Кіріспе

Ағылшын музыканты (1947–2022)

| кәсібі = Музыкант, актер, гитарист, әнші-жазушы
| аспабы = Гитара, вокал, фортепиано
| белсенді жылдары = 1970–2022
| лейблы = United Artists
| бұрынғы топтары = Dr. Feelgood (тобы), Dr. Feelgood, The Blockheads
| веб-сайты =

Джон Эндрю Уилкинсон (12 шілде 1947 – 21 қараша 2022), көбінесе Вилко Джонсон ретінде танымал, – ағылшын гитарисі, әнші, әнші-жазушы және кейде актер. Ол 1970-ші жылдары Dr. Feelgood паб-рок/ритм-энд-блюз тобының мүшесі болды. Джонсон өзінің ерекше гитара ойнау стилімен танымал болды, ол медиаторды пайдаланбай, саусақпен ойнау арқылы қол жеткізді. Бұл оған ритм-гитарада ойнау және бір уақытта рифтер мен сололарды орындауға мүмкіндік берді, нәтижесінде өте дыбысты гитара тудырды. Джонсон мен Dr. Feelgood ағылшын панк қозғалысына әсер етті. Пол Веллер Джонсон туралы: «Вилко басқа гитаристтердей танымал болмауы мүмкін, бірақ ол олардың қатарында. Көптеген адамдар да осылай дейді. Мен Вилконы көп жерде естимін. Бұл үлкен мұра» деді. Оның бакалавриат курстарына англосаксон және ежелгі исланд сагалары кірді. Бітіргеннен кейін ол Эссекске оралғанға дейін Үндістанға жер арқылы сапар шекті. Топ 1970-ші жылдардағы паб-рок қозғалысының маңызды бөлігі болған Dr. Feelgood болып дамыды. Сол кезде ол Джон Уилкинсонның жақын анаграммасы болған Вилко Джонсон сахналық есімін қабылдады. Кейін ол 1974 жылы, Dr. Feelgood алғашқы жазба келісімшартына қол қойғаннан кейін сатып алған 1962 жылғы роза ағашы бар Fender Telecaster гитарасын алды. Джонсон сахнадағы икемсіз қозғалыстарды, оның «қаз жүрісін» жарқыраған гитара стилімен, кейде гитарын иығына тапаншадай көтеріп, ерекше киім кию стилін дамытты: ол қара костюм мен пудинг тәрізді шашты ұнатты. Ол медиаторды пайдаланбай, саусақпен ойнауға сүйенгендіктен, осы ойын стиліне қол жеткізді. Бұл оған ритм-гитарада ойнау және рифтер мен сололарды бір уақытта орындауға мүмкіндік берді, нәтижесінде өте дыбысты гитара тудырды. Бұл Джонсон қатты бағалаған Джонни Кидд және Пираттардың Мик Гринін көшіру әрекетінен туындады. Бо Диддлидің ықпалымен жазылған стилі Dr. Feelgood-тың алғашқы жылдарындағы маңызды күш болды, соның ішінде топтың алғашқы төрт альбомы: Down by the Jetty, Malpractice, Stupidity және Sneakin' Suspicion, барлығы 1975 және 1977 жылдар аралығында шығарылды. Тірі альбом Stupidity Ұлыбритания альбомдар тізімінде бірінші орынға жетті, бірақ Джонсон Dr. Feelgood-тың алғашқы бес синглінде ойнағанмен, соның ішінде «Roxette» және «Back in the