Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрынғы Ұлыбританияның ядролық қуатты зерттеу және әзірлеу орталығы, Бангладеш институты.
Former UK nuclear power research and development site
the Bangladeshi instutue
Атом энергиясын зерттеу мекемесі (AERE) 1946 жылдан 1990 жылға дейін Ұлыбританиядағы атом энергиясын зерттеу мен дамытудың басты орталығы болды. Оны Ұлыбритания үкіметі құрып, меншіктеп, қаржыландырды. 1947 жылы GLEEP-пен басталатын бірқатар алғашқы зерттеу реакторлары Ұлыбританияның ядролық реакторларын, мысалы Windscale Piles және Calder Hall ядролық электр стансасын жобалау мен салудың негізін қалаған ғылым мен технологияны қамтамасыз ету үшін салынды. Осыны қолдау үшін ядролық реакторлар мен отынды жобалаудың барлық аспектілерін зерттеуге және отынды қайта өңдеуге арналған пилоттық қондырғыларды әзірлеуге мүмкіндік беретін ғылыми-зерттеу және жобалау зертханаларының кең ауқымы құрылды. Бұл нысан Оксфорд аймағындағы ірі жұмыс берушіге айналды. 1990 жылдары үкіметтің жетекшілік еткен зерттеулерге сұраныс едәуір төмендеді, ал орын жеке инвестицияларға рұқсат беру үшін біртіндеп әртараптандырылды және 2006 жылдан бастап Харвелл ғылым және инновациялық кампусы ретінде белгілі болды.
The Atomic Energy Research Establishment (AERE) was the main centre for atomic energy research and development in the United Kingdom from 1946 to the 1990s. It was created, owned and funded by the British Government. A number of early research reactors were built here starting with GLEEP in 1947 to provide the underlying science and technology behind the design and building of Britain's nuclear reactors such as the Windscale Piles and Calder Hall nuclear power station. To support this an extensive array of research and design laboratories were built to enable research into all aspects of nuclear reactor and fuel design, and the development of pilot plants for fuel reprocessing. The site became a major employer in the Oxford area. In the 1990s demand for government led research had significantly decreased and the site was subsequently gradually diversified to allow private investment, and was known from 2006 as the Harwell Science and Innovation Campus.
Негізін қалау
1945 жылы Джон Коккрофттан ядролық бөлінуді әскери мақсаттарда да, энергия өндіруде де пайдалануды жалғастыру үшін ғылыми-зерттеу зертханасын құруды сұрады. Таңдау критерийлері бойынша сумен қамтамасыз етілген шалғай жерді, жақсы көлік байланыстары бар және ядролық физика зертханасы бар университетті табу қажет болды. Бұл таңдауды Оксфорд немесе Кембридж айналасындағы аймақтармен шектеді. RAF әуеайлағын таңдау туралы шешім қабылданды, себебі ұшақ ангарлары үлкен атомдық үйінділерді орналастыру үшін өте қолайлы болды. Кембридж университетінде ядролық физиканың жақсы жабдығы (Кавендиш зертханасы) болғанымен, RAF өзінің шығыс әуеайлақтарынан ешқайсысын тастағысы келмеді, өйткені олардың Суық соғысқа қатысуы мүмкін еді, сондықтан RAF әуеайлақты қолжетімді еткенде Харвелл таңдалды. RAF Харвелл Оксфордтан оңтүстікке қарай он алты шақырым жерде, Дидкот пен Харвеллдің жанында (осы кезде Беркширде) орналасқан. 