Кіріспе

Телекоммуникациялық технологиялар, сымсыз желілер, жалпы алғанда.

Сымсыз кең жолақты байланыс – бұл кең аумақта жоғары жылдамдықты сымсыз интернетке немесе компьютерлік желілерге қол жеткізуді қамтамасыз ететін телекоммуникациялық технология. Бұл терминге стационарлық және мобильді кең жолақты байланыс түрлері кіреді.

Кең жолақты байланыс термині

Бастапқыда "кеңжолақты" сөзі техникалық мағынаға ие болды, бірақ ол кез келген салыстырмалы түрде жоғары жылдамдықты компьютерлік желі немесе интернетке қол жеткізу технологиясы үшін маркетингтік терминге айналды. 802.16 2004 стандартына сәйкес, кеңжолақты – "бір мегагерцтен жоғары сәттік өткізу қабілетіне және шамамен 1,5 Мбит/с жоғары деректер беру жылдамдығын қолдайтын" деп түсіндіріледі. Федералды байланыс комиссиясы (FCC) жақында осы анықтаманы қайта қарастырып, кемінде 25 Мбит/с жүктеу жылдамдығы және кемінде 3 Мбит/с жүктөө жылдамдығы деген мағына береді.

Технология және жылдамдық

Сымсыз кең жолақты желі – кең жолақты қызметтерді ұсыну үшін нүктеден көп нүктеге немесе нүктеден нүктеге жер үсті сымсыз байланыстарды қамтамасыз ететін сыртқы, бекітілген және/немесе мобильді сымсыз желі. Сымсыз желілерде 1 Гбит/с-тан жоғары деректерді тарату жылдамдығы болуы мүмкін. Көптеген бекітілген сымсыз желілерде жартылай дуплекс (HDX) қолданылады, бірақ кейбір лицензияланған және лицензияланбаған жүйелер толық дуплекс (FDX) режимінде де жұмыс істей алады, бұл екі бағытта бір уақытта байланыс құруға мүмкіндік береді. Сыртқы бекітілген сымсыз кең жолақты желілер көбінесе байланысты уақыт тілімдеріне бөлу үшін басымдығы бар TDMA протоколын пайдаланады. Бұл уақыт тілімдері әдісі сыртқы желілерде 802.11 Wi-Fi протоколымен байланысты көптеген мәселелерді, мысалы, жасырын түйін мәселесін жояды. Сымсыз интернет-провайдерлердің (WISP) аз ғана бөлігі 100 Мбит/с-тан жоғары жүктеу жылдамдығын ұсынады; кең жолақты сымсыз қолжетімділік (BWA) қызметтерінің көпшілігі мұнарадан шамамен 100 Мбит/с дейін жететін диапазонға ие. Қолданылатын технологияларға жергілікті көп нүктелі тарату қызметі (LMDS) және көп арналы көп нүктелі тарату қызметі (MMDS), сондай-ақ өнеркәсіптік, ғылыми және медициналық (ISM) радио жиіліктерінің кең қолданылуы жатады, ал IEEE 802.16 стандартымен бір қолжетімділік технологиясы WiMAX деп белгілі өнімдермен ұсынылған. WiMAX Еуропада кең таралған, бірақ АҚШ-та толыққанды қабылдануға ие болған жоқ, себебі орнату құны инвестицияның өтелуін қамтамасыз етпейді. 2005 жылы Федералды байланыс комиссиясы 3650 МГц жиілік диапазонын жер үсті сымсыз кең жолақты операциялар үшін ашу мақсатында FCC ережелерін жаңартқан есеп пен бұйрық қабылдады.

Құрама Штаттардағы сымсыз кең жолақты дамыту

2007 жылғы 14 қарашада Комиссия DA 07–4605 қоғамдық хабарламасын жариялады, онда Сымсыз телекоммуникациялар бюросы 3650–3700 МГц жолағы үшін лицензиялау және тіркеу процесінің басталу күнін хабарлады. 2010 жылы FCC Телевизиялық ақ кеңістік ережелерін (TVWS) қабылдады және FCC 15-бөлімі ережелеріне тікелей көру мүмкіндігі жоқ жиіліктің (700 МГц) бір бөлігін қосты. Сымсыз интернет-провайдерлер қауымдастығы (WISPs) – ұлттық қауымдастық FCC-ге үндеу жасады және жеңіске жетті. Алғашқыда WISP-тер кабельдік немесе DSL желісі жоқ ауылдық аймақтарда ғана кездесетін. Бұл алғашқы WISP-тер жоғары сыйымдылыққа ие T тасымалдаушысын, мысалы T1 немесе DS3 байланысын пайдаланатын, содан кейін сигналды су мұнарасының жоғарғы жағы сияқты биік жерден таратар еді. Мұндай интернет-қосылымды алу үшін тұтынушылар өз үйлерінің немесе кеңселерінің шатырына кішкентай антенна орнатып, оны хабар таратушыға бағыттайтын. 2,4 және 5 ГГц жолақтарында жұмыс істейтін WISP-терге көру сызығы әдетте қажет, ал 900 МГц тікелей көру мүмкіндігі жоқ (NLOS) жағдайында жақсырақ өнімділік көрсетеді.

