Кіріспе

Ethernet 10BASE5 (қалың Ethernet немесе қалың желі деп те аталады) – коммерциялық түрде қолжетімді Ethernet-тің алғашқы нұсқасы болды. Технология 1982 жылы IEEE 802.3 стандарты ретінде бекітілді. 10BASE5 ұзындығы 500 метрге дейін жететін қалың және қатты коаксиалды кабельді пайдаланады. Кабельге «вампир» типті жалғауыштар арқылы 100 станцияға дейін қосылу мүмкін, олар 10 Мбит/с ені бар жалғыз соқтығысу доменін бөліседі. Жүйені орнату және күтіп ұстау қиын. 10BASE5 әлдеқайда арзан әрі ыңғайлы баламалармен алмастырылды: біріншіден, 1985 жылы жұқа коаксиалды кабельге негіделген 10BASE2, содан кейін, бұрылып өрілген жұп кабельдер арқылы Ethernet дамығаннан кейін, 1990 жылы 10BASE T және оның ізбасарлары 100BASE TX және 1000BASE T. 2003 жылы IEEE 802.3 жұмыс тобы жаңа орнатулар үшін 10BASE5 стандартын қолдануды тоқтатты.

Атаудың шығу тегі

10BASE5 атауы физикалық ортаның бірнеше ерекшеліктерінен туындайды. 10 саны 10 Мбит/с берілу жылдамдығын көрсетеді. BASE – базалық жолақты сигналдаудың (broadband сигналдаудан өзгеше) қысқартылған түрі, ал 5 – максималды сегмент ұзындығын білдіреді.

Желілерді жобалау және орнату

Физикалық қабаты үшін 10BASE5 RG 8/U коаксиалдық кабеліне ұқсас, бірақ қосымша тоқылған қалқаны бар кабельді пайдаланады. Бұл 50 ом кедергісі бар, қатты диаметрлі кабель, орталық өткізгіш, көбіктік оқшаулағыш толтырғыш, қалқан торы және сыртқы қаптамадан тұрады. Сыртқы қаптама көбінесе сарыдан қызғылт сарыға дейінгі фторэтиленпропиленнен (өртке төзімділік үшін) жасалады, сондықтан оны көбінесе «сары кабель», «қызғылт сары шланг» немесе кейде әзілде «мұздатылған сары бақша шланғы» деп атайды. 10BASE5 коаксиалдық кабельдерінің максималды ұзындығы 100 түйінге дейін 10BASE5 сегментіне қосылуға мүмкіндік береді. Трансивер түйіндерін N коннекторлары арқылы немесе «вампирлік тіркеме» арқылы кабель сегменттеріне қосуға болады, бұл қолданыстағы қосылымдар сақталғанда жаңа түйіндерді қосуға мүмкіндік береді. «Вампирлік тіркеме» кабельге қысылып бекітіледі, сыртқы қалқан арқылы тесік бұрғыланады, содан кейін тікенек сыртқы үш қабатты тесіп, ішкі өткізгішке жанасады, ал басқа тікенектер сыртқы тоқылған қалқанға кіріп кетеді. Сыртқы қалқан тікенекке тиіп қалмауы үшін сақтану керек; орнату жиынтығына сыртқы қабаттарды бұрғылауға арналған «ойма жасау құралы» және сыртқы қалқанның шашыраған бөліктерін тазалауға арналған «қалқан тазартқыш» кіреді. Трансиверлерді тек 2,5 метрлік нақты аралықтармен орнату керек. Бұл қашықтық сигналдың толқын ұзындығына сәйкес келмеу үшін таңдалды, бұл бірнеше тіркемелерден туындайтын шағылыстардың фазада болмауын қамтамасыз етеді. Кабельдегі осы қолайлы нүктелер қара жолақтармен белгіленеді. Кабель үздіксіз бірнешеу болуы керек; T-түйіспелерге рұқсат етілмейді. Басқа көптеген жоғары жылдамдықты шиналардағыдай, сегменттердің екі басында да тоқтатылуы керек. Коаксиалды кабельге негізделген Ethernet үшін кабельдің әр шетіне 50 омдық кедергі қосылады. Әдетте, бұл кедергі еркек N коннекторына орнатылып, соңғы құрылғыдан кейін кабельдің соңына бекітіледі. Егер тоқтату болмаса немесе кабельде үзіліс болса, сигнал шинада тарамай, соңына жеткенде шағылысады. Бұл шағылысқан сигнал қақтығыстан ажыратылмайды және байланыстың мүмкін болмауына әкеледі.

Кемшіліктер

Желіге жаңа станциялар қосу кабельді дәл тесу қажеттілігімен күрделенеді. Кабель қатаң және бұрыштарда иілуге қиын. Бір ғана қателікті қосылым бүкіл желіні тоқтата алады, ал ақаудың көзін анықтау қиын.