Night», оның топ мүшесі болған кезінде хит-парадқа ілескен жалғыз сингл «Sneakin' Suspicion» болды. Ол 1977 жылдың сәуір айында Sneakin' Suspicion альбомына кіретін тректерге қатысты келіспеушіліктерден кейін топтан кетіп қалды. Қалған топ мүшелері Джонсон өз еркімен кеткенін мәлімдеді. The Wilko Johnson Band 1977 жылдың қараша айының соңы мен желтоқсан айының басында Ислингтонның Hope and Anchor-да өткен үш апталық «Front Row Festival» фестивалінде өнер көрсетті. Бұл фестивальдің екі трегі («Dr. Feelgood» және «Twenty Yards Behind») фестивальдің екі альбомдарына енді. The Hope & Anchor Front Row Festival жинақ альбомы (1978 жылдың наурызы) Ұлыбритания альбомдар тізімінде 28-орынға жетті. 1980 жылы Джонсон Иан Дюридің The Blockheads тобына қосылды. 1984 жыл шамасында ол The Wilko Johnson Band тобын қайта құрды, оған Blockhead бас гитарисі Норман Уотт Рой және итальяндық барабаншы Сальваторе Рамундо қосылды. «Sav» Рамундо 1999 жылдың маусымында топтан кетіп, оның орнына Стив Монти (болашақтағы Curve және Jesus and Mary Chain барабаншысы) келді. Джонсонның екінші альбомы «Ice on the Motorway» 1981 жылы жарық көрді, ал оның «Bottle Up and Go!» EP-і Лью Льюиспен бірге 1983 жылы шықты. Келесі он жылда бірнеше альбомдар еуропалық лейблдерде жарық көрді. 1992 жылы Джонсон Eurockéennes музыка фестивалінде, ал келесі жылы GuilFest-те өнер көрсетті. 1998 жылы Chess лейблінде Going Back Home альбомы жарық көрді. 1999 жылы ол концерттік өнер көрсетулерін азайтты және келесі жылы «Don't Let Your Daddy Know (Live in Japan 2000)» альбомын шығарды. 2005 және 2006 жылдары топ Хамстерлер мен Джон Отуэймен бірге «The Mad, the Bad & the Dangerous» гастроліне қатысты. Джонсон Джулиен Темплдің «Oil City Confidential» (2009) режиссерлік құжаттық фильмінде пайда болды, онда ол Канви аралы мен Dr. Feelgood туралы естеліктерін айтып берді. Фильмді сынға алған Филип Френч Джонсонды «сахнада да, сахнадан тыс та, қатыгез адам, қызықты, сөзді және тартымды» деп сипаттады. The Guardian үшін фильмді сынға алған Питер Брэдшоу оны «көрінген ең жақсы рок-кументаль» деп атады және «бұл өте тартымды фильмнің ең жақсы нәрсесі – Вилко Джонсонды 100:1 ең жақсы ағылшын атағына ұсыну» деді. 2010 жылдың 2 қазанында Джонсонның 2011 жылдың наурызынан басталатын Ұлыбританиядағы «Black & Blue» турнесінде Stranglers тобын қолдайтыны жарияланды. 2011 жылдың сәуірінде ол Ирландиядағы Килкенни Ритм және Тамырлар фестивалінің аясында бірнеше сатылып кеткен концерттерде өнер көрсетті. Джонсон...