Тұрғын үйдегі сымсыз интернет

Тұрақты сымсыз кең жолақты қызметтерді ұсынатын провайдерлер әдетте клиенттерге жабдықтарды ұсынады және шатырдың бір жеріне кішкентай антенна немесе тарелка орнатады. Бұл жабдықтар көбінесе қызмет ретінде ұсынылады және осы қызметті ұсынатын компания тарапынан күтіліп, жөнделіп тұрады. Тұрақты сымсыз қызметтер, әсіресе кабельдік, DSL немесе басқа да үйге қосылатын интернет-қызметтердің қолжетімді емес көптеген ауылдық аймақтарда кең таралды.

Іскерлік сымсыз Интернет

АҚШ және әлемдегі көптеген компаниялар интернет және дауыс қызметтері үшін дәстүрлі және жергілікті провайдерлерге сымсыз баламаларын қолдана бастады. Бұл провайдерлер, ATT, Comcast, Verizon сияқты жердегі провайдерлерден қолжетімді Ethernet қосылыстарын алу қиындық туындайтын аймақтарда бәсекелестік қызметтер мен мүмкіндіктер ұсынады. Сондай-ақ, маңызды жұмыс уақыты талаптарына байланысты операторлар арасында толық түрде әртүрлілікті қамтамасыз етуді көздейтін компаниялар жергілікті баламаларға сымсыз нұсқаларды іздеуі мүмкін.

Таратушы

Сымсыз кеңжолақты байланысқа деген сұраныстың артуын қамтамасыз ету үшін, спектрдің көлемін ұлғайту қажет болды. Зерттеулер 2009 жылы басталды, және пайдаланылмаған спектрдің бір бөлігі болғанымен, телеарналар кем дегенде бір бөлігінен бас тартуға тиіс болды. Бұл телеарналар қауымдастығының күшті қарсылығын тудырды. 2013 жылы аукциондар жоспарланды, ал қазіргі таңда телеарналардың кез келген әрекеті ерікті негізде жүзеге асырылуда.

Ұялы сымсыз кең жолақты байланыс

Мобильді кең жолақты, сымсыз кең жолақты технологияларға Verizon Wireless, Sprint Corporation және AT&T Mobility, сондай-ақ T Mobile сияқты ұялы телефон операторларының қызметтері жатады, олар Интернетке қол жеткізудің мобильді нұсқасын ұсынады. Тұтынушылар компьютерлік карта, ноутбук картасы, USB құрылғысы немесе мобильді кең жолақты модем сатып алып, ұялы телефон мұнаралары арқылы компьютерлерін немесе ноутбуктерін Интернетке қосуға болады. Мұндай қосылыс, ұялы телефон байланысы жақсы болатын кез келген аймақта тұрақты болады. Бұл қосылыстар көшбас шағылыс үшін, сондай-ақ қалалық жерлерден басқа барлық жерде жылдамдық шектеулеріне байланысты қымбатқа түсуі мүмкін. 2010 жылдың 2 маусымында, бірнеше айлық талқылардан кейін, AT&T АҚШ-та сымсыз Интернет провайдерлерінің біріншісі болып, пайдалану мөлшеріне қарай төлем жасау жоспарларын жариялады. АҚШ-тағы жалғыз iPhone операторы ретінде AT&T басқа операторларға қарағанда Интернетті көп пайдалану мәселесімен жиірек кездесті. AT&T смартфон пайдаланушыларының шамамен 3 пайызы технологияны пайдаланудың 40 пайызын құрайды. Компанияның клиенттерінің 98 пайызы 2 гигабайттан кем пайдаланады (4000 веб-бет қарау, 10 000 электрондық хат немесе 200 минуттық бейне трансляциясы), бұл 25 долларлық айлық жоспардың лимиті, ал 65 пайызы 200 мегабайттан кем пайдаланады, бұл 15 долларлық жоспардың лимиті. 2010 жылдың 7 маусымынан бастап, лимиттен артық әр гигабайт үшін клиенттерге айына 10 доллар есептелетін болады, бірақ ескі клиенттерге айына 30 долларлық шексіз қызмет жоспарынан өту талап етілмейді. Жаңа жоспар жазда жаңа iPhone технологиясына жаңарту жасаушылар үшін міндетті болады.

Лицензиялау

Сымсыз қосылым лицензияланған немесе лицензияланбаған болуы мүмкін. АҚШ-та лицензияланған қосылымдар пайдаланушы Федералды байланыс комиссиясынан (FCC) алған жеке спектрін пайдаланады. АҚШ-та лицензияланбаған ұялы сымсыз кеңжолақты байланыс үш деңгейлі CBRS арқылы жұмыс істейді. 1-деңгей: АҚШ Федералды үкіметіне арналған, 2-деңгей: Басымдықпен қол жеткізу – спектрде басымдықпен ақылы қол жеткізу, 3-деңгей: Жалпыға рұқсат етілген қол жеткізу (GAA) – ортақ пайдаланылатын спектр. Басқа елдерде спектрге лицензияны елдің ұлттық радиобайланыс органы береді (мысалы, Австралиядағы ACMA немесе Нигериядағы Нигериялық коммуникация комиссиясы (NCC)). Лицензия алу әдетте қымбатқа соғады және көбінесе нүктеден нүктеге байланыс үшін жеке қолдану құқығын қамтамасыз етуді қалайтын ірі компанияларға арналған. Осы себепті, көптеген сымсыз интернет-провайдерлер жалпыға ортақ лицензияланбаған спектрді пайдаланады.