1946 жылдың 1 қаңтарында Атом энергиясын зерттеу мекемесі құрылды, ол Өнімдер министрлігіне бағынды. Ғылымгерлер көбінесе қоныс-жайлар мен жұмыс ғимараттарын RAF-тан кетіп бара жатқандардан алды. Алғашқы зертханада бірнеше мамандандырылған бөлімдер болды: химия (бастапқы басшысы Эгон Бретшер, кейін Роберт Спенс), жалпы физика (H.W.B. Скиннер), ядролық физика (бастапқы басшысы Отто Фриш, кейін Э. Бретшер), реактор физикасы (Джон Дунворт), теориялық физика (Клаус Фукс, кейін Брайан Флоуэрс және Уолтер Маршалл), изотоптар (Генри Селигманн), инженерия (Гарольд Тонг, кейін Роберт Джексон), химиялық инженерия (А.С. Уайт) және металлургия (Брюс Чалмерс, кейін Монти Финнистон, FRS). Финнистон кейіннен Британдық болат корпорациясының төрағасы болды. Коккрофтан кейінгі директорларға Базил Шонланд, сэр Артур Вик және Уолтер Маршалл кірді. AERE-ді Харвеллде орналастыру шешімі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жұмыспен қамту үшін негізінен ауыл шаруашылығына тәуелді болған ауылдық аймаққа үлкен әсер етті. Бұл нысан (жергілікті тұрғындар арасында тез арада "Атомдық" деп аталды) соғыстан кейінгі кезеңде басты жұмыс берушілердің біріне айналды. Бұл аймақтан тыс жерлерден жұмысшылардың көптеп келуіне әкеліп соқты, бұл қазірдің өзінде жетіспейтін тұрғын үй қорына қосымша қысым жасады. Бұл мәселеге жауап ретінде жатақханалар мен уақытша тұрғын үйлер салынды. Жатақханалар Icknield Way House ("B" қонақ үйі, RAF сержанттарының қонақ үйі), Portway House ("C" қонақ үйі, RAF әскери қызметшілерінің қонақ үйі) және Ridgeway House ("A" қонақ үйі, офицерлердің қонақ үйі) деп аталды. Олар қызметкерлерге бір немесе екі бөлмелі бөлмелерді ұсынды және сол жердегі RAF құрылыстарынан алынды. Әлеуметтік жіктелуді UKAEA сақтап қалды. A Mess-те қонақ ғалымдар, B Mess-те ғылыми қолдау қызметкерлері және кейбір аспиранттар, ал C Mess-те өндірістік қолдау қызметкерлері орналасты. Уақытша тұрғын үй қоры бірнеше жүз "Префаб" үйлерінен тұрды, олар бір қабатты құрылымдар, олар бастапқыда Ұлыбританияда соғыстан кейінгі кезеңде тұрғын үй тапшылығын жеңілдету үшін жобаланған. "Префаб" үйлерінің екі ауданы солтүстік және оңтүстікке қарай, жол жүйесімен және дүкендер қатарымен бірге салынды. Кейінгі жылдары Abingdon, Grove (Wantage маңы) және Newbury қалаларында салынған үйлерде жұмысшылар үшін тұрақты тұрғын үйлер салынды. Абингдонда заманауи жатақхана (Раш ортақ үйі) салынды. Үйлер кейіннен 1980-ші жылдары сатылды (көбінесе олардың тұрғындарына), ал жатақханалар қиратылды немесе басқа мақсаттарға бейімделді. "Префаб" үйлері 1990-шы жылдардың басына дейін сақталды, содан кейін тұрғындар жергілікті билік тұрғын үйлеріне көшірілді. RAF соғысқа дейінгі сержанттардың үйленген кварталы Харвеллде және басқа UKAEA үйлері Абингдон, Гроув, Уантаж және Ньюбериде, барлығы 129 үй 1995 жылы Welbeck Estate Group-қа сатылды және кең жөндеуден кейін жергілікті сатып алушыларға сатылды. Харвеллдің шалғай орналасқандығы AERE жұмысшыларын шаттл автобусымен тасымалдауды қажет етті. 1956 жылға қарай AERE-нің тоғыз мердігері 41 қызметкерлік шаттл рейсінде 47 автобус пен коучтің көбісін пайдаланды, олар жұмысшыларды Оксфорд, Ньюбери, Рединг және Суиндоннан Харвеллге дейін тәулік бойы тасыды. Бұл автобустар бастапқыда Өнімдер министрлігінің сұр түсімен боялған, бірақ 1950 жылдардың ортасында AERE автопаркі "AERE" жазуы бар көк және сұр түске көшуді бастады.