Кейінгі мансабы, қатерлі ісік пен өлім

Джонсон 2012 жылғы қарашада белгісіз ауруға байланысты ауруханаға түскен кезде концерттің бірін тоқтатуға мәжбүр болды. 2013 жылғы қаңтарда оған панкреатит қатерлі ісігінің соңғы сатысы диагнозы қойылды және ол ешқандай химиотерапиядан өтуден бас тартты. 2013 жылғы 25 қаңтарда ол BBC Radio 4 арнасының «Front Row» өнер бағдарламасында Джон Уилсонға сұхбат берді. Ол қатерлі ісігі туралы айтты және дәрігерлердің өміріне 9-10 ай қалғанын айтқандарын жеткізді. Сондай-ақ наурыз айында Ұлыбритания бойынша жоспарланған «қоштасу туры» және диагнозының оны «күшті сезінуіне» қалай әсер еткені туралы айтты. Тур аяқталғаннан кейін ол The Who тобының әншісі Роджер Далтримен бірге қоштасу альбомын жазуға соңғы күндерін арнауға ниеттенгенін мәлімдеді. «Going Back Home» альбомы 2014 жылғы наурызда шықты. «Мен бұл менің соңғы ісім болады деп ойладым», - деді ол кейіннен 2014 жылғы қазан айында BBC News тілшісі Колин Патерсонға. Variety журналының мәліметінше, «Альбом, таң қалдыратынындай, екі серіктес үшін де 30 жылдан астам уақыт ішіндегі ең табысты жазба болып шықты». Джонсон ауруын емдеу үшін күрделі операция жасады, және дәрігерлер оның жағдайы жақсарады деп үміттенеді. 2014 жылғы 22 қазанда өткен Q Awards марапаттау салтанатында Джонсон «Icon Award» сыйлығын қабылдап, «бауыр асты безін, көкбауырды, асқазанның бір бөлігін, жіңішке және ірі ішекті алып тастаумен қатар, бауырға қатысты қан тамырларын қалпына келтіру» операциясынан кейін «қатерлі ісіктен құтылғанын» мәлімдеді. Джонсон: «Бұл операция 11 сағатқа созылды. Осы ісіктің салмағы 3 келіге жетеді – шала туған баланың салмағындай! Дегенмен, оны толығымен алып тастады. Мені емдеді. Бұл қаншалықты ғажап және ерекше екеніне ақылға сыймайды. Қазір мен өлімнің жақын емес екенін, мен өмір сүре беретінім туралы ойға ден қойып, біртіндеп келісудемін». Ол операциядан әлі толық жазылғанын айтып, алдағы жоспарлары туралы сұраққа: «Шын мәнінде білмеймін», - деп жауап берді. 2016 жылы ол Кембридж қаласындағы Anglia Ruskin университетіндегі салтанатты шарада Құрметті өнер докторы атағын алды. Джонсон 2022 жылғы 21 қарашада 75 жасында Уэстклифф-он-Сидегі үйінде қайтыс болды. Джонсонның қазасы туралы хабар тарағаннан кейін Билли Брэгг: «Оның гитарада ойнауы ашулы және бұрышты болды, бірақ оның сыртқы келбеті – қысылған, қарсыласуға дайын, бақылаудан шыққан – бұрын Ұлыбритания поп-музыкасында ешкімде болмаған еді. Роттен, Строммер және Уэллер оның өткір мінез-құлқынан көп нәрсе үйренді» деді. Franz Ferdinand тобының әншісі Алекс Капранос: «Оның ерекше, сыммен байланысты ойнауы және сахнадағы келбеті көптеген гитаристтерді, соның ішінде мені де, қуантты және шабыттандырды». Теледидар жүргізушісі Боб Харрис: «Уилко мүлдем ерекше болды. Оның энергиясы мен рухы таңғаларлық еді». Ол «Oil City Confidential» фильмінде түскеннен кейін осылай айтты. Ол: «Олар біреуді өте зұлым, адамдарды өлтіруден бұрын оларға ашумен қарап тұратын адамды іздеді. Мен үшін бұл оңай болды. Адамдарға ашумен қарау – менің үнемі істейтін ісім, бұл мен үшін екінші табиғат» деді. Ол төрт эпизодта пайда болды. Оның кейіпкерінің аты кейінірек Арья Старк аузынан, оның өлтіруге ниеттенген адамдардың тізімін оқығанда жиі айтылды, себебі ол оның әкесі Нед Старктің басын шапқан атқарушы болғандықтан.

Жеке өмір

Джонсон Эссекс графтығының Вестклифф-он-Си қаласында тұрды. Ол бала кезіндегі сүйіктісі Айрин Найтқа жасөспірім шағында үйленді, және олардың Мэтью мен Саймон деген екі ұлы болды. Джонсон 2004 жылы әйелінің қатерлі ісіктен қайтыс болуынан кейін жесір қалды. Ол астрономиямен, сурет салумен және поэзиямен қызығушылық танытты. Ол Ньюкасл университетінде оқып жүргенде саясатқа қатысты, ал университетке дейін Жас коммунистер лигасының мүшесі болған.

Мұра

Джонсонның музыкалық стилі Dr. Feelgood тобының алғашқы жылдарының негізін құрады. Бұл стиль британдық панк қозғалысының пайда болуына ықпал еткен маңызды факторлардың бірі ретінде жиі айтылады. The Stranglers тобының мүшесі Жан Жак Бернел: "Журналистерге жиі айтамын, ескі дәуір мен панк арасында көпір бар. Ол көпір – Feelgoods тобы, олар бізге бір нәрседен екіншісіне өтуге жол ашты. Міне, байланыс, ДНК", – дейді.

Роджер Далтримен бірге

Үйге қайту (2014) Ұлыбритания No. 3