқасын жариялады. Нұсқаулыққа екі бағанды форматтан бір беттік форматқа көшу, бірнеше жаңа теңдеулерді қосу және алып тастау, сондай-ақ FE емтихандарының жаңартылған талаптары енгізілді.

Лицензия

Емтиханды сәтті тапсырғандар кейде өз мемлекеттік лицензиялау кеңесінің лицензия алу процесіндегі жартылай жолдан өткендерді қалай мойындауына байланысты "Оқытудағы инженер" немесе "Инженер-стажер" деп аталады. Көптеген инженерлік фирмалар инженерлік лауазымға үміткерді бағалау кезінде FE емтиханын тапсырғандығын және EIT ретінде тіркелгендігін ескереді. FE емтиханын тапсыру, үміткердің бакалавриатта оқыған кезінде алған негізгі инженерлік принциптерді ұмытпағанын көрсетеді. Белгілі бір еңбек тәжірибесін жинағаннан кейін (оның ұзақтығы мемлекеттік заңмен анықталады және алған біліміне байланысты өзгеруі мүмкін), EIT/EI кәсіби инженер (PE) емтиханына қатысуға құқылы болады. PE емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін лицензия алуға өтініш беруге болады. Көптеген АҚШ штаттарында ABET аккредиттелген инженерлік бағдарламаны бітірген түлектер үшін қажетті еңбек тәжірибесінің стандартты мерзімі – төрт жыл. (Кейде бұл тәжірибе кәсіби инженердің жетекшілігінде болуы керек).

Сабақ қорытындысы

Емтихан нәтижелері дұрыс жауаптардың жалпы санына негізделеді, бұрыс жауаптар үшін ұпай кемітілмейді. Дұрыс жауаптардың бастапқы санынан есептелген шкала бойынша ұпай беріледі. Емтихан тапсырушылар еріктілерден алынған NCEES сұрақтарының қорынан құрастырылған жеке емтихан тапсырады. Ұйым емтиханның қиындық деңгейіне байланысты өзгеретіндіктен, емтиханды өту үшін қажетті ұпай санын жарияламайды. Егер емтихан тапсырушы емтиханды өтпесе, ұйым оған диагностикалық есеп ұсынады, ол қайта тапсыру алдында қай салаларда білімін жетілдіру қажет екенін анықтауға көмектеседі.