In 1945 John Cockcroft was asked to set up a research laboratory to further the use of nuclear fission for both military purposes and generating energy. The criteria for selection involved finding somewhere remote with a good water supply, but within reach of good transport links and a university with a nuclear physics laboratory. This more or less limited the choice to the areas around Oxford or Cambridge. It had been decided that an RAF airfield would be chosen, the aircraft hangars being ideal to house the large atomic piles that would need to be built. Although Cambridge University had the better nuclear physics facility (the Cavendish Laboratory), the RAF did not want to abandon any of its eastern airfields because of its potential involvement in the Cold War, therefore Harwell was chosen when the RAF made the airfield available. RAF Harwell was sixteen miles south of Oxford near Didcot and Harwell (at this time in Berkshire), and on 1 January 1946 the Atomic Energy Research Establishment was formed, coming under the Ministry of Supply. The scientists mostly took over both accommodations and work buildings from the departing RAF. The early laboratory had several specialist divisions: Chemistry (initially headed by Egon Bretscher, later by Robert Spence, General Physics (H. W. B. Skinner), Nuclear Physics (initially headed by Otto Frisch, later E. Bretscher), Reactor Physics (John Dunworth), Theoretical Physics (Klaus Fuchs, later Brian Flowers and Walter Marshall), Isotopes (Henry Seligmann), Engineering (Harold Tongue, later Robert Jackson), Chemical Engineering (A. S. White), and Metallurgy (Bruce Chalmers, later Monty Finniston, FRS). Finniston was later to become chairman of the British Steel Corporation. Directors after Cockcroft included Basil Schonland, Sir Arthur Vick and Walter Marshall. The decision to site AERE at Harwell had huge implications for a rural area which had depended mainly on agriculture for employment before World War II. The site (which quickly became known colloquially amongst the local population as 'The Atomic') became one of the main employers in the post war period. It also led to an influx of labour from outside the area, putting pressure on already scarce housing stocks. In response to the problem, hostels and temporary housing were established around the site. The hostels were named Icknield Way House ('B' mess, the RAF sergeants' mess), Portway House ('C' Mess, the RAF airmans' mess) and Ridgeway House ('A' Mess, the officers' mess) provided either single or double room accommodation for staff and were adopted from existing RAF structures on the site. The class distinction was maintained by the UKAEA. A Mess housed visiting scientists, B Mess scientific support staff and some post graduate scientists, and C Mess industrial support staff. The temporary housing stock consisted of several hundred 'Prefabs', single storey structures manufactured in parts for quick erection, which were designed originally to help alleviate chronic housing shortages in the immediate post war period in Britain. Two estates of 'Prefabs' were built to the north and south of the site perimeter, along with a road system and parade of shops. In later years, conventional housing was provided on estates built in Abingdon, Grove (near Wantage) and Newbury for employees. A modern hostel (Rush Common House) was built in Abingdon. The houses were later sold (mainly to their occupants) in the 1980s and the hostels were demolished or adapted for other uses. The 'Prefab' estates lasted until the early 1990s when the residents were transferred to local authority housing. The RAF prewar NCO married quarter housing at Harwell together other UKAEA housing in Abingdon, Grove, Wantage and Newbury totaling 129 houses were sold in their entirety to the Welbeck Estate Group in 1995 and following extensive refurbishment were sold to local buyers. The remote nature of the Harwell site required AERE workers to be transported by shuttle bus. By 1956, nine contractors to AERE operated a total of 47 mostly second hand buses and coaches on 41 staff shuttle services, which operated 24 hours a day to shuttle workers as far as Oxford, Newbury, Reading and Swindon to the Harwell site. These buses were initially painted in utilitarian Ministry of Supply grey livery, however by the mid 1950s, the AERE fleet began adopting an azure blue and grey livery with 'AERE' signwriting.
Ертедегі реакторлар
Ядролық энергияға деген қызығушылық пен оған берілген басымдық сол кезде остіп, алғашқы реактор, GLEEP, 1947 жылдың 15 тамызында іске қосылды. GLEEP (Graphite Low Energy Experimental Pile) – графитпен баяулатылған, ауамен салқындатылатын, қуаты 3 киловатт реактор. Батыс Еуропадағы алғашқы реактор 1990 жылға дейін жұмыс істеді. GLEEP тәжірибесіне сүйене отырып, оның ізбасары BEPO (British Experimental Pile 0) 1948 жылы құрылып, жұмысын бастады. 6 МВт қуатты BEPO, GLEEP-тен әлдеқайда қуаттырақ болды. Харвелл инженерлері осы кішкентай реакторды пайдалы мақсатта қолдануға шешім қабылдады, сондықтан одан ағып шыққан ауа жер астындағы траншеяға бағытталды, онда кеңселерді жылыту үшін жақын орналасқан мекемелерде қолданылатын сумен толтырылған құбырларға қосылған су құбырлары орналасқан. Бұл Ұлыбританиядағы ядролық аудандық жылу берудің алғашқы мысалы болды. BEPO 1968 жылы тоқтатылды. LIDO – 1956 жылдан 1972 жылға дейін жұмыс істеген, байытылған уранмен жұмыс істейтін жылу бассейні реакторы, негізінен қорғау және ядролық физика эксперименттері үшін пайдаланылды. 1995 жылы толығымен демонтаждалып, жасыл алаңға қайтарылды. LIDO орналасқан ғимаратта DAPHNE (Dido And Pluto Handmaiden for Nuclear Experiments) екі үлкен реакторлардағы эксперименттерде қолданылатын жабдықтарды сынау үшін құрылды. Ауыр су модераторы бар байытылған уранды пайдаланған 26 МВт қуатты DIDO және PLUTO реакторлары 1956 және 1957 жылдары іске қосылды. Бұл реакторлардың негізгі мақсаты – әртүрлі материалдардың қарқынды нейтронды сәулелендірудегі мінез-құлқының сынағынан өтуіне көмектесу, соның нәтижесінде реактор компоненттерін қай материалдан жасау керектігін анықтау болды. Үлгіні бірнеше ай бойы сәулелендіру арқылы қуат реакторының қызмет ету мерзімінде алатын сәулелену дозасын модельдеуге болады. Екі реактор да нейтронды шашырату кристаллографиясы үшін де қолданылды. BEPO тоқтатылғаннан кейін олар коммерциялық изотоп өндірісін өздеріне алды. DIDO және PLUTO 1990 жылы тоқтатылды, отын, модератор және қосымша ғимараттар алынып тасталды. GLEEP реакторы мен оның орналасқан ангары 2005 жылы қолданудан шығарылды. Қазіргі жоспар бойынша 2020 жылға дейін BEPO, DIDO және PLUTO реакторларын қолданудан шығару көзделуде.
