Кіріспе

1818 - 1819 - 1820

Қаңтар-наурыз

2 қаңтар – 1819 жылғы үрей, АҚШ-тағы алғашқы маңызды бейбіт кезеңдегі қаржылық дағдарыс басталады. 25 қаңтар – Томас Джефферсон Вирджиния университетін құрайды. 29 қаңтар – Сэр Стэмфорд Раффлз Сингапур аралына қонады. 2 ақпан – Дартмут колледжі мен Вудворд ісі: Джон Маршалл басқарған АҚШ Жоғарғы Соты Дартмут колледжінің пайдасына шешім шығарып, оған жарғысын сақтап, жекеменшік мекеме ретінде қалуға рұқсат береді. 6 ақпан – Сингапур шарты, Хусейн Шах Джохор мен британдық Сэр Стэмфорд Раффлз арасында, Сингапурда сауда ошағын құруға негіз салады. 15 ақпан – АҚШ Өкілдер палатасы Таллмедж түзетуіне келіседі, ол Миссури штатының жаңа құрамынан құлдарды шығарып тастайды (Миссури келісіміне әкелетін даудың бастауы). 19 ақпан – Британ саудалық бригі «Уильямс» капитаны Уильям Смит Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралының солтүстік-шығыс ұшындағы Уильямс нүктесін көреді, бұл 60° оңтүстік ендігінен оңтүстікке қарай ашылған алғашқы құрлық. 22 ақпан – Адамс-Онис шарты: Испания Флориданы АҚШ-қа өткізеді, оның орнына Америка Луизиананы сатып алудан туындаған Техасқа қатысты кез келген талаптарынан бас тартады және 5 миллион доллар төлейді. 1 наурыз – АҚШ әскери кемесі «Колумб» Вашингтон қаласында суға жіберіледі. 6 наурыз – МакКаллох пен Мэриленд ісі: АҚШ Жоғарғы Соты АҚШ Банкінің конституциялық екенін жариялайды. 20 наурыз – Бурлингтон Аркадасы Лондон қаласында ашылады. 23 наурыз – Баден Герцогтығының Мангейм қаласында неміс драматургы Август фон Котцебуе Карл Людвиг Сандтың қолынан қаза табады.

Сәуір-маусым

6 сәуір – 21 маусым – Француз құл кемесі Le Rodeur Батыс Африкадағы Бонниден Батыс Үндістандағы Гваделупаға қарай жолға шығады; Атлантика океаны арқылы жасалған сапар барысында көптеген адамдар соқыр болады, нәтижесінде отыз құл теңізге тасталады. 7 сәуір (Ж.К.) (26 наурыз Е.К.) – Ресей империясының Ливония губерниясы шаруаларды жеке бастықтан босатады. 22 мамыр – Саванна (Джорджия) портынан кеме шығып, Атлантика мұхитын кесіп өтетін алғашқы бу кемесі болу үшін сапарға аттанады, бірақ сапардың бір бөлігі ғана бу күшімен жүзеге асырылады. Кеме шамамен бір айдан кейін, 20 маусымда Англияның Ливерпуль қаласына жетеді. 22 мамыр – Теннесси штатының Мемфис қаласы негірленеді. 16 маусым – 7.7–8.2 балдық Ранн Куч жер сілкінісі Араб теңізіндегі қазіргі Үндістанның Гуджарат штатында кем дегенде 1543 адамның қазасына себеп болады, соның салдарынан жердің шамамен 400 шаршы километрге дейін көтерілуіне әкеліп, табиғи бөгет – Аллабунд құрылады.

шілде-қыркүйек

1 шілде – Немец астрономы Иоганн Георг Траллес 1819 жылғы Ұлы комета деп аталатын құбылысты ашты. 21 шілде – Солтүстік Америка арқылы Солтүстік-Батыс өткелін іздеумен айналысқан зерттеуші Уильям Пэрри Арктикада HMS Hecla және HMS Griper кемелерін мұздықтармен толы, кейін Пэрри каналы деп аталатын өткел арқылы жүргізеді. 24 шілде – Ұлыбритания премьер-министрі лорд Ливерпуль, Уэльс принці Джорджтың әйеліне қатысты жасалған ізгіліксіз іс туралы тергеу есебін талқылау үшін кабинет отырысын шақырады. Принцесса Кэролайнның қызметшісі Бартоломео Пергамимен байланыста болғандығы туралы хабарларға қарамастан, кабинет Кэролайнды ізгіліксіздік үшін соттау елге ұят келтіруі мүмкін деген шешімге келді. 30 шілде – Иллинойс штатындағы Эдвардсвилл қаласында АҚШ Кикапу тайпасымен келісімге келді, олардың жерлерін Миссуриге көшіру шартымен алды. 2 тамыз – Геп-геп көтерілістері, Германия Федерациясындағы ашкенази еврейлеріне қарсы ұжымдық погромдар Бавариядағы Вюрцбургте басталды; олар қазан айына дейін жалғасты, нәтижесінде көптеген еврейлер қаза тапты. 6 тамыз – Капитан Алден Партридж Вермонт штатында АҚШ-тағы алғашқы жеке әскери мектеп ретінде Норвич университетін құрды. 7 тамыз – Бояка шайқасы: Симон Боливар Колумбиядағы роялистер армиясын жеңді. Колумбия Испания үстемдігінен толық тәуелсіздік алды. 16 тамыз – Питерлоо трагедиясы: Манчестердегі радикалды наразылық білдірушілерге кавалерия шабуыл жасады, нәтижесінде 15 адам қаза тауып, 600-дан астам адам жарақат алды. Қыркүйек айының белгісіз күні – 1819 жылғы шар шайқасы. 20 қыркүйек – Германия Конфедерациясының барлық аймақтарында Карлсбад жарлықтары шығарылып, либералдық және ұлтшылдық көзқарастарды қысымға алды.

Күні белгісіз

Денис Джонсон "кик-скутерді" ойлап тапты. Кубада Фернандина де Ягуа (кейіннен Сиенфуэгос) қаласы негізі қаланды. Уильям Пэрри басқаратын, HMS Hecla және HMS Griper кемелерінен тұратын британдық Арктика экспедициясы Солтүстік-Батыс өткелінде 112°51' батыс бойлыққа жетті, бұл 150 жыл бойы бір маусымдық сапармен қол жеткізілген ең батыс нүктесі болды. Африкалық құл саудасын тоқтату үшін Африка құл саудасы патрулі құрылды, ол Батыс Африка жағалауындағы құл саудасын тоқтатуға бағытталған.

Күні белгісіз

Александру Г. Голеску, Румынияның 11-ші премьер-министрі (1881 ж. қайтыс болды)
Мэри Джейн Ричардсон Джонс, американдық аболиционист және суфражист (1909 ж. қайтыс болды)

Күні белгісіз

Мариано Осорио, Чили губернаторы (туған ж. 1777)
Франциск Ксавери Браницкий, польша ақсұлығы (шамамен 1730 ж. туған)