Such was the interest in nuclear power and the priority devoted to it in those days that the first reactor, GLEEP, was operating by 15 August 1947. GLEEP (Graphite Low Energy Experimental Pile) was a low power (3kilowatt) graphite moderated air cooled reactor. The first reactor in Western Europe, it operated until 1990. A successor to GLEEP, called BEPO (British Experimental Pile 0) was constructed based on the experience with GLEEP, and commenced operation in 1948. At 6MW, BEPO was much more powerful than GLEEP. The engineers at Harwell eventually decided that this small reactor should be put to some use, so the air that flowed over it was directed through an underground trench, where there were some pipes filled with water that connected to a secondary group of water filled pipes that were used by the nearby establishments to heat offices. This was the first use of nuclear district heating in the UK. BEPO was shut down in 1968. LIDO was an enriched uranium thermal swimming pool reactor which operated from 1956 to 1972 and was mainly used for shielding and nuclear physics experiments. It was fully dismantled and returned to a green field site in 1995. In the same building as LIDO, DAPHNE (Dido And Pluto Handmaiden for Nuclear Experiments) was constructed to test equipment used in experiments on the two larger reactors. A pair of larger 26MW reactors, DIDO and PLUTO, which used enriched uranium with a heavy water moderator came online in 1956 and 1957 respectively. These reactors were used primarily for testing the behaviour of different materials under intense neutron irradiation to help decide what materials to build reactor components out of. A sample could be irradiated for a few months to simulate the radiation dose that it would receive over the lifetime of a power reactor. Both reactors were also used for neutron scattering crystallography. They took over commercial isotope production from BEPO after that was shut down. DIDO and PLUTO themselves were shut down in 1990 and the fuel, moderator and some ancillary buildings removed. The GLEEP reactor and the hangar it was situated in were decommissioned 2005. The current plans are to decommission the BEPO, DIDO and PLUTO reactors by 2020.
Зета
AERE-де өткен ең маңызды эксперименттердің бірі – ZETA термоядролық қуат эксперименті болды. Ірі масштабты ядролық синтез реакторын салуға жасалған алғашқы тыраптардың бірі, бұл жоба 1954 жылы басталды және 1957 жылы алғашқы жетістіктерге қол жеткізілді. 1968 жылы жоба тоқтатылды, себебі ZETA-ның ұсынған дизайнымен одан әрі прогресс жасау мүмкін емес деп есептелді (Ядролық синтез хронологиясына қараңыз).
One of the most significant experiments to occur at AERE was the ZETA fusion power experiment. An early attempt to build a large scale nuclear fusion reactor, the project was started in 1954, and the first successes were achieved in 1957. In 1968 the project was shut down, as it was believed that no further progress could be made with the kind of design that ZETA represented (see Timeline of nuclear fusion).
Ұйымдастыру тарихы
1954 жылы AERE жаңа құрылған Ұлыбританияның Атом энергиясы жөніндегі басқармасына (UKAEA) қосылды. Харвелл және басқа да зертханалар атом энергиясын зерттеу және дамыту үшін жауапкершілікті қабылдауға тиіс болды. Ол Сауда және өнеркәсіп министрлігіне (DTI) қарасты. 1970-ші жылдары британдық ядролық энергия бағдарламасының баяулауы UKAEA атқаратын жұмыстың сұранысын күрт төмендетті. Үкіметтік шығыстарға жасалған қысым да қолда бар қаржыландыруды азайтты. Сапалы ғылыми зерттеу ұйымын таратуға құлықсыздық танытқан UKAEA-ға өзінің зерттеу күшін өнеркәсіп үшін ғылыми мәселелерді шешуге, ақылы консультациялар мен қызметтер ұсыну арқылы бағыттау міндеттелді. Мысалы, Харвеллде Операциялық зерттеу тобы құрылып, британдық және шетелдік кеме компанияларына қызмет көрсету үшін кеме флотын жоспарлау бағдарламасын, сондай-ақ Ұлыбританияның Солтүстік теңіздегі мұнай қызығушылықтарын дамытуға көмектесетін мұнай резервуарларын модельдеу бағдарламасын жасады. UKAEA-ға сауда-саттық қор негізінде жұмыс істеуге, яғни өзін жеке корпорация сияқты қаржылық жағдайдан есеп беруге, бірақ толық мемлекеттік меншікте қалуға бұйрық берілді. Бірнеше жылдық бейімделуден кейін, UKAEA 1990-шы жылдардың басында бөлінді. UKAEA барлық жерді, инфрақұрылымды, барлық ядролық объектілерді және ядролық энергиямен тікелей байланысты бизнесті өз иелігінде қалдырды. Қалған бөлігі AEA Technology ретінде жекешелендіріліп, Лондон қор биржасында орналастырылды. Харвелл зертханасы екі ұйымның да элементтерін қамтыды, бірақ жер мен инфрақұрылым UKAEA-ға тиесілі болды. Сол кезде "Атом энергиясын зерттеу мекемесі" деген атау алынып тасталды, ал аймақ Харвелл халықаралық бизнес орталығы деп аталды. Аймаққа Ғылым және технологиялық жақсартулар кеңесінің (ISIS нейтрондық көзі және Алмаздық жарық көзі) орналасқан Ратерфорд-Апплтон зертханасы кіреді. 2006 жылы Harwell Science and Innovation Campus атауы енгізілді және кампусты басқару Harwell Oxford деп қайта аталған кампусты басқару мен қайта дамытуды жүзеге асыру үшін 50:50 мемлекеттік/жекеменшік бірлескен кәсіпорнына берілді. 2009 жылдың ақпан айында кампустың бір бөлігі, қалған ядролық лицензияланған аймақ, Ядролық нысандарды тоқтату органына (Nuclear Decommissioning Authority) берілді және олардың тапсырмасы бойынша Research Sites Restoration Limited (RSRL, 2015 жылдан бастап Magnox Ltd құрамында) таратылуда.
In 1954 AERE was incorporated into the newly formed United Kingdom Atomic Energy Authority (UKAEA). Harwell and other laboratories were to assume responsibility for atomic energy research and development. It was part of the Department of Trade and Industry (DTI). During the 1970s the slowdown of the British nuclear energy program resulted in a greatly reduced demand for the kind of work being done by the UKAEA. Pressures on government spending also reduced the funding available. Reluctant to merely disband a quality scientific research organisation, UKAEA was required to divert its research effort to the solving of scientific problems for industry by providing paid consultancy or services. For example, an Operations Research Group was set up at Harwell, and developed shipping fleet scheduling software that was used to provide a service to British and overseas shipping companies and oil reservoir simulation software to help in the development of the UK's North Sea oil interests. UKAEA was ordered to operate on a Trading Fund basis, i. e. to account for itself financially as though it was a private corporation, while remaining fully government owned. After several years of transition, UKAEA was divided in the early 1990s. UKAEA retained ownership of all land and infrastructure and of all nuclear facilities, and of businesses directly related to nuclear power. The remainder was privatised as AEA Technology and floated on the London Stock Exchange. Harwell Laboratory contained elements of both organisations, though the land and infrastructure was owned by UKAEA. The name Atomic Energy Research Establishment was dropped at the same time, and the site became known as the Harwell International Business Centre. The site incorporates the Rutherford Appleton Laboratory which is home to the Science and Technology Facilities Council (including the ISIS neutron source and Diamond Light Source). In 2006, the name Harwell Science and Innovation Campus was introduced and management of the campus was passed to a Public / Private 50:50 Joint Venture partnership to take forward the management and redevelopment of the campus which has been re branded as Harwell Oxford. In February 2009, part of the campus, the remaining nuclear licensed site, passed to the Nuclear Decommissioning Authority and is being decommissioned by Research Sites Restoration Limited (RSRL, from 2015 part of Magnox Ltd), on their